Бағалардың инерциясы және экономикалық тұрақсыздық

Кіріспе

Экономикада бағалардың инерциясыЭкономикада номиналды тұрақсыздық, сондай-ақ бағаның немесе жалақының жабысқақтығы деп аталатын жағдай, номиналды бағаның өзгеруге қарсы тұруымен сипатталады. Толық номиналды қатаңдық, егер баға белгілі бір уақыт аралығында номиналды түрде бекітілген болса, пайда болады. Мысалы, белгілі бір тауардың бағасы бір жылға бірлігіне 10 долларға бекітілуі мүмкін. Жарым-жартылай номиналды қатаңдық, баға номиналды түрде өзгеруі мүмкін болғанымен, толық икемді болған жағдайдағыдан кем өзгереді. Мысалы, реттелген нарықта бағаның бір жыл ішінде қаншалықты өзгеруіне шектеулер қойылуы мүмкін. Егер жалпы экономиканы қарастырсақ, кейбір бағалар өте икемді, ал кейбіреулері қатаң болуы мүмкін. Бұл жиынтық баға деңгейінің (жеке бағалардың орташасы ретінде қарастырылатын) «жарықсыз» немесе «жабысқақ» болуына алып келеді, яғни ол барлық бағалар икемді болған жағдайдағыдай макроэкономикалық шоктарға толыққанды жауап бермейді. Осы принцип номиналды жалақыға да қатысты. Номиналды қатаңдықтың болуы макроэкономикалық теорияның маңызды бөлігі болып табылады, себебі ол нарықтардың қысқа немесе ұзақ мерзімде тепе-теңдікке жетпеу себептерін түсіндіруге мүмкіндік береді. Джон Мейнард Кейнс «Жұмыспен қамту, пайыздық қатынас және ақша туралы жалпы теориясында» номиналды жалақының төмен қарай қатаңдығын, яғни жұмысшылардың номиналды жалақыны төмендетуге қарсы екенін айтқан. Бұл жалақының тепе-теңдік деңгейіне бейімделуіне уақыт кететіндіктен, ерікті емес жұмыссыздыққа әкелуі мүмкін, және ол бұл жағдайдың Ұлы депрессияға қатысты деп ойлаған.

Дәлел

Қазір бағалардың қанша уақытқа созылатыны туралы мол мәлімет бар, және ол бағалардың «толық мағынада» өзгермейтін номиналды бағалардың айтарлықтай дәрежеде қатаң екенін көрсетеді. Бағалық кезең – белгілі бір тауардың номиналды бағасы өзгермейтін уақыт аралығы. Бензин немесе помидор сияқты кейбір тауарлардың бағасы жиі өзгеріп отырады, нәтижесінде көптеген қысқа бағалық кезеңдер пайда болады. Шампанша немесе мейрамханадағы тамақ сияқты басқа тауарлар үшін баға ұзақ уақыт бойы (көп айлар немесе тіпті жылдар) тұрақты болуы мүмкін. Бұл туралы ең толық ақпарат көзі – Тұтынушы баға индексін (ТБИ) құрастыру үшін қолданылатын баға деректері. Көптеген елдердің статистикалық агенттіктер ай сайын нақты тауарлардың бағаларын жинап, ТБИ құру үшін пайдаланады. 21-ші ғасырдың басында АҚШ және Еуропада ТБИ баға деректерін пайдалана отырып, номиналды бағалардың қатаңдығына қатысты бірнеше ірі зерттеулер жүргізілді. Төмендегі кестеде бірнеше елдегі бағалардың ай сайынғы жиілігі арқылы көрсетілген номиналды қатаңдық көрсетілген. Мысалы, Франция мен Ұлыбританияда әр айда орташа есеппен 19% баға өзгеріп тұрады (81% өзгермейді), бұл орташа бағалық кезеңнің шамамен 5,3 айға созылатынын білдіреді (бағалардың өзгеру жиілігінің кері шамасы, егер эмпирикалық жиілікті бағалардың өзгеру ұзақтығының теріс биномдық үлестірілімін тудыратын бағалардың өзгеруінің Бернулли ықтималдығы ретінде қарастырсақ). Ел (ТБИ деректері) Жиілік (ай сайын) Орташа бағалық кезең ұзақтығы (айлар) Деректер кезеңі АҚШ 19% 5.3 1996–2007 Еуроаймақ 10% 10 1998–2004 Италия 9% 11.1 1996–2003 Франция 19% 5.3 1994–2003 Швейцария 27% 3.7 2008–2020 Бағалық кезеңнің орташа есеппен 3,7 айға созылуы бағалардың жабысқақ емес екенін білдірмейді. Себебі көптеген баға өзгерістері уақытша (мысалы, акциялар) болып келеді және бағалар әдеттегі немесе «бағалау бағасына» оралады. Акцияларды және уақытша баға төмендетулерді ескермеу бағалық кезеңнің орташа ұзақтығын едәуір арттырады: АҚШ-та ол орташа ұзақтықты екі еседен астамға дейін 11 айға дейін ұзартты. АҚШ деректері бойынша, бағалау бағасы орташа есеппен 14,5 ай бойы өзгермей қалуы мүмкін. Осылайша, бағалардың «толық» мағынада жабысқақ екендігіне, бағалар ұзақ уақыт бойы (шамамен 12 ай) орташа есеппен өзгермейтіндігіне мол дәлел бар. Жарым-жартылай номиналды қатаңдықты өлшеу қиын, өйткені өзгеріп жатқан бағаның толық икемді болған жағдайда қанша өзгергенін анықтау қиын. Carlsson және Nordström Skans (2012) бағалар мен өнімдердің микродеректерін байланыстыра отырып, фирмалар баға белгілеу кезінде ағымдағы және болашақтағы күтілетін өнімдерді ескеретінін көрсетті. Болашақтағы жағдайлардың күтілуі бүгінгі бағаны белгілеуге әсер ететінін көрсету, номиналды қатаңдыққа және төменде сипатталған жабысқақ бағалар модельдерінен туындаған баға белгілеушілердің болашаққа бағытталған мінез-құлқына күшті дәлел келтіреді.

There is now a considerable amount of evidence about how long price spells last, and it suggests that there is a considerable degree of nominal price rigidity in the "complete sense" of prices remaining unchanged. A price spell is a duration during which the nominal price of a particular item remains unchanged. For some items, such as gasoline or tomatoes, prices are observed to vary frequently resulting in many short price spells. For other items, such as the cost of a bottle of champagne or the cost of a meal in a restaurant, the price might remain fixed for an extended period of time (many months or even years). One of the richest sources of information about this is the price quote data used to construct the Consumer Price Index (CPI). The statistical agencies in many countries collect tens of thousands of price quotes for specific items each month in order to construct the CPI. In the early years of the 21st century, there were several major studies of nominal price rigidity in the US and Europe using the CPI price quote microdata. The following table gives nominal rigidity as reflected in the frequency of prices changing on average per month in several countries. For example, in France and the UK, each month on average, 19% of prices change (81% are unchanged), which implies that an average price spell lasts about 5.3 months (the expected duration of a price spell is equal to the reciprocal of the frequency of price change if we interpret the empirical frequency as representing the Bernoulli probability of price change generating a negative binomial distribution of durations of price spells). Country (CPI data)Frequency (per month)Mean Price Spell duration (months)Data PeriodUS19%5.31996–2007Eurozone10%101998–2004Italy9%11.11996–2003France19%5.31994–2003Switzerland27%3.72008–2020

The fact that price spells last on average for 3.7 months does not mean that prices are not sticky. That is because many price changes are temporary (for example sales) and prices revert to their usual or "reference price". Removing sales and temporary price cuts raises the average length of price spells considerably: in the US it more than doubled the mean spell duration to 11 months. The reference price can remain unchanged for an average of 14.5 months in the US data. There is thus considerable evidence that prices are sticky in the "complete" sense, that the prices remain on average unchanged for a prolonged period of time (around 12 months). Partial nominal rigidity is less easy to measure, since it is difficult to distinguish whether a price that changes is changing less than it would if it were perfectly flexible. Linking micro data of prices and cost, Carlsson and Nordström Skans (2012), showed that firms consider both current and future expected cost when setting prices. The finding that the expectation of future conditions matter for the price set today provides strong evidence in favor of nominal rigidity and the forward looking behavior of the price setters implied by the models of sticky prices outlined below.

Бағаны тұрақсыз ету

Экономистер бағаның жабысқақтығын модельдеуге бірнеше тәсіл қолданды. Бұл модельдерді уақытқа тәуелді, яғни фирмалар уақыт өте келе бағаны өзгертеді және экономикалық жағдайға қарамастан бағаны өзгерту туралы шешім қабылдайды, немесе жағдайға тәуелді деп жіктеуге болады, онда фирмалар экономикалық жағдайдың өзгеруіне жауап ретінде бағаны өзгерту туралы шешім қабылдайды. Бұл айырмашылықтарды екі сатылы процестегі айырмашылықтар ретінде қарастыруға болады: уақытқа тәуелді модельдерде фирмалар бағаны өзгертуге шешім қабылдайды, содан кейін нарықтық жағдайларды бағалайды; жағдайға тәуелді модельдерде фирмалар нарықтық жағдайларды бағалайды, содан кейін қалай әрекет ету керектігін шешеді. Уақытқа тәуелді модельдерде баға өзгерісі экзогенді түрде жүреді, сондықтан белгілі бір уақытта фирмалардың белгілі бір пайызы бағаны өзгертеді. Бағаны қай фирма өзгертеді деген сұраққа жауап беруде таңдау жоқ. Уақытқа тәуелді екі кең таралған модель Джон Б. Тейлор мен Гильермо Кальвоның жұмыстарына негізделген. Тейлордың (1980) моделінде фирмалар бағаны әр n-ші кезеңде өзгертеді. Кальвоның (1983) моделінде баға өзгерісі Пуассон процесін ұстанады. Екі модельде де бағаны өзгерту туралы шешім инфляция деңгейіне тәуелді емес. Тейлор моделінде фирмалар бағаның қанша уақытқа созылатынын (бағаның ұзақтығын) нақты біліп бағаны белгілейді. Фирмалар топтарға бөлінеді, сондықтан әр кезеңде фирмалардың бірдей үлесі бағасын жаңартады. Мысалы, екі кезеңдік бағалық кезеңдерде фирмалардың жартысы әр кезеңде бағасын жаңартады. Осылайша, жалпы баға деңгейі осы кезеңде белгіленген жаңа бағаның және өткен кезеңде белгіленген және әлі де жартысы сақталған бағаның орташасы болып табылады. Жалпы, егер бағалық кезеңдер n кезеңге созылса, онда әр кезеңде 1/n фирмалар бағасын жаңартады және жалпы баға қазіргі және алдыңғы n-1 кезеңдегі бағалардың орташасы болып табылады. Кез келген уақытта бағалық кезеңдердің жасы біркелкі таралады: (1/n) жаңа бағалар бірінші кезеңде, 1/n екінші кезеңде және т.б., 1/n n кезеңде болады. Бағалық кезеңдердің орташа жасы (n+1)/2-ге тең (егер бірінші кезең 1 ретінде есептелсе). Кальвоның сатылы келісімшарттар моделінде фирма жаңа бағаны белгілеуге h тұрақты ықтималдығы бар. Осылайша, кез келген кезеңде h үлесіндегі фирмалар бағасын жаңарта алады, ал қалған (1-h) үлесіндегі фирмалар бағасын өзгеріссіз қалдырады. Кальво моделінде фирма бағаны белгілегенде, бағалық кезеңнің қанша уақытқа созылатынын білмейді. Оның орнына фирма ықтимал бағалық кезеңдердің ұзақтығы бойынша ықтималдық таралымын күтеді. Бағаның i кезеңге созылу ықтималдығы (1-h)i-1, ал күтілетін ұзақтығы h-1-ге тең. Мысалы, егер h=0.25 болса, онда әр кезеңде фирмалардың төрттен бірі бағасын жаңартады, ал бағалық кезеңнің күтілетін ұзақтығы 4-ке тең. Бағалық кезеңдердің ұзақтығына жоғарғы шек жоқ: уақыт өте келе ықтималдық азаяды, бірақ ол әрқашан қатаң оң болып қалады. Тейлор моделінен айырмашылығы, барлық аяқталған бағалық кезеңдердің ұзындығы бірдей, кез келген уақытта аяқталған бағалық кезеңдердің ұзындығының таралуы болады. Жағдайға тәуелді модельдерде бағаны өзгерту туралы шешім нарықтағы өзгерістерге негізделеді және уақытқа байланысты емес. Көптеген модельдер бағаны өзгерту туралы шешімді мәзірлік шығындармен байланыстырады. Фирмалар бағаны өзгертудің пайдасы бағаны өзгертудің мәзірлік шығындарынан асып кеткенде бағаны өзгертеді. Баға өзгерісі уақыт өте келе жинақталуы немесе сатылы түрде жүруі мүмкін. Бағалар жағдайға тәуелді модельдерде уақытқа тәуелді модельдерге қарағанда жылдам өзгереді және ақша шоктары тез өтеді. Жағдайға тәуелді модельдердің мысалдары ретінде Голосов пен Лукастың, сондай-ақ Доцзи, Кинг пен Вулманның ұсыныстарын қарастыруға болады.

Economists have tried to model sticky prices in a number of ways. These models can be classified as either time dependent, where firms change prices with the passage of time and decide to change prices independently of the economic environment, or state dependent, where firms decide to change prices in response to changes in the economic environment. The differences can be thought of as differences in a two stage process: In time dependent models, firms decide to change prices and then evaluate market conditions; In state dependent models, firms evaluate market conditions and then decide how to respond. In time dependent models price changes are staggered exogenously, so a fixed percentage of firms change prices at a given time. There is no selection as to which firms change prices. Two commonly used time dependent models are based on papers by John B. Taylor and Guillermo Calvo. In Taylor (1980), firms change prices every nth period. In Calvo (1983), price changes follow a Poisson process. In both models the choice of changing prices is independent of the inflation rate. The Taylor model is one where firms set the price knowing exactly how long the price will last (the duration of the price spell). Firms are divided into cohorts, so that each period the same proportion of firms reset their price. For example, with two period price spells, half of the firms reset their price each period. Thus the aggregate price level is an average of the new price set this period and the price set last period and still remaining for half of the firms. In general, if price spells last for n periods, a proportion of 1/n firms reset their price each period and the general price is an average of the prices set now and in the preceding n − 1 periods. At any point in time, there will be a uniform distribution of ages of price spells: (1/n) will be new prices in their first period, 1/n in their second period, and so on until 1/n will be n periods old. The average age of price spells will be (n + 1)/2 (if the first period is counted as 1). In the Calvo staggered contracts model, there is a constant probability h that the firm can set a new price. Thus a proportion h of firms can reset their price in any period, whilst the remaining proportion (1 − h) keep their price constant. In the Calvo model, when a firm sets its price, it does not know how long the price spell will last. Instead, the firm faces a probability distribution over possible price spell durations. The probability that the price will last for i periods is (1 − h)i−1, and the expected duration is h−1. For example, if h = 0.25, then a quarter of firms will rest their price each period, and the expected duration for the price spell is 4. There is no upper limit to how long price spells may last: although the probability becomes small over time, it is always strictly positive. Unlike the Taylor model where all completed price spells have the same length, there will at any time be a distribution of completed price spell lengths. In state dependent models the decision to change prices is based on changes in the market and is not related to the passage of time. Most models relate the decision to change prices to menu costs. Firms change prices when the benefit of changing a price becomes larger than the menu cost of changing a price. Price changes may be bunched or staggered over time. Prices change faster and monetary shocks are over faster under state dependent than time. Examples of state dependent models include the one proposed by Golosov and Lucas and one suggested by Dotsey, King and Wolman.

Макроэкономикалық маңызы

Макроэкономикада ақшаның (соның салдарынан ақша-кредит саясаты мен инфляцияның) нақты экономикаға қалай әсер ететінін және классикалық дихотомияның неге бұзылатынын түсіндіру үшін номиналды қатаңдық қажет. Егер номиналды жалақы мен бағалар жабысқақ немесе толық икемді болмаса, олар әрқашан экономикада тепе-теңдік орнату үшін бейімделеді. Толық икемді экономикада ақша-несие шоктары номиналды бағалар деңгейінде дереу өзгерістерге алып келеді, ал нақты шамалар (мысалы, өнім, жұмыспен қамту) өзгермейді. Бұл кейде ақшаның бейтараптығы немесе "ақшаның әсерінің жоқтығы" деп аталады. Ақшаның нақты әсер етуі үшін, бағалар мен жалақылар дереу жауап бермейтіндей, белгілі бір деңгейде номиналды қатаңдық болуы керек. Сондықтан, жабысқақ бағалар барлық басты макроэкономикалық теорияларда маңызды рөл атқарады: монетаристтер, кейнсиандықтар және жаңа кейнсиандықтар нарықтардың тазаланбауына келіседі, себебі сұраныс төмендеген кезде бағалар нарықтық тазалау деңгейіне дейін төмендемейді. Мұндай модельдер жұмыссыздықты түсіндіру үшін қолданылады. Микроэкономикада кең таралған неоклассикалық модельдер ерікті емес жұмыссыздықтың (адам жұмыс істеуге дайын, бірақ жұмыс таба алмайтын) болуы мүмкін емес екенін болжайды, өйткені бұл жұмыс берушілерді жалақыны төмендетуге итермелейді; бұл жұмыссыздық мәселе болмайынша жалғасады. Мұндай модельдер бағалар оңай бейімделетін басқа нарықтарда пайдалы болуы мүмкін, бірақ жабысқақ жалақылар жұмысшылардың жұмыс таба алмауының себептерін түсіндірудің кең таралған тәсілі болып табылады: жалақыны дереу төмендетуге болмайтындықтан, олар кейде нарықтың тазалануы үшін тым жоғары болады. Бағалар мен жалақылар дереу өзгермейтіндіктен, бағалар мен жалақыны белгілейтіндер болашаққа бағытталған болады. Болашақ жағдайлар туралы күтулердің қазіргі бағалар мен жалақыны белгілеу шешімдеріне әсер ететіні туралы түсінік, кейнсиандық макроэкономикалық модельдерге және оларға негізделген қазіргі ақша-кредит саясатын талдаудың кіріспесі болып табылады. Хью Диксон мен Клаус Хансен экономиканың тек бір бөлігінде ғана бағалар жабысқақ болса да, бұл басқа секторлардағы бағаларға әсер етіп, экономиканың қалған бөлігіндегі бағалардың сұраныс өзгерістеріне жауап беруін азайтатынын көрсетті. Осылайша, бір сектордағы бағалар мен жалақының жабысқақтығы "құйылу" мүмкіндігі бар және экономиканың кейнсиандық сипатқа ие болуына әкелуі мүмкін.

In macroeconomics, nominal rigidity is necessary to explain how money (and hence monetary policy and inflation) can affect the real economy and why the classical dichotomy breaks down. If nominal wages and prices were not sticky, or perfectly flexible, they would always adjust such that there would be equilibrium in the economy. In a perfectly flexible economy, monetary shocks would lead to immediate changes in the level of nominal prices, leaving real quantities (e. g. output, employment) unaffected. This is sometimes called monetary neutrality or "the neutrality of money". For money to have real effects, some degree of nominal rigidity is required so that prices and wages do not respond immediately. Hence sticky prices play an important role in all mainstream macroeconomic theory: Monetarists, Keynesians and new Keynesians all agree that markets fail to clear because prices fail to drop to market clearing levels when there is a drop in demand. Such models are used to explain unemployment. Neoclassical models, common in microeconomics, predict that involuntary unemployment (where an individual is willing to work, but unable to find a job) should not exist, as this would lead employers to cut wages; this would continue until unemployment was no longer a problem. While such models can be useful in other markets where prices adjust more readily, sticky wages are a common way to explain why workers cannot find jobs: as wages cannot be cut instantaneously, they will sometimes be too high for the market to clear. Since prices and wages cannot move instantly, price and wage setters become forward looking. The notion that expectations of future conditions affect current price and wage setting decisions is a keystone for much of the current monetary policy analysis based on Keynesian macroeconomic models and the implied policy advice. Huw Dixon and Claus Hansen showed that even if only part of the economy has sticky prices, this can influence prices in other sectors and lead to prices in the rest of the economy becoming less responsive to changes in demand. Thus price and wage stickiness in one sector can "spill over" and lead to the economy behaving in a more Keynesian way.

Математикалық мысал: бағаның кішкене жабысқақтығы көп нәрсеге әкелуі мүмкін

Белгілі бір бағасы бар шағын сектордың қалған икемді бағалардың мінез-құлқына қалай әсер ететінін білу үшін экономикада екі сектор бар деп болжайық: икемді бағалары бар а үлесі Pf және 1 - а үлесі Pm, менюлік шығындарға байланысты жабысқақ бағалары бар. Егер икемді баға секторының бағасы Pf келесі нарықтық тепе-теңдік шартына ие болса:

мұндағы – жиынтық баға индексі (егер тұтынушылар екі тауарға қатысты Кобб-Дуглас қалауларын танытса, онда осылай болар еді). Тепе-теңдік шарты нақты икемді бағаның белгілі бір тұрақтыға тең екенін көрсетеді (мысалы, ол нақты шекті шығын болуы мүмкін). Енді біз таңғажайып нәтижеге қол жеткіздік: менюлік шығын секторы қаншалықты кішкентай болса да, егер a < 1 болса, икемді бағалар белгілі бір бағаға «бекітіледі». Ол «кезең-кезеңмен» немесе «үстіртіндеп» жабатын келісімшарт моделін қабылдады. Экономикада екі кәсіподақ бар деп есептейік, олар жалақыны таңдау үшін кезекпен келеді. Кәсіподақтың кезегі келгенде, ол келесі екі кезең үшін белгілейтін жалақыны таңдайды. Джон Б. Тейлордың моделінен айырмашылығы, онда номиналды жалақы келісімшарт мерзімі ішінде тұрақты болады, Фишердің моделінде кәсіподақ келісімшарт бойынша әр кезең үшін әртүрлі жалақыны таңдай алады. Маңыздысы – кез келген уақыт t-да, жаңа келісімшартын жасап жатқан кәсіподақ келесі екі кезеңдегі жалақыны таңдау үшін ең соңғы ақпаратты пайдаланады. Алайда, екінші кәсіподақ әлі де жалақыны өткен кезеңде жоспарланған келісімшарт бойынша белгілеп жатыр, ол бұрынғы ақпаратқа негізделген. Фишердің моделіндегі жабысқақ ақпараттың маңыздылығы – экономиканың кейбір секторларындағы жалақылар соңғы ақпаратқа жауап береді, ал басқа секторлардағылар жауап бермейді. Бұл ақша-кредит саясатына маңызды салдарлары бар. Ақша-кредит саясатының кенеттен өзгеруі нақты әсерлерге ие болуы мүмкін, себебі жалақының жаңа ақпаратқа бейімделуге мүмкіндігі болмаған сектор бар. «Жабысқақ ақпарат» идеясын кейін Н. Грегори Манкив және Рикардо Рейс дамытты. Бұл Фишердің моделіне жаңа ерекшелік қосты: сіз әр кезеңде жалақыңызды немесе бағаңызды қайта жоспарлай аласыз. Төртжақты деректерді пайдаланып, олар 25% мәнін қабылдады: яғни, кездейсоқ таңдалған фирмалардың/кәсіподақтардың 25% әр тоқсанда ағымдағы және болашақ бағалардың жолын қазіргі ақпаратқа негіздеп жоспарлай алады. Осылайша, егер біз ағымдағы кезеңді қарастырсақ, бағалардың 25% соңғы қолжетімді ақпаратқа негізделген, ал қалғаны соңғы рет баға жолын қайта жоспарлауға мүмкіндік алған кездегі ақпаратқа негізделген. Манкив және Рейс «жабысқақ ақпарат» моделі инфляцияның тұрақтылығын түсіндірудің жақсы тәсілін ұсынатынын анықтады.

where is the aggregate price index (which would result if consumers had Cobb Douglas preferences over the two goods). The equilibrium condition says that the real flexible price equals some constant (for example could be real marginal cost). Now we have a remarkable result: no matter how small the menu cost sector, so long as a < 1, the flexible prices get "pegged" to the fixed price. He adopted a "staggered" or "overlapping" contract model. Suppose that there are two unions in the economy, who take turns to choose wages. When it is a union's turn, it chooses the wages it will set for the next two periods. In contrast to John B. Taylor's model where the nominal wage is constant over the contract life, in Fischer's model the union can choose a different wage for each period over the contract. The key point is that at any time t, the union setting its new contract will be using the up to date latest information to choose its wages for the next two periods. However, the other union is still setting its wage based on the contract it planned last period, which is based on the old information. The importance of sticky information in Fischer's model is that whilst wages in some sectors of the economy are reacting to the latest information, those in other sectors are not. This has important implications for monetary policy. A sudden change in monetary policy can have real effects, because of the sector where wages have not had a chance to adjust to the new information. The idea of sticky information was later developed by N. Gregory Mankiw and Ricardo Reis. This added a new feature to Fischer's model: there is a fixed probability that you can replan your wages or prices each period. Using quarterly data, they assumed a value of 25%: that is, each quarter 25% of randomly chosen firms/unions can plan a trajectory of current and future prices based on current information. Thus if we consider the current period, 25% of prices will be based on the latest information available, and the rest on information that was available when they last were able to replan their price trajectory. Mankiw and Reis found that the model of sticky information provided a good way of explaining inflation persistence.

Тіркемелі ақпарат үлгілерін бағалау

Тіркемелі ақпарат модельдері номиналды қатаңдыққа ие емес: фирмалар немесе кәсіподақтар әр кезең үшін әртүрлі бағалар немесе жалақы таңдауға толықтай еркін. Жабысқақ болып табылатыны – ақпарат, баға емес. Сондықтан, егер фирма сәттілікке жетіп, қазіргі және болашақ бағаларын қайта жоспарлау мүмкіндігіне ие болса, ол қазіргі және болашақтағы ең оңтайлы бағалар деп санайтын жолға түседі. Әдетте, бұл жоспарға кіретін әр кезеңде әртүрлі баға белгілеуді қамтиды. Бұл бағаларға қатысты эмпирикалық деректерге қарсы келеді. Қазір АҚШ, Ұлыбритания және басқа да елдерде бағалардың қатаңдығын зерттейтін көптеген зерттеулер жүргізілуде. Бұл зерттеулердің нәтижесінде бағалар кейбір салаларда жиі өзгерсе, ал басқа салаларда уақыт өте келе тұрақты болып қалатыны анықталды. Тіркемелі ақпарат моделінде жабысқақ бағалардың болмауы экономиканың көп бөлігіндегі бағалардың мінез-құлқымен үйлеспейді. Осы себепті, жабысқақ ақпаратты жабысқақ бағалармен біріктіретін "қос жабысқақтық" моделін жасауға тырысулар жасалып жатыр.

Инфляция болжамы

Жабысқақ инфляция туралы болжамда "фирмалар баға белгілеген кезде, түрлі себептерге байланысты бағалар ақша-кредит саясатындағы өзгерістерге жай жауап береді. Бұл инфляция деңгейінің уақыт өте келе біртіндеп түзетуіне алып келеді". Сонымен қатар, қысқа мерзімді модель контекстінде жабысқақ инфляция болғанда классикалық дихотомия қолданылмайды деген тұжырым бар. Бұл ақша-кредит саясаты нақты айнымалыларға әсер ететін кезде орын алады. Жабысқақ инфляцияның себептері күтілетін инфляция (мысалы, рецессия алдындағы үй бағалары), жалақының өсуімен байланысты инфляция (келісіммен жалақыны көтеру) және салықтардың әсерінен туындаған уақытша инфляция болуы мүмкін. Экономикалық өнім төмендегенде, ал инфляция өскенде, жабысқақ инфляция мәселеге айналады, бұл жағдай стагфляция деп аталады. Экономикалық өнім азайып, жұмыссыздық артқанда, жабысқақ инфляция кезінде өмір сүру деңгейі одан да жылдам төмендейді. Инфляция қысқа мерзімде ақша-кредит саясатына жауап бермейтін болса, сондай-ақ ақша-кредиттік кеңею де, тартылу да өмір сүру деңгейіне теріс әсер ете алады.