Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық "Fairey Firefly" ұшағы

Кіріспе

Кемелік негіздемелі истребитель және суға қарсы ұшақ.
1940-шы жылдардағы британдық истребитель.

«Фейри Файрфлай» – Екінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі кемелік истребитель және суға қарсы ұшақ, негізгі жұмысын Флоттық әуе күштері (FAA) жүргізді. Оны британдық «Фейри Авиация Компани» ұшақ құрастырушы компаниясы әзірледі және жасады. «Файрфлай» ұшағының жасалу тарихы 1938 жылы британдық Әуе министрлігі жаңа теңіздік истребительдерді жобалауға қатысты екі талапнамаға дейін жетеді. Заманауи FAA-ның екі орындық флоттық барлау/истребитель тұжырымына сәйкес, ұшқыш пен бақылаушы бөлек орындарда орналастырылды. Ұшу кезінде «Файрфлай» алдыңғы үлгісі «Фейри Фулмардан» өнімділік және атыс күші жағынан жоғары болды. Ұзаққа созылған даму процесінен кейін, бұл үлгі соғыстың соңына қарай ғана пайдалануға берілді, сол кезде ол истребитель ретінде бәсекеге қабілетсіз болды. Салыстырмалы түрде ауыр конструкциядағы бір қозғалтқыштың шектеулері өнімділігін төмендетті, бірақ «Файрфлай» кемелік операциялар кезінде берік, ұзақ қашықтыққа ұша алатын және басқаруға оңай ұшақ екенін дәлелдеді. «Фейри Файрфлай» Екінші дүниежүзілік соғыста флоттық истребитель ретінде қызмет етті. Соғыстан кейінгі кезеңде, ол жаңа реактивтік ұшақтардың пайда болуына байланысты истребитель рөлінен тез шығарылды, сондықтан «Файрфлай» басқа да міндеттерге бейімделді, соның ішінде шабуылдық операциялар мен суға қарсы күрес. Осы міндеттерде ол 1950 жылдардың ортасына дейін FAA-ның маңызды бөлігі болды. Британдық және австралиялық «Файрфлай» ұшақтары Корея соғысы кезінде әртүрлі әскери кемелерден жерге шабуыл жасады. Шетелде бұл үлгі Австралия, Канада, Үндістан және Нидерландтың әскери-әуе күштерінде қолданылды. 1962 жылға дейін голландтық «Файрфлай» ұшақтары Индонезияның Голландиялық Жаңа Гвинеядағы басқыншыларына қарсы шабуылдар жасады. Оның соңғы қолданылуы оқу ұшақтары, мақсатты сүйрегіштер және беспілоттік ұшақтар сияқты қосымша рөлдерде болды.

Жобалау және әзірлеу

1938 жылы британдық билік ірі қақтығысқа дайындық үстінде болған кезде, Әуе министрлігі теңіз күштері үшін екі типті ұшаққа қатысты екі талапты жариялады: стандартты және "мұнаралы истребитель". Екі ұшақтың да 4572,00 метр биіктікте ұшып, қару-жарағымен бірге 275 түйін жылдамдыққа жете алуы керек болды. Стандартты истребитель үшін қару-жараққа сегіз Браунинг пулеметі немесе төрт Hispano зеңбірегі кіруі тиіс еді. Бұл ұшақ бұрын уақытша деп саналған Fairey Fulmar ұшағының орнын алмақшы болды. Келесі жылы бұл талаптар жаңартылып, бірнеше британдық өндірушілер өз ұсыныстарын берді. Кейін ресми талаптарға өзгерістер енгізілді, мысалы, мұнаралы истребительге қатысты талап алынып тасталды, ал бір және екі орынды истребительдерге қатысты жаңа талап жарияланды. Fairey компаниясы бір немесе екі орынды конфигурацияда, Rolls Royce Griffon қозғалтқышымен немесе үлкен фюзеляжбен және Napier Sabre қозғалтқышымен жабдықталған ұшақтардың жобаларын ұсынды. Өндірушілердің жауаптарын қарастырғаннан кейін N.5/40 талабы бұрынғы талаптардың орнын басты. Ашық теңізде бағытталған ұшулардың қажеттілігіне байланысты, екі орынды ұшаққа басымдық берілді. Firefly ұшағын H.E. Chaplin басқарған Fairey Aviation командасы жобалады, олар бастапқы нүкте ретінде Fulmar ұшағын пайдаланды. 1940 жылдың маусым айында Әскери-теңіз министрлігі 200 ұшаққа алғашқы тапсырыс берді, олардың алғашқы үш прототипі сынақтар үшін пайдаланылатын болды. 1941 жылдың 22 желтоқсанында Firefly ұшағының алғашқы прототипі бірінші ұшуын жасады. Ұшақ бұрынғы Fulmar ұшағынан ауыр болғанымен (негізінен Griffon қозғалтқышының салмағы мен әр қанаттағы екі Hispano зеңбірегінің болуына байланысты), жақсартылған аэродинамикасы және Griffon IIB қозғалтқышының жоғары қуатының арқасында Firefly жылдамдығы артық болды. Firefly – төмен қанатты, консольді моноплан, овалды қималы металл жартылай монокок фюзеляжы және алдыңғы орналасқан құйрық қондырғысы бар. Қанаттарының ішінде төрт 20 мм зеңбірек орналасқан, ол сол дәуір үшін салыстырмалы түрде ауыр қару-жарақ саналды. Екі 90 галлондық (410 л) сыртқы жанармай бактеріяларымен немесе екі бомбамен жүргізілген қосымша сынақтар "басқаруға шамалы кері әсер ететінімен" қанағаттанарлық деп танылды, ал "бір бомбамен басқару қиын болғанымен, мүмкін еді".

During 1938, by which point British authorities were preparing for the likelihood of a major conflict, the Air Ministry issued a pair of specifications calling for naval fighters, a conventional and a "turret fighter". The performance requirements for both was to be able to attain a speed of 275 knots while flying at 4572.00 m and carrying an armament, for the conventional fighter, of eight Browning machine guns or four Hispano cannon. This aircraft would replace the Fairey Fulmar, which had been viewed as an interim design. These specifications were updated during the following year, while several British manufacturers tendered their ideas. Further changes to the official specification followed, such as the turret fighter specification being eliminated, while a modified specification was issued to cover single and dual seat fighters capable of respectively. Fairey offered designs that could accommodate either a single or twin seat arrangements, either powered by the Rolls Royce Griffon engine, or combining a larger airframe with a Napier Sabre engine. After consideration of the manufacturer's responses, Specification N.5/40 replaced the earlier specifications. Due to the necessity of navigating over open sea, it was decided to opt for a two seater aircraft alone. The Firefly was designed by a team led by H. E. Chaplin at Fairey Aviation which reportedly used the Fulmar as a starting point. During June 1940, the Admiralty placed an initial order for 200 aircraft "off the drawing board", the first three of which were to function as prototypes. On 22 December 1941, the first prototype of the Firefly performed its maiden flight. Although the aircraft was heavier than the preceding Fulmar (largely due to the adoption of the heavier Griffon engine and the armament of two Hispano cannon in each wing), the Firefly was faster due to improved aerodynamics, as well as the increased power of the Griffon IIB engine, being capable of generating a maximum of
The Firefly was a low wing cantilever monoplane, featuring an oval section metal semi monocoque fuselage and a conventional tail unit with forward placed tailplane. A total of four 20mm cannon were buried within the wings, which was considered to be relatively heavy armament for the era. Further testing with two 90 gallon (410 L) drop tanks or two bombs deemed acceptable albeit with " a small adverse effect on handling " while " handling with a single bomb was unpleasant, but manageable."

Пайдалану тарихы

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қолданылған ұшақтың негізгі түрі Firefly Mk I болды, ол барлық операциялық аймақтарда пайдаланылды. 1943 жылдың наурызында алғашқы Firefly Mk I ұшақтары FAA-ға жеткізілді, бірақ олар 1944 жылдың шілдесіне дейін операциялық қызметке кірмеді, содан кейін 1770 теңіз әуе эскадрильясын жабдықтады. 1945 жылдың мамырында, Жапония материгіне қарсы үлкен теңіз шабуылын күтіп, Канада үкіметі британдық ұсынысты қабылдады, ол Корольдік Канада теңіз флотына Colossus класты екі әуе кемесін беруді ұсынды. Осы кемелерді жабдықтау үшін теңіз күштеріне арналған истребительдерді сатып алу қажет болды. Тәжірибелі ұшқыштардың пікірлеріне сүйене отырып, Канада американдық ұшақтарды сатып алуға қарсы болғандарға қарамастан, Firefly-ді сатып алуды жөн көрді. Уақытша шара ретінде, Корольдік теңіз флотының Firefly ұшақтары жалға берілді, ал одан әрі жетілдірілген, мақсатқа арналған ұшақтар құрылыс кезінде болды. 1946 және 1954 жылдар аралығында Канада теңіз флоты әуе кемелерінде 65 AS Mk.5 Firefly ұшағын пайдаланды. Сонымен қатар, бірнеше Mk. I Firefly ұшақтары да қолданылды. 1950 жылдары Канада Firefly ұшақтарын сату туралы шешім қабылдады, ал сатып алушылар Эфиопия, Дания және Нидерланды қарулы күштері болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Firefly теңіз әуе күштерінің жетекші ұшағы болып қалды және 1950 жылдардың ортасына дейін осы рөлде қызмет етті. Осы кезеңде британдық Firefly ұшақтары Канада, Австралия, Дания, Эфиопия, Нидерланды, Үндістан және Таиланд сияқты бірнеше шетелдік мемлекеттерге жеткізілді. 1947 жылы Австралия үкіметі Австралия Корольдік теңіз флотының әуе күштерін құруға және Ұлыбританиядан екі әуе кемесін сатып алуға келісім берді. Корольдік теңіз флотымен кеңескеннен кейін, Австралия Корольдік теңіз флоты (RAN) жаңа әуе кемелерін жабдықтау үшін Firefly және Hawker Sea Fury ұшақтарын сатып алуды шешті. FAA Firefly ұшақтары Малайзиядағы төтенше жағдай кезінде Таяу Шығысқа қайтадан жөнелтілді, онда олар Малайзия Коммунистік партиясының көтерілісшілеріне қарсы жердегі шабуыл операцияларын жүргізуге қолданылды. 1950 жылдардың соңына қарай көптеген операторлар қалған Firefly ұшақтарынан, әдетте, металл тескісі ретінде құтылды. 1960 жылы Индонезияның аумақтық талаптары мен қауіп-қатерлеріне жауап ретінде Нидерланды Голландиялық Жаңа Гвинеяға бірнеше Firefly AS Mk.4 ұшақтарын орналастыруды шешті. Индонезия күштері аумақты қайта басып алуды бастаған кезде, 1962 жылдың басында Firefly ұшақтары шабуыл операцияларын жүргізді. Бұл шабуылдар екі ел арасындағы саяси келісімге қол жеткізілгенге дейін, Нидерланд Корольдік теңіз флотының шығып кеткеніне дейін жалғасты.

The primary variant of the aircraft used during the Second World War was the Firefly Mk I, which was used in all theatres of operations. During March 1943, the first Firefly Mk Is were delivered to the FAA but these did not enter operational service until July 1944, at which point they equipped 1770 Naval Air Squadron aboard
During May 1945, in anticipation of a major naval offensive against the Japanese mainland, the Canadian government accepted a British offer to loan a pair of Colossus class aircraft carriers to the Royal Canadian Navy. To equip these carriers, it was necessary to procure naval fighters. Based upon the feedback of veteran pilots, Canada opted to acquire the Firefly over opposition that favoured procuring American aircraft instead. As a stop gap measure, Royal Navy Fireflies were loaned while more advanced purpose built aircraft were being constructed. Between 1946 and 1954, the Canadian Navy employed 65 AS Mk.5 Fireflies on its aircraft carriers. The service also flew a handful of Mk. I Fireflies. During the 1950s, Canada decided to sell off its Fireflies and buyers included the armed forces of Ethiopia, Denmark, and the Netherlands. After the Second World War, the Firefly remained in front line service with the Fleet Air Arm, continuing in this capacity until the mid 1950s. During this time, British built Fireflies were also supplied to a number of overseas nations, including Canada, Australia, Denmark, Ethiopia, the Netherlands, India and Thailand. During 1947, the Australian government approved of formation of the Royal Australian Fleet Air Arm and the acquisition of a pair of s from Britain. Following a consultation with the Royal Navy, the Royal Australian Navy (RAN) opted to procure both the Firefly and the Hawker Sea Fury to equip its new aircraft carriers. FAA Fireflies were again deployed in the Far East amid the Malayan Emergency, where it was used conduct to ground attack operations against Malayan Communist Party insurgents. By the end of the 1950s, many operators were disposing of their remaining Fireflies, typically as scrap. During 1960, in response to territorial demands and threats issued by Indonesia, the Netherlands chose to deploy a number of Firefly AS. Mk 4s to Dutch New Guinea. As Indonesian forces began to retake the territory, the Fireflies carried out attack operations during early 1962. These strikes continued until the Royal Netherlands Navy withdrew following the negotiation of a political settlement between the two countries.