Кіріспе
Адамның бақылауынан тыс табиғи апат, оған ешкім кінәлі емес – діни ұғым.
the religious concept
In legal usage in the English speaking world, an act of God or damnum fatale ("loss arising from inevitable accident") is a natural hazard outside human control, such as an earthquake or tsunami, which frees someone from the liability of what happens as a result. An act of God may amount to an exception to liability in contracts (as under the Hague–Visby Rules), or it may be an "insured peril" in an insurance policy. In Scots law, the equivalent term is damnum fatale, while most Common law proper legal systems use the term act of God. It is legally distinct from—though often related to—a common clause found in contract law known as force majeure.
Ағылшын тілді елдердегі заң қолданысында, "Құдайдың әрекеті" немесе "damnum fatale" ("ауыр апаттан туындаған залал") – адамның бақылауынан тыс табиғи құбылыс, мысалы, жер сілкінісі немесе цунами, оның салдарынан туындаған оқиғалар үшін жауапкершіліктен босатады. "Құдайдың әрекеті" шарты бойынша жауапкершіліктен босатуға негіз болуы мүмкін (мысалы, Хага-Висби ережелерінде) немесе сақтандыру полисінде "сақтандырылған тәуекел" ретінде қарастырылуы мүмкін. Шотландия заң жүйесінде "damnum fatale" термині қолданылады, ал көптеген жалпы құқық жүйелерінде "Құдайдың әрекеті" термині пайдаланылады. Бұл шарттық құқықтағы "форс-мажор" деп аталатын шарттан заңды жағынан өзгеше, бірақ олармен байланысты болуы мүмкін.
the religious concept
In legal usage in the English speaking world, an act of God or damnum fatale ("loss arising from inevitable accident") is a natural hazard outside human control, such as an earthquake or tsunami, which frees someone from the liability of what happens as a result. An act of God may amount to an exception to liability in contracts (as under the Hague–Visby Rules), or it may be an "insured peril" in an insurance policy. In Scots law, the equivalent term is damnum fatale, while most Common law proper legal systems use the term act of God. It is legally distinct from—though often related to—a common clause found in contract law known as force majeure.
UK Англия және Уэльс
Құдайдың әрекеті – болжауға келмейтін табиғи құбылыс. Лорд Хобхаус Transco plc v Stockport Metropolitan Borough Council ісінде оқиғаны былай сипаттады:
Ұлыбритания Шотландия
Теннант Гласгоу графына қарсы ісінде (1864 2 М (HL) 22) Лорд-канцлер Вестбери бір жағдайды былай сипаттады: "Шотландия заңында "damnum fatale" деп аталатын, ешбір адамдық көрегенділік болжай алмайтын және адам ақылы олардың болу мүмкіндігін мойындауға міндетті емес оқиғалар мен жағдайлар; сондықтан олар орын алғанда, олардың салдары үшін өтеу төлеу міндеттемесін тудырмайтын апаттар болып табылады".
Америка Құрама Штаттары
Торт құқығында, Құдайдың әрекеті аралық себептің бір түрі ретінде қарастырылуы мүмкін, оның болмауы себептің туындауына немесе жауапкершіліктің салдарының азаюына әкелуі мүмкін (мысалы, егер жер сілкінісі болмағанда, ескі, нашар салынған ғимарат тұрған болар еді). Дегенмен, болжауға келмейтін себептердің болжамды нәтижелері жауапкершілікті тудыруы мүмкін. Мысалы, ықпалды газы бар кемеге шартқы соғып, күтілген жарылыс орын алады. Егер тасымалдаушы ұшқындарға қарамастан, олардан қорғану үшін қажетті күтімді көрсетпесе, жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Сол сияқты, қатаң жауапкершілік, егер күдікті кез келген оқиға зиян келтіретін жағдайларды жасаса, Құдайдың әрекетіне қарсы қорғанысты жоңқыта алады. Мысалы, ұзақ қашықтыққа жүк тасымалдайтын жүргізуші, жолдың қиығынан өтіп, күтпеген су тасқынынан жол қирағанда жүгін жоғалтады. Басқа да жағдайларда, жалпы тасымалдаушы табиғаттың күтпеген күштері үшін жауапкершілікке тартылмайды. Мемфис және Чарльзтаун RR Co. v. Ривз, 77 U. S. 176 (1870). Мысалы, 1915 жылы Сан-Диего қаласы "жаңбыр шақырушы" Чарльз Хатфилдті Морена суқоймасын жаңбыр суымен толықтыру үшін 10 000 долларға жалдады. Біраз уақыттан кейін аймаққа қатты жаңбыр жауып, суқойманың бөгеті жарылуға айналды, нәтижесінде 20-ға жуық адам қаза тапты, 110 көпір қирады (2-еуі қалды), телефон және телеграф желілері істен шықты және жалпы зиян 3,5 миллион долларға бағаланды. Қала оған төлеуден бас тартқанда (ол келісімшартқа қол қоюды ұмытып кеткен), ол қалаға сотқа шағымданып берді. Су тасқыны Құдайдың әрекеті деп танылды, бұл оны жауапкершіліктен, сондай-ақ төлемнен босатты.