Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кармен Лафорет (Барселона, 6 қыркүйек 1921 жыл – Мадрид, 28 ақпан 2004 жыл) – испандық автор, испандық азамат соғысынан кейінгі кезеңде шығармалар жазған. Еуропаның көрнекті жазушысы, оның туындылары экзистенциалистік әдебиет мектебіне үлес қосты. Оның тұңғыш романы «Nada» Камило Хосе Селаның «La familia de Pascual Duarte» романымен бастаған испандық «тремендизмо» әдеби стилін дамытты. 1944 жылы «Надаль» сыйлығына ие болды.
Spanish author
Carmen Laforet (Barcelona 6 September 1921 – Madrid, 28 February 2004) was a Spanish author who wrote in the period after the Spanish Civil War. An important European writer, her works contributed to the school of Existentialist Literature and her first novel Nada continued the Spanish tremendismo literary style begun by Camilo José Cela with his novel, La familia de Pascual Duarte. She received the Premio Nadal in 1944.
Өмірбаян
Лафорет Испанияның Барселона қаласында дүниеге келді, бірақ 2 жасында отбасымен бірге Канар аралдарына көшіп барды. 12 жасында анасынан айырылды, ал әкесі кейіннен Лафорет пен оның бауырлары ұнатпаған әйелге үйленді (оның әдебиетінің көп бөлігінде бейнеленген жағымсыз тәжірибелер). 1939 жылы 18 жасында Лафорет Барселонаға кетіп, Барселона университетінде философия оқыды. 1942 жылы Мадридке кетіп, Универсидад Комплутенседе заң оқыды. Екінші курста ол сабақтан бас тартып, өзін жазуға толық арнады, ал 1944 жылдың қаңтар мен қыркүйегі аралығында өзінің алғашқы романын жазды – «Нада». Бұл роман басылымның алғашқы жылында (1945 жылы) «Редакция Дестиноның» Надаль сыйлығын жеңіп алды. «Нада» – қыздардың жасөспірімдік дамуы туралы роман, ол 20 ғасырдағы испан әдебиетінің классигі болып саналады. Лафорет сыншылармен өте сенімсіз қарым-қатынас жасады, әсіресе ол өзінің алғашқы романының ерекше сыншылардың мақтауына лайық бола алмады. Дегенмен ол барлығы бес роман жариялады: 1952 жылы жарық көрген «La Isla y los demonios», бұл негізінен «Нада» романының преквелін құрайды; 1955 жылы «La mujer nueva», оның католиктік сенімін қайта ашуға итермелеген және Premio Menorca сыйлығын алған; 1963 жылы «La insolación», «Tres pasos fuera del tiempo» трилогиясының алғашқы бөлігі; және соңында 2004 жылдың мамыр айында жарық көрген «Al volver la esquina» психологиялық романы. 1965 жылы АҚШ-қа Мемлекеттік департаменттің қонағы ретінде барғаннан кейін Лафорет 1967 жылы өзінің саяхат жазбаларын «Parelelo 35» деп атады. 2003 жылы жарық көрген «Puedo contar contigo» атты хаттар жинағында оның испан жазушысы және АҚШ тұрғыны Рамон Дж. Сендермен болған достығы жарияланды. Сондай-ақ ол көптеген қысқа әңгімелер жазды, олардың көпшілігі 1952 жылы «La muerta» жинағында, ал новеллалар 1954 жылы «La llamada» жинағында жарияланды. Тағы төрт әңгіме – «El infierno», «Recién casados», «El alivio» және «El secreto de la gata» – тиісінше «Ínsula» (1944 және 1952), «Destino» (1953 жылғы маусым) және «Bazar» (1952 жылғы наурыз) журналдарында жарияланды. 1987 жылы ол Джорджтаун университетінде әдебиет мамандығы бойынша аспирантураны бастады. Өмірінің соңғы жылдары Лафорет Альцгеймер ауруынан зардап шекті, ақырында сөйлеу қабілетін жоғалтты. Ол 2004 жылдың 28 ақпанында Мадридте қайтыс болды. Оның ең табысты романы «Нада» үздіксіз басылып келеді. 2003 жылы жарық көрген «Puedo contar contigo» – Израиль Ролон Барада редакциялаған Рамон Дж. Сендермен хат алмасуының таңдамасы, сондай-ақ 1955 жылғы «La mujer nueva» романының сол редактордың прологымен қайта басылуы, оның туындыларына деген қызығушылықты қайта жандандырды, бұл 2007 жылы Эдит Гроссманның «Нада» романының ағылшын тіліне аударылуымен күшейді. 2007 жылдың ақпан айында оның қайтыс болғандығының үшінші жылдығына орай «Меноскуарто» баспасы алғаш рет оның барлық әңгімелерінің жинағын, оның ішінде бұрын жарық көрмеген бес әңгімені жариялады. 2009 жылы Кристина Церезалес анасы туралы екінші кітабын жариялады – «Música Blanca» («Destino»).
Laforet was born in Barcelona, Spain, but at the age of 2 she moved with her family to the Canary Islands where she spent her childhood. At age 12 she suffered the loss of her mother, and her father subsequently married a woman disliked by Laforet and her siblings (unsavory experiences portrayed in much of her literature). In 1939 at the age of 18, Laforet left for Barcelona where she studied Philosophy at the University of Barcelona while living with relatives. In 1942 she departed for Madrid where she studied Law at the Universidad Complutense. During her second year, she withdrew from classes to devote herself completely to writing, and between January and September 1944 she penned her first novel, Nada, which earned Editorial Destino's Nadal Prize in its first year of publication (1945). A novel of female adolescent development, Nada is considered a classic in 20th century Spanish literature, and deals with such themes as existentialism and the adolescent search for identity. Laforet maintained a very distrustful relationship with her critics, especially after she struggled to match the outstanding critical acclaim of her first novel. However, she did publish a total of five novels: the 1952 publication of La Isla y los demonios, which is essentially the prequel to Nada; her 1955 La mujer nueva, motivated by her re discovery of her Catholic faith and recipient of the Premio Menorca; her 1963 La insolación, the initial installment of the trilogy Tres pasos fuera del tiempo; and finally the posthumous psychological novel Al volver la esquina, published in May 2004. Following her visit to the U. S. as a guest of the State Department in 1965, Laforet published her travel notes entitled Parelelo 35 in 1967. Her friendship with fellow Spanish author and U. S. resident Ramón J. Sender was revealed in a series of letters published in 2003 entitled Puedo contar contigo. She also authored short stories, the majority of which were published in a 1952 collection entitled La muerta, as well as novelettes that were published in a 1954 collection entitled La llamada. Four additional short stories — El infierno, Recién casados, El alivio, and El secreto de la gata — were published in the journals Ínsula (1944 & 1952), Destino (June 1953) and Bazar (March 1952) respectively. In 1987 she started post graduate studies in Literature at Georgetown University. During her later years Laforet suffered from Alzheimer's disease, eventually losing the ability to speak. She died in Madrid on 28 February 2004. Nada, her most successful novel, has remained consistently in print. The publication in 2003 of Puedo contar contigo, a selection of her correspondence with Ramón J. Sender edited by Israel Rolón Barada, and the reissue of her 1955 novel, La mujer nueva, with a prologue by the same editor, however, led to renewed interest in her work, bolstered by a new English translation of Nada by Edith Grossman in 2007. In February 2007, as a commemoration of the third anniversary of her death, the Editorial Menoscuarto published for the first time a compilation of all her short stories, including five previously unpublished stories. In 2009 Cristina Cerezales published a second book about her mother, Música Blanca (Destino).
Құрметтеулер
2010 жылы оның есімімен мектеп Викальваро (Мадрид) ауданындағы Вальдеррибас шағын ауданында салынды. 2011 жылы ол, қаза болғаннан кейін, Гран-Канария аралдық кеңесі (Cabildo Insular de Gran Canaria) сыйлаған өнер саласындағы Can de Plata сыйлығымен марапатталды. Оның есімімен Эстепона (Малага), Агуас Вивас (Гвадалахара) шағын ауданында, Маджадахонда, Торрехон-де-Ардос және Сото-дель-Хенарес (Мадрид) шағын ауданында көшелер аталды. Гран-Канария аралындағы Лас-Пальмас және Сан-Бартоломе-де-Тирьяна қалаларындағы бірнеше көше де Кармен Лафорет есімімен аталады. 2004 жылы жазушы Нурия Амат басқаруымен Кармен Лафоретқа арналған өмірбаяндық очерктер сериясы жарық көрді. 2014 жылы Нью-Йорктегі (АҚШ) Сервантес институты оның «Нада» кітабы жарық көргеніне жетпіс жыл толуына арналған мәдени шаралардың бірінде авторды құрметпен еске алды. Барселонадағы бір алаңға оның есімі берілді: Пласа де Кармен Лафорет. Алаңда каталон тілінде: "Кармен Лафорет (Барселона 1921 Мадрид 2004) Escriptora Va néixer en aquesta casa, font d'inspiració de la seva primera novel·la Nada" деген мәтін жазылған. Бұл: "Кармен Лафорет (Барселона 1921 Мадрид 2004) Жазушы. Оның алғашқы романы «Нада» үшін шабыттанған осы үйде дүниеге келді".
In 2010 a school with her name was built in the neighborhood of Valderribas, in the district of Vicálvaro (Madrid). In 2011 she was awarded, posthumously, with the Can de Plata de Gran Canaria, in the category of Arts, given by the Cabildo Insular de Gran Canaria. There are some streets with her name in Estepona (Málaga), in the neighborhood of Aguas Vivas (Guadalajara), in Majadahonda, in Torrejon de Ardoz and in the neighborhood of Soto del Henares (Madrid). Some streets in the towns of Las Palmas and San Bartolomé de Tirajana on the island of Gran Canaria were also named Carmen Laforet. In 2004 a series of biographies dedicated to Carmen Laforet were published and directed by the writer Nuria Amat. In 2014 The Instituto Cervantes in New York (United States) paid tribute to the author in one of its cultural activities to commemorate the seventieth anniversary of the publication of her book Nada. A square in Barcelona was named after her: Plaça de Carmen Laforet. The square has a plaque where it can be read in Catalan: "Carmen Laforet (Barcelona 1921 Madrid 2004) Escriptora Va néixer en aquesta casa, font d'inspiració de la seva primera novel·la Nada" which means: "Carmen Laforet (Barcelona 1921 Madrid 2004) Writer Was born in this house, the source of inspiration for her first novel Nada."
Мұра
Лафорет 2004 жылғы 28 ақпанда қайтыс болғаннан бері, сыншылардың назары оның аз танымал туындыларына (негізінен, «Нададан» кейін жарияланған барлық еңбектеріне) қайта ауды, бірақ Лафорет есімі айтылғанда, көпшілік әрқашан «Наданы» еске алады, бұл туралы испан тіліндегі «Después de Nada, nada» немесе «Нададан кейін ештеңе» деген сөз тіркесі куәлік етеді. 100 жылдығында Лафорет Google Doodle арқылы құрметпен еске алынды.
Since Laforet's death on 28 February 2004, renewed critical attention has focused on her lesser known works (essentially everything published after Nada), yet undoubtedly the public will always think of Nada when Laforet's name is mentioned, as evidenced by the Spanish phrase, Después de Nada, nada, or After Nada, nothing. On her 100th birthday, Laforet was honoured with a Google Doodle.