Кіріспе

Практикалық әзіл құрылғысы

Ішекқұбыр (кейде «упи» немесе «упи құбыры» деп те жазады) – ішек қозғалысының дыбысын имитациялайтын практикалық әзіл құрылғысы.

Тарих және қазіргі қолданысы

Бұл құрылғы ежелден бері қолданылып келеді. Рим императоры Элагабал кешкі ас мәжілістерінде әзіл-қалжыңдар жасаған және көбінесе өзінің мақтаншақ қонақтарының орындықтарының астына жастықшалар қойған. 10 ғасырдағы Аглабид әмірі Зиядат Алла III өзінің сарайындағы жастықтардың астына жануарлардың үрленген қаптарын жасырып, күтпеген қонақтардың отыруын күткен. Қазіргі заманғы резеңкелі дыбысты жастық 1930 жылдары Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында JEM Rubber Co. компаниясының қызметкерлері резеңке қалдықтарымен тәжірибе жасаған кезде ойлап табылды. Компанияның иесі көптеген практикалық әзілдердің авторы және S. S. Adams Co. компаниясының иегері Сэмюэл Соренсон Адамсқа жаңадан ойлап тапқан бұйымын көрсетті; алайда Адамс оны "тынышсыздық тудыратын" және сатылмайды деп ойлады. Содан кейін JEM бұл идеяны Johnson Smith Company компаниясына ұсынды, ол оны үлкен сәттілікпен сатты. Кейін Адамс өзінің нұсқасын шығарды, оны "Разберри" жастығы деп атады.

Дизайн

Құрылғы екі резеңке қабаттан жасалған, олардың шеттері біріктірілген, ал бір жағынан ауа кіруі мен шығуы үшін кішкентай жапқыш ашылады. Үппе жаздықтардың беріктігі төмен және олар тез бұзылуы мүмкін, ең ұзақ қызмет ететін кездері – үрленбеген немесе тым күшпен отырмаған жағдайда.

Қолдану

Үп-пұл төсеніштері ауа үрлеу арқылы ісіріледі. "Өзін-өзі ісіретін" төсеніштердің ішіндегі губка оларды әдеттегідей кеңейтілген күйде ұстайды, сондықтан оларды үрлеудің қажеті жоқ. Содан кейін төсеніш орындық төсенішінің астына немесе басқа материалға, күдіксіз адам отыруы үшін жасырылады – бұл ауаны шығарып, клапанды дірілдетіп, ішек қозғалысын еске түсіретін дыбыс тудырады. Егер отыру ауа ағынын тоқтатса, төсеніш жарылуы мүмкін, сондықтан оны орналастыруға көңіл бөлу керек. Басқаша айтқанда, төсенішті үрлеп, дыбысты шығару үшін қолмен әдейі пайдалануға болады. Ауаға қатты дыбыс шығару үшін ойыншық шарды үрлеп, содан кейін ауа шығу тесігін босатып, оны құрғатуға болады. Шардан шыққан ауа тесікті дірілдетіп, дыбыс тудырады, шар ұшып кетеді.