Кіріспе

Британдық көк сиыр сүтінен жасалған ірімшік

Дорсет Көк Вини (көбінесе вини деп жазылады) – Англияның Дорсет округіндегі Стюрминстер Ньютон қаласының жанында сиыр сүтінен дайындалатын дәстүрлі көк ірімшік. Ол қатты, кеуекті ірімшік. Бұрын оны айырған сүттен жасаған. "Вини" сөзі "саңылаулы" деген ежелгі сөздің Дорсет диалектісі болуы мүмкін, немесе оның көк тамырларына байланысты "veiny" сөзінің өзгеруі болуы мүмкін. Көк Вини көбінесе қайнатылмаған сүттен жасалады. Кейбір адамдар бұл пайдалы деп санайды, ал басқалары жұқпалы сиырлардан туберкулез жұғуы мүмкін болғандықтан қауіпті деп есептейді. Оның күшті дәмі мен иісі бар. Ірімшік Дорсет түймелерімен (Dorset knobs) жақсы үйлеседі, бұл Дорсеттен шыққан тағы бір дәстүрлі өнім. Dorset Blue Cheese қорғалған географиялық аталымға ие, яғни осы атауды тек Дорсеттен шыққан ірімшіктер ғана пайдалана алады.

Тарих

Тарихи тұрғысынан алғанда, Дорсеттегі ірімшік – әлдеқайда жоғары табыс әкелетін сары май нарығының бірден-бір қосалқы өнімі болған. Темір жолдар пайда болғанға дейін сүттің құны төмен болды, себебі оны бұзылмай тұрып нарыққа жеткізу мүмкін болмады, сондықтан ірімшік және сары май өндірісі сүт шаруашылықтарының басты назарында болды. Дорсет сары майы Лондонда жоғары бағаланған және қымбатқа сатылған, бірақ сары май жасау фермерлерге көп мөлшерде айрық сүт қалдырды, оны олар қатты, кеуекті ірімшікке айналдырды. Жергілікті аңыз бойынша, бұрынғы заманда, оның заңсыз екендігіне байланысты, Көк Винниді қара нарықта тапсырыс бергендердің үйінің алдына тастап кеткен. Алайда, 1980 жылдары Дорсеттегі Вудбридж фермасы ескі рецепті қайта жаңғыртты және қазір оны толық сүтпен қайтадан өндіруде.