Кіріспе

Қоршаған орта және табиғи ресурстар министрлігі (MARENA) қоршаған ортаны қорғауға және Никарагуаның табиғи ресурстарын зерттеуге, жоспарлауға және басқаруға жауапты. Бұрын ол Никарагуаның табиғи ресурстар және қоршаған орта институты (IRENA) деп аталатын. Министрлік 1979 жылы Никарагуа Үкіметі тарапынан құрылған.

Шығу тегі

1976 жылы никарагуалық экологиялық қорғаушылар тобы үкіметке Табиғи ресурстар министрлігін құруды ұсынды. Ол кездегі президент Анастасио Сомоса Дебайле бұл идеяны қабылдамады және егер олар қайта жиналса, қатаң жазалайтынымен қорқытты. Соның салдарынан кейбіреулері Сомоса үкіметіне қарсы төңкеріс ұйымдастырып жатқан сандинистер партизандарына қосылу үшін орман мен тауларға кетті. Сомоса режимі құлатылғаннан кейін бір аптадан аспайтын уақыт ішінде сандинистер үкіметі MARENA деп атала бастады. 1980 жылдардың ортасына қарай MARENA Швеция, Норвегия, Дания, Кеңес Одағы, Франция, Нидерланды, Куба, Мексика, Америка мемлекеттері ұйымы, Біріккен Ұлттар Ұйымының қоршаған ортаны қорғау бағдарламасы және жеке АҚШ азаматтарынан көмек және кеңес алды.

Шолу

MARENA орманды қалпына келтіру, су бассейндерін басқару, ластануды бақылау, жануарлар дүниесін сақтау, ұлттық парктері мен генетикалық әртүрлілікті қорғау бағдарламаларын бастайды және жүзеге асырады. 1981 жылы MARENA зертханалық сынақтан өткен су көздерінің жартысының кәріз суларымен қатты ластанғанын және Манагуа көліне күн сайын 70 000 фунт кәріз суы төгілетінін анықтады. Көл жағасында орналасқан ондаған өнеркәсіптік кәсіпорындар он жылдан астам бойы осы көлге еркін ластану төгіп келді. Ең ірі ластаушы – Pennwalt корпорациясы болды. Дегенмен, MARENA қаржылық шығындарға байланысты кәрізді тазарту станциясын салуға шамасы келмеді. Жақында тазарту станциясы салынды және кәріз желісі құрылыс кезеңінде. 1982 жылы MARENA 26 түрлі сүтқоректілер мен 4 түрлі жорғалаушыларға маусымдық аң аулауға тыйым салды. Бұл Никарагуаның ақ ерінді шошқа, ақ құйрықты бұғы, қайың бақа, тұщы сулық сусар, яғуар, оцелот және маргай сияқты сирек және жоғалу қаупі төнген түрлерді экспорттаудағы әлемдік көшбасшылығына жауап ретінде жасалды. MARENA білім беру кампанияларын бастады, сондай-ақ базарларда және жол бойында тексерулер жүргізілді. Алайда, 1985 жылы елдегі экономикалық дағдарыстың күшеюіне байланысты осы тыйымдардың көп бөлігі алынып тасталды. 1983 жылы MARENA Никарагуаның аумағының бес бөлігінің біреуін ұлттық паркі деп белгіледі. Бірақ бұл жоба іске аспады, себебі Контрас көптеген жабайы жерлерді әскерилендірді. Орманды кесуді тоқтату мақсатында MARENA ірі ауылшаруалық ағаш отырғызу жобаларын жүзеге асырды. 1986 жылға дейін балабақшаларда жыл сайын екі миллион ағаш өсірілді, бірақ азаматтық соғыс пен экономикалық қиындықтар бағдарламаны баяулатты. Орманды қайта жаңарту жобалары Контрастың мақсатына айналды, олар жобаларды саботаж жасап, MARENA-ның 50-ден астам қызметкерін ұрлады және өлтірді.