Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық бу локомотивінің сақталған үлгісі "Puffing Billy" – 1813–1814 жылдары Ұлыбританиядағы Ньюкасл-апон-Тайн қаласының жанындағы Уайлам кенішінің иесі Кристофер Блэкетт үшін кенішті бақылаушы Уильям Хедли, машина жасаушы Джонатан Форстер және темір ұстасы Тимоти Хакворт жасаған әлемдегі ең көне сақталған бу локомотиві. Ол Уайлам кенішінен Нортумберлендтегі Лемингтон портына көмір таситын вагонды тасу үшін пайдаланылды.
Preserved early British steam locomotive
Puffing Billy is the world's oldest surviving steam locomotive, constructed in 1813–1814 by colliery viewer William Hedley, enginewright Jonathan Forster and blacksmith Timothy Hackworth for Christopher Blackett, the owner of Wylam Colliery near Newcastle upon Tyne, in the United Kingdom. It was employed to haul coal chaldron wagons from the mine at Wylam to the docks at Lemington in Northumberland.
Алдын ала өнімдер
Бірінші хабарланған бумен жұмыс істейтін локомотив алғаш рет 1804 жылғы 21 ақпанда Оңтүстік Уэльстегі Мертир Тидфилдегі Пен-и-Даррен темір зауытының жанында сынақтан өтті. Ричард Тревитик жобалаған локомотив сол күні бес темір вагонын тоғыз шақырымға дейін тартты, бірақ артық салмағы темір рельстерді жарып, оны пайдасыз етті. Үш рет жүргеннен кейін локомотив қызметтен шығарылды және кейіннен темір балғасын қозғау үшін стационарлық қозғалтқыш ретінде қолданылды. Тревитик қалдырған құжаттарға негізделген "Пенидаррен локо" толық көлемді көшірмесін Ұлттық су жағалауы мұражайында көруге болады. 1810 жылы Дурхам көмір кені Бонд жүйесіне қарсы үлкен ереуілге ұшырады. 1814 жылғы қыркүйекте шыққан "Философия жылнамасында" екі локомотив (вероятно, Саламанка және Блюхер) есімдері аталады, содан кейін "Ньюкаслдегі тағы бір бу локомотивінің" осындай мақсатта [көмір тасу] қолданылғаны және тісті дөңгелексіз, тек рельске қарсы үйкеліс арқылы қозғалғаны туралы мәлімдеме бар. Контекстен қарағанда, бұл Блюхерден басқа жерде болғандықтан, бұл Пуффинг Билли болуы мүмкін. Пуффинг Билли 1862 жылға дейін қызметте болды, содан кейін Уилам кенінің иесі Эдвард Блэкетт оны Лондонның Оңтүстік Кенсингтондағы Патент кеңсесі мұражайына (кейіннен Ғылым мұражайы) берді. Кейіннен ол оны музейге 200 фунт стерлингке сатты. Ол әлі күнге дейін сол жерде қойылған. Оның бауырлас локомотиві Уайлам Дилли Эдинбургтегі Шотландияның Ұлттық мұражайында сақталған. Екі көшірмесі бар: бірі 1906 жылы Бавария Корольдік мемлекеттік теміржол шеберханасында салынған, қазір Мюнхендегі Германия мұражайында; екіншісі Бимиш мұражайында, алғаш рет 2006 жылы іске қосылды.
The first reported steam powered locomotive was first tested 21 February 1804, near the Pen y Darren Ironworks in Merthyr Tydfil, Mid Glamorgan, in south Wales. Designed by Richard Trevithick, the locomotive hauled five cars of iron for nine miles on that day, but the excessive weight cracked the iron rails, rendering it impractical. After three runs, the locomotive was retired and later used as a stationary engine to power a forge hammer. A full size replica, "The Penydarren loco", based on documents left by Trevithick, can be viewed at the National Waterfront Museum. In 1810, the Durham Coalfield was disrupted by a major strike over the Bond system. In the September 1814 edition of Annals of Philosophy two locomotives with rack wheels are mentioned (probably Salamanca and Blücher), then there is mention of "another steam locomotive at Newcastle, employed for a similar purpose [hauling coals], and moving along without any rack wheel, simply by its friction against the rail road". From the context, this is at a different location to Blücher, so is probably Puffing Billy. Puffing Billy remained in service until 1862, when Edward Blackett, the owner of Wylam Colliery, lent it to the Patent Office Museum in South Kensington, London (later the Science Museum). He later sold it to the museum for £200. It is still on display there. Its sister locomotive, Wylam Dilly, is preserved in the National Museum of Scotland in Edinburgh. Two replicas exist: one, built in a Royal Bavarian State Railways workshop in 1906, is at the German Museum, Munich; the other, at Beamish Museum, was first run in 2006.
Дизайн
Puffing Billy локомотивтердің дамуына үлкен әсер еткен, Hedley патенттеген бірнеше жаңа ерекшеліктерді қамтыды. Онда қазанның екі жағында орналасқан, жартылай жабық екі тік цилиндр болды. Цилиндрлер тікелей коленвалды қоздырды, ал коленвалдан берілетін күш дөңгелектерді итеруге және олардың жақсырақ ұстауын қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. Алайда, қозғалтқышта бірқатар маңызды техникалық шектеулер де болды. Төтенше темірден жасалған рельстерде жүрген оның сегіз тонналық салмағы тым ауыр болып, рельстерді бұзып, локомотивтерге қарсы болғандардың сынауына себеп болды. Бұл мәселе қозғалтқышты төрт осьті конструкцияға қайта жасау арқылы шешілді, бұл салмақты тең бөлуге мүмкіндік берді. Шамамен 1830 жылы жақсартылған рельстер енгізілген кезде қозғалтқыш төрт дөңгелекті машина ретінде қайта құрылды. Оның жылдамдығы шамалы болды, сағатына 8 километрден аспады.
Puffing Billy incorporated a number of novel features, patented by Hedley, which were to prove important to the development of locomotives. It had two vertical cylinders, one on either side of the boiler, and partly enclosed by it, and drove a single crankshaft beneath the frames, from which gears drove and also coupled the wheels allowing better traction. The engine had a number of serious technical limitations. Running on cast iron wagonway plates, its eight ton weight was too heavy and broke them, encouraging opponents of locomotive traction to criticise the innovation. This problem was alleviated by redesigning the engine with four axles so that the weight was spread more evenly. The engine was eventually rebuilt as a four wheeler when improved edge rails track was introduced around 1830. It was not particularly fast, being capable of no more than 5 mph (8 km/h).
Мұра
Puffing Billy жергілікті тұрған Джордж Стивенсонға маңызды әсер етті, ал оның табысы Солтүстік-шығыс Англиядағы басқа көмір шахталарында бу локомотивтерін пайдалануды ілгерілетуде шешуші рөл атқарды. Puffing Billy аты ағылшын тілінде "billy o'" сияқты күшейткіш ретінде сақталған деген пікір бар, бірақ осы тіркестің пайда болуына қатысты бірнеше басқа да түсіндірмелер бар.
Puffing Billy was an important influence on George Stephenson, who lived locally, and its success was a key factor in promoting the use of steam locomotives by other collieries in north eastern England. It has been suggested that Puffing Billy'''s name survives in the English language in the intensifier like billy o'', but there are several alternative explanations for that phrase's origin.