Кіріспе

Халықаралық фонетикалық әліпбиде ⟨ɢ⟩ арқылы бейнеленген дауыстық дыбыс.

Дауыстық увулярлық жабық дауыс – кейбір тілдерде қолданылатын дауыстық дыбыс түрі. Халықаралық фонетикалық әліпбиде осы дыбысты білдіретін символ – ɢ, латын әрпі g-нің кіші әрпі, ал X SAMPA-дағы баламасы – G\. Бұл дыбыс, тіпті басқа увулярлық дыбыстармен салыстырғанда да сирек кездеседі. Вокс фонетикалық түсіндірме ұсынады: увулярлық дауыстар көбінесе бейтарап немесе артқа тартылған тіл тамырын қамтиды, ал дауыстық жабық дауыстар көбінесе алға жылжытылған тіл тамырын қамтиды – физикалық тұрғыдан бір уақытта орын ала алмайтын екі артикуляция. Осы себепті әлемнің көптеген тілдерінде дауыссыз увулярлық жабық дауыстың дауыстық әріқатары ретінде дауыстық увулярлық үскіргіш дауысы кездеседі. Мысалдар: инуиттер, ұйғыр және якут сияқты бірнеше түркі тілдері, абхаз сияқты бірнеше Солтүстік-Батыс Кавказ тілдері, монғол және калмык сияқты бірнеше моңғол тілдері, сондай-ақ ингуш сияқты бірнеше Солтүстік-Шығыс Кавказ тілдері. Сондай-ақ, кейбір тілдерде дауыстық преувулярлық жабық дауысы бар, ол прототиптік увулярлық жабық дауыстың артикуляция орнымен салыстырғанда сәл алдында орналасқан, бірақ прототиптік велярлық жабық дауыс сияқты емес. Халықаралық фонетикалық әліпбиде осы дыбысқа арналған жеке символ жоқ, бірақ оны [ɢʷ] (алға жылжытылған) немесе [ɢˠ] (екі символ да артқа тартылғанды білдіреді) деп транскрипциялауға болады. X SAMPA-дағы балама символдар G\ + және g болып табылады.

Пайда болуы

Тіл Сөз IPA Мағынасы Ескертулер Араб Судандық [[Араб әліпбиі 'сиыр' Стандартты араб тілінде сәйкес келеді. Араб фонологиясын қараңыз. Йемен [[Араб әліпбиі 'Хат' Кейбір диалектілерде. Стандартты араб тілінде сәйкес келеді. Араб фонологиясын қараңыз. Ағылшын Австралиялық gaudy 'әсем' Преувуляр; аллофоны алдында. Австралиялық ағылшын фонологиясын қараңыз. Кет báŋquk 'жердегі үңгір' аллофоны кейін. Квак'вала ǥilakas'la 'рахмет' Лишан Дидан Урми диалектісі בקא /baqqa'бақа' аллофоны дауысты/сонанта мен дауыстының арасында. Мальто तेंग़े 'айту' аллофоны кейін, оңтүстік және батыс диалектілерінде. Моңғол [[Монғол кириллицасы]] [[Монғол жазуы 'моңғол' аллофоны артқы дауыстылардың алдында, сөз соңында фонемалық. Нивх [[Кирилл жазуы 'біздің итіміз' аллофоны. Парсы Иран [[Парсы әліпбиі 'кофе' Парсы фонологиясын қараңыз. Сомали Могадишу 'Могадишу' аллофоны. Сомали фонологиясын қараңыз. Табасаран [[Кириллицалық жазу 'ол' (ергатив) Тлингит ghooch 'төбе' Американдық орфографияда 'g' астын сызылған; Канадада, ол 'h' арқылы ілеседі. Тлингит фонологиясын қараңыз. Тсахур къгяйэ 'тас' Түркімен gar 'қар' /ɡ/ аллофоны артқы дауыстылардың жанында. !Xóõ 'жайып тарату' Xumi Төменгі 'қайнату' Сәл африкатталған; тек бірнеше сөздерде кездеседі. Жоғарғы Xumi-дегі шоғырға сәйкес келеді. Яньюа kuykurlu 'қасиетті' Преувуляр. Қарапайым және преназализацияланған нұсқаларымен қарама-қарсы.