Кіріспе

Қымыз бен қарақұмық қосылған, жартылай қатты голланд сиыр сүтінен жасалған ірімшік.

Лейден, Leidse kaas атымен белгілі, Нидерландыда сиыр сүтінен жасалған, қымыз және қарақұмық дәмімен атырған жартылай қатты ірімшік. Ол зауыттарда да, шаруашылықтарда да, тарихи түрде Лейден аймағында жасалады. Leidse kaas – Нидерландыда құмызды қосқан komijnekaas ірімшігінің ең көп таралған түрі. Ірімшік Гуда ірімшігі сияқты дөңгелек және жалпақ, бірақ бір жағында өткір жиектері болады, ал екінші жағында дөңгелектігі азырақ. Оның майлылығы 30-40% аралығында, ал салмағы 40-50 кг-ға дейін жетеді.

Өндіріс

Шаруашылықтарда сүтке 5%-ға жуық айран қосылуы мүмкін, және оны 28 °C (82 °F) -тан 30 °C (86 °F) -қа дейін температурада қатырғышпен (реннинмен) қоюландырылады. Шамамен 30 минуттан кейін, ұйымды арфа тәрізді аспаппен кесіп, араластырады және ыстық сарысу құйып, шамамен 33 °C (91 °F) дейін қыздырады. Ұйымды матамен батырып, илейді. Ұйымның бір бөлігіне зире қосылады, содан кейін оны үш қабат матамен астарланған формаларға салады, зире қосылған ұйымды ортаңғы қабатқа қойып. Ірімшікті шамамен үш сағат бойы басып, содан кейін қайтадан пішімін өзгертіп, кері бұрып, тағы бір түн бойы басып тұрады. Оны құрғақ тұзбен тұздауға немесе тұзды суға батыруға болады. Ол салқын, ылғалды жерде пісіріледі. Егер қабығы тым қатты болса, оны сарысумен немесе тұзды сумен жуады.

Шығу тегі

Нидерландыдағы шаруа қожалықтары дәстүрлі түрде жергілікті нарықтар үшін сары май өндірген. Сары май тез бұзылатындықтан, оны жергілікті өндіру қажет болды. Бұл нәтижесінде жартылай майсыздандырылған (толық майсыздандырылмаған) сүт пайда болды, оны көбінесе бұзауларға беретін, себебі оның құны төмен болды. Сүтті пайдаланудың тағы бір жолы – аз майлы ірімшік жасау еді. Аз майлы ірімшіктер толық майлы ірімшіктерге (мысалы, Гуда) қарағанда жақсы сақталады, әсіресе жоғары температурада. Лейден қаласының жанындағы шаруалар зығыр тұқымын қосып, ірімшіктерін қызыл түске бояу үшін аннато қолданған. Нидерландының батысында жасалған дәстүрлі шаруалық Лейдсе ірімшігі Еуроодақ пен Ұлыбританияның қорғалатын атау тегі болып табылады және "Boeren Leidse met sleutels" деп аталады. "Met sleutels" ("кілтпен") аталымы Лейден қаласының гербінен алынған, онда кілттер жиынтығы бейнеленген. Ірімшіктің типикалық талдамасы: ылғалдылығы 40,6%, майлылығы 13,5% және белок 37,3%.