Кіріспе

Эмменталь немесе оған ұқсас ірімшіктер

"Швейцария ірімшігі" термині – Швейцарияның Эмматал аймағында пайда болған, сары, орташа қаттылықтағы ірімшікке ұқсас кез келген ірімшік түрін білдіреді. Ол швейцариялық немесе Альпілік ірімшік ретінде жіктеледі. Бұл термин – жалпылама атау, ол ірімшіктің Швейцарияда жасалғанын білдірмейді. Швейцария ірімшігінің кейбір түрлерінің ерекшелігі – ірімшіктің бөліктері немесе дөңгелектері "көздер" деп аталатын тесіктермен толы болуы. Тесіксіз ірімшік "соқыр" деп аталады. Қазіргі таңдағы "швейцариялық ірімшік" АҚШ, Финляндия, Эстония және Ирландия сияқты көптеген елдерде өндіріледі. Ол кейде пастеризацияланған немесе жартылай майсыздалған сүттен жасалады, ал Швейцариядағы түпнұсқасы шикі сүттен жасалады. АҚШ Ауыл шаруашылығы департаменті "швейцариялық ірімшік" және "Эмменталь" терминдерін бір-бірінің орнына қолданады. Австралияда екі термин де, кейде оларды ажыратып көрсету үшін "швейцариялық стильдегі ірімшік" терминімен бірге қолданылады. Үндістанда да "швейцариялық ірімшік" термині қолданылады, бірақ көбінесе оны "Эмменталь" деп атайды.

Өндіріс

Швейцария сырын өндіруде үш түрлі бактерия қолданылады: Streptococcus thermophilus, Lactobacillus (L. helveticus немесе L. delbrueckii subsp. bulgaricus) және Propionibacterium (Propionibacterium freudenreichii subsp. shermani). Ірімшік өндірісінің соңғы кезеңінде пропионибактериялар басқа бактериялар бөліп шығарған сүт қышқылын тұтынады және ацетат, пропион қышқылы мен көмірқышқыл газын бөліп шығарады. Көмірқышқыл газы баяу-баяу "көздер" деп аталатын көпіршіктерді қалыптастырады. Ацетат пен пропион қышқылы Швейцария сырына жаңғақты және тәтті дәм береді. 2015 жылы швейцариялық зерттеушілер ұсынған гипотезаға сәйкес, бөлшектік заттар тесіктердің қалыптасуына да әсер етуі мүмкін, ал сүттегі шөп шаңы сияқты қоқыстарды жоюға мүмкіндік беретін қазіргі заманғы санитария Швейцария сырындағы тесіктердің мөлшерін азайтуға, тіпті "соқыр ірімшікке" әкелуі мүмкін. Тарихи тұрғыдан алғанда, тесіктер кемшілік белгісі ретінде қарастырылған, ал ірімшік жасаушылар өндіріс кезінде оларды басу арқылы болдырмауға тырысқан; тесіктер тек қазіргі заманда ғана сырдың айқын белгісіне айналды. Жалпы алғанда, Швейцария сырындағы көзге көрінетін көздер неғұрлым үлкен болса, оның дәмі соғұрлым айқын болады, себебі ұзақ ашыту кезеңі бактерияларға әрекет ету үшін көбірек уақыт береді. Бұл мәселе тудырады, өйткені үлкен көзге ие сыр жақсы кесілмейді және механикалық кескіштерде ыдырайды. Осының салдарынан АҚШ-тың өнеркәсіптік реттеушілері Швейцария сырына А сыныптық белгі беруге болатын көзге қатысты ең төменгі мөлшерді төмендетті. АҚШ-та Швейцария сырының жылдық өндірісі шамамен .

Нұсқалар

Baby Swiss және Lacy Swiss – американдық швейцар ірімшігінің екі түрі. Екеуінің де кішкентай тесіктері және жұмсақ дәмді. Baby Swiss толық майлы сүттен, ал Lacy Swiss – майлылығы төмен сүттен жасалады. Baby Swiss 1960 жылдардың ортасында Огайо штатындағы Шарм қаласының жанында Альфред Гуггисбергке тиесілі Гуггисберг ірімшік компаниясымен әзірленген.