Кіріспе
Экономикадағы өлшем ұсыныстың бағалық серпімділігі (PES немесе Es) – экономикада тауардың немесе қызметтің ұсынылатын мөлшерінің бағасының өзгеруіне қаншалықты жауап беретінін немесе серпімділігін көрсету үшін қолданылатын өлшем. Ұсыныстың бағаға серпімділігі – бағаның 1% өзгеруінен туындаған ұсынылған мөлшердің пайыздық өзгеруі. Сондай-ақ, PES – ұсынылған өнім көлемінің пайыздық өзгеруінің бағаның пайыздық өзгеруіне бөлінуімен анықталады. Егер PES бірден кем болса, тауардың ұсынысы серпімсіз деп сипатталады. Ұсыныстың бағаға серпімділігі бірден артық болған жағдайда, оны серпімді деп сипаттауға болады. Серпімділік нольге тең болса, ұсынылатын мөлшер бағаның өзгеруіне жауап бермейді: тауар ұсыныста «тұрақты». Мұндай тауарлар көбінесе еңбек ресурстарын қажет етпейді немесе өндірілмейді, бұл қысқа мерзімді кеңейту мүмкіндіктерін шектейді. Егер серпімділік дәл бірге тең болса, онда тауар бірлік серпімділік деп аталады. Сұраныстың бағалық серпімділігінен айырмашылығы, ұсыныстың бағалық серпімділіктері әдетте оң сандар болып табылады, себебі тауар бағасының өсуі өндірушілерді салыстырмалы шекті кірістің артуымен көбірек өндіруге ынталандырады. Ұсынылған тауарлар саны қысқа мерзімде өндірілген мөлшерден өзгеше болуы мүмкін, өйткені өндірушілерде оларды жинақтауға немесе азайтуға болатын қоры болады.
The price elasticity of supply (PES or Es) is a measure used in economics to show the responsiveness, or elasticity, of the quantity supplied of a good or service to a change in its price. Price elasticity of supply, in application, is the percentage change of the quantity supplied resulting from a 1% change in price. Alternatively, PES is the percentage change in the quantity supplied divided by the percentage change in price. When PES is less than one, the supply of the good can be described as inelastic. When price elasticity of supply is greater than one, the supply can be described as elastic. An elasticity of zero indicates that quantity supplied does not respond to a price change: the good is "fixed" in supply. Such goods often have no labor component or are not produced, limiting the short run prospects of expansion. If the elasticity is exactly one, the good is said to be unit elastic. Differing from price elasticity of demand, price elasticities of supply are generally positive numbers because an increase in the price of a good motivates producers to produce more, as relative marginal revenue increases. The quantity of goods supplied can, in the short term, be different from the amount produced, as manufacturers will have stocks which they can build up or run down.
Анықтама және өмірдегі мысал
Ұсынылған өнімнің қисығының еңістігі бағадағы өзгерістерді ұсынылатын өнімнің мөлшеріндегі өзгерістермен байланыстырады. Еңісі зор қисық, баға өзгерісінің салыстырмалы түрде аз мөлшердегі өзгерістермен сәйкес екенін көрсетеді. Еңісі зор ұсыныс қисықтары өндірушілер ұсынған өнімнің баға өзгерісіне аса сезімтал емес екенін білдіреді. Керісінше, еңісі аз ұсыныс қисықтары баға өзгерісінің үлкен мөлшердегі өзгерістермен байланысты екенін көрсетеді. Еңісі аз ұсыныс қисықтары бар нарықтарда баға өзгерген кезде ұсынылатын мөлшерде үлкен өзгерістер болады. Эластичность ұғымы бір шаманың екінші шаманың өзгеруіне (әсіресе, мөлшердің бағаға сезімталдығына) қаншалықты жауап беретінін көрсетеді. Эластичность – бір шамадағы пайыздық өзгерістің екінші шамадағы пайыздық өзгеріске қатынасы. Эластичность тұжырымдамасы сұраныс пен ұсыныс қисықтарына, сондай-ақ өндірушілер мен тұтынушылар сияқты экономикалық субъектілерге қолданылады.