Лицей – орта білім беретін мектеп түрі. Еуропада кең таралған, ғылымға бағытталған, мамандыққа кіріспе беретін білім орны. Тарихы Аристотельмен байланысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мектеп түрі, әдетте орта мектеп.
Мектеп түрі.
Type of school, usually a secondary school
the type of school
Лицей – көптеген елдердің, әсіресе Еуропаның білім беру жүйесінде белгіленген білім беру мекемесінің бір түрі. Оның мағынасы елдер бойынша өзгеше болуы мүмкін, бірақ көбінесе ол орта мектеп болып табылады. Негізгі ғылымдар мен кейбір мамандықтарға кіріспе курстар оқытылады.
The lyceum is a category of educational institution defined within the education system of many countries, mainly in Europe. The definition varies among countries; usually it is a type of secondary school. Basic science and some introduction to specific professions are generally taught.
Тарих
Лицей – бұл латын тіліндегі ежелгі грек тіліндегі Λύκειον (lykeion) сөзінің жазылуы, ол Аполлон Ликейге арналған классикалық Афинадағы гимназияның атауы еді. Бұл алғашқы лицей Аристотельдің серуендеп оқытатын мектебінің орналасқан жері ретінде танымал. Кейбір елдер қазіргі заманғы мектептерінің атауын латын тілінен алса, ал ежелгі мектептің атауын грек тілінде қолданады: мысалы, голланд тілінде lykeion (ежелгі) және lyceum (қазіргі), екеуі де ағылшын тілінде lyceum деп аударылады (назарда болыңыз, классикалық латын тілінде lyceum сөзіндегі C әрқашан K ретінде айтылған, қазіргі ағылшын тіліндегідей жұмсақ C емес). Лицей атауын 1802 жылы Наполеон негізгі орта білім беру орындарын атау үшін қайта қолданды. Франциядан бұл атау француз мәдениетіне ілескен көптеген елдерге тарады.
Lyceum is a Latin rendering of the Ancient Greek Λύκειον (lykeion), the name of a gymnasium in Classical Athens dedicated to Apollo Lyceus. This original lyceum is remembered as the location of the peripatetic school of Aristotle. Some countries derive the name for their modern schools from the Latin but use the Greek name for the ancient school: for example, Dutch has lykeion (ancient) and lyceum (modern), both rendered lyceum in English (note that in classical Latin the C in lyceum was always pronounced as a K, not a soft C, as in modern English). The name lycée was retrieved and utilized by Napoleon in 1802 to name the main secondary education establishments. From France the name spread in many countries influenced by French culture.
Үндістан
Гоа лицейі (Liceu de Goa) 1854 жылы португал үлгісінде құрылды, бұл штаттың, сол кезде португалдық территорияның, алғашқы мемлекеттік орта мектебі болды. Кейін Гоа лицейі Лицей Nacional Afonso de Albuquerque (Афонсо де Альбукерке ұлттық лицейі) деген ресми атауға ие болды. 2021 жылы құрылған Карнатака штатының Бенгалуру қаласындағы Christ University Lyceum-да ғалымдар отырып, зерттеу жұмыстарын жүргізеді және пікір алмасады.
The Goa Lyceum (Liceu de Goa) in Panaji, Goa – established in 1854, following the Portuguese model – was the first public secondary school in the state, then a Portuguese territory. Later, the Goa Lyceum received the official title of Liceu Nacional Afonso de Albuquerque (Afonso de Albuquerque National Lyceum). The Christ University Lyceum in Bengaluru, Karnataka established in 2021, where scholars sit and do there research work and have discussion.
Филиппин
Филиппиндер K 12 жүйесінің өзіндік нұсқасын қолданады, онда лицей орнына "орта мектеп" термині жиі қолданылады. Дегенмен, өз атауларында лицей сөзін пайдаланатын мектептер де бар. Филиппин лицей университеті (LPU) – Манила қаласындағы университет, ол бұрынғы соғыс президенті Хосе П. Лорел құрған. Оның белгілі түлектерінің ішінде бұрынғы президент Родриго Дутерте, танымал жазушы Рене Вильянуэва және актер Сезар Монтано бар. LPU-дың Макати, Батангас, Лагуна, Кавите және Давао қалаларында кампустары орналасқан. "Лицей" сөзіне филиппин тіліндегі сәйкес келетін сөз – испан тілінен алынған "лисео" (liceo), оны LPU-мен байланысы жоқ түрлі университеттер мен білім беру мекемелерінің атауларында кездестіруге болады.
The Philippines follows its version of the K 12 system, where the term junior high school might be used instead of lyceum. However, there are schools that appropriate the word lyceum in their name. The Lyceum of the Philippines University (LPU) is a university in Manila established by former wartime president José P. Laurel. Among its notable alumni are former president Rodrigo Duterte, popular author Rene Villanueva, and actor Cesar Montano. LPU has campuses in Makati, Batangas, Laguna, Cavite, and Davao. The Filipino word for lyceum is liseo from Spanish liceo which can be found in some names of various universities and educational institutions which are unaffiliated with LPU.
Өзбекстан мен Тәжікстан
Лицейлер бұрынғы Кеңес Одағы елдері тәуелсіздік алғаннан кейін пайда болды. Мысалы, Өзбекстанда барлық орта мектептер лицейлермен алмастырылды (лицей – орысша термин, французша lycée сөзінен алынған), олар белгілі бір мамандық бойынша үш жылдық білім беру бағдарламасын ұсынады. Түркиядан өзгеше, өзбек лицейлерінде университеттерге түсу емтихандары өткізілмейді, бұл студенттерге университеттерге түсу құқығын бермейді, бірақ олардың белгілі бір университеттерге қабілеттілігін анықтауға арналған сынақ емтиханы өткізіледі.
Lyceums also emerged in the former Soviet Union countries after they became independent. One typical example is Uzbekistan, where all high schools were replaced with lyceums (litsey is the Russian term, derived from French lycée), offering a three year educational program with a certain major in a certain direction. Unlike Turkey, Uzbek lyceums do not hold university entrance examinations, which gives students the right to enter a university, but they hold a kind of mock examination which is designed to test their eligibility for a certain university.
Қазақстан
Албанияның Ұлттық лицейі – Корче қаласындағы француз мәдениеті мен еуропалық құндылықтарға баса назар аударған жоғары оқу орны. Мектеп 1917 жылдан 1939 жылға дейін француз мәдениетіне толыққанды ден қойып, қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін мектеп Рақи Қиринши атындағы орта мектеп ретінде жалғасты.
The Albanian National Lyceum was a high school in the city of Korçë, Albania, that emphasized French culture and European values. The school fully functioned with a French cultural emphasis from 1917 to 1939. The school was continued post World War II as the Raqi Qirinxhi High School.
Беларусь
Беларусь гуманитарлық лицейі – Беларусь КСРО-дан тәуелсіздік алғаннан кейін көп ұзамай Винчук Виакорка және Уладимир Колас сияқты зиялылардың бастамасымен құрылған жеке орта мектеп. Лицейдің негізгі мақсаты – беларусь тілі мен мәдениетін сақтау және дамыту, сондай-ақ жаңа беларусь элитасын тәрбиелеу болды. 2003 жылы Беларусь Білім министрлігі лицейді беларусь қоғамында араздық тудырды деген айыппен, саяси үгіт ортасы ретінде пайдаланды және студенттерді тарих, идеология, саясат, мораль және құндылықтар бойынша бір жақты көзқарастармен баулыды деген желеумен жапты. Кейін лицей шектеулі сандағы жасырын үйде оқытуға көшті.
The Belarusian Humanities Lyceum is a private secondary school founded shortly after Belarus' independence from the USSR by intellectuals, such as Vincuk Viacorka and Uladzimir Kolas, with the stated aims of preserving and promoting native Belarusian culture, and raising a new Belarusian elite. It was shut down in 2003 by the Ministry of Education of Belarus allegedly for promoting enmity within Belarusian society and using the classroom as a political soapbox, indoctrinating students with biased views on history, ideology, politics, morality and values. The lyceum eventually switched to homeschooling with a limited number of underground homeschoolers.
Чехия
Лицей термині төрт жылдық орта білім берудің бір түрін білдіреді, ол бітірумен аяқталады. Бұл грамматикалық мектеп пен техникалық мамандық беруші орта мектептің арасындағы білім беру түрі. Мысалы, әйгілі ғалым Герти Кори лицейге оқыды.
The term lyceum refers to a type of secondary education consisting of anywhere from four years ended by graduation. It is a type of schooling between grammar school and a technical high school. For example, the famous scientist Gerty Cori went to a lyceum school.
Финляндия
Лицей (швед тілінде, фин тілінде lyseo) ұғымы мен атауы Финляндияға Швеция арқылы келді. Дәстүрлі түрде лицейлер студенттерді университеттерге қабылдануға дайындайтын мектептер болды, бұл жалпы білім беретін мектептерден ерекшеленеді. Кейбір ескі мектептер әлі де лицей атауын сақтап келеді, бірақ олардың қазіргі қызметі әртүрлі. Мысалы, Хельсинки нормалық лицейі 7-12 сыныптарда оқытады, ал Оулу лицейі тек 10-12 сыныптарға қабылдайды. Финляндияда жоғары сынып мектебін фин тілінде lukio, ал швед тілінде гимназия деп атайды.
The concept and name lyceum (in Swedish, lyseo in Finnish) entered Finland through Sweden. Traditionally, lycea were schools to prepare students to enter universities, as opposed to the typical, more general education. Some old schools continue to use the name lyceum, though their operations today vary. For example, Helsinki Normal Lyceum educates students in grades 7–12, while Oulu Lyceum enrolls students only in grades 10–12. The more commonly used term for upper secondary school in Finland is lukio in Finnish and gymnasium in Swedish.
Франция
Француз тіліндегі жоғары сынып мектебін білдіретін lycée сөзі Lyceum сөзінен туындаған. (Франциядағы орта білім беру туралы қараңыз).
The French word for an upper secondary school, lycée, derives from Lyceum. (see Secondary education in France.)
Германия
Германияда лицей – қыздар гимназиясының ескі атауы ретінде танымал болған. Баварияда ол теология және философияны оқуға арналған жоғары оқу орны – Хохшуле де болды.
The lyceum in Germany was known as an old term for a Gymnasium for girls. In Bavaria it was also a Hochschule to study theology and philosophy.
Грекия
Грекияда Λύκειο – 15-18 немесе 20 жастағы оқушыларға арналған жоғары орта білім беретін мектептің бір түрі. Лицейдің бірінші сыныпқа қабылданатын оқушылардың ең жоғары жасы 20 жасқа дейін болуы мүмкін. Кешкі лицей (Εσπερινό) ересектер мен кәмелетке толмаған, жұмыс істейтін оқушыларға арналған және 4547/2018 заңына сәйкес 2020–2021 оқу жылынан бастап үш жылға созылады. Лицей Аполютирио (Απολυτήριο), аполютирио немесе аполютерио деп аталатын жоғары орта білім беруді аяқтағандығы туралы куәлік береді.
In Greece, Λύκειο refers to a type of upper secondary education school for students aged 15 to 18 or 20. The lyceum school first grade admitted students can have a maximum age up to 20 years old. Evening lyceum (Εσπερινό) is both for adult and underage working students, and lasts three years as of the 2020–2021 academic year, per Law 4547/2018. The lyceum awards the Απολυτήριο, apolytirio or apolyterio, which is the upper secondary education leaving certificate.
Венгрия
Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жоғары білімге дайындық мақсатында құрылған орта білім беру институттарын көбінесе "лицей" деп атаған. Қазіргі венгр тілінде осы мекемелерді атау үшін ең көп қолданылатын сөз – "гимназиум", бірақ "лицей" сөзі жоғары мәртебелі және қадірленген дәстүрлері бар мектептерді, әсіресе кальвинистік пансиондарды білдіретін ескі сөз ретінде сақталған.
Before World War I, secondary education institutes with a primary goal of preparing for higher studies were often referred to by the word líceum. In contemporary Hungarian, the most ubiquitous word for these institutions is gimnázium, but líceum lives on as an archaizing word referring to schools of high prestige and revered traditions, most notably Calvinist boarding schools.
Латвия
Ригадағы алғашқы лицей 1675 жылы Швеция королі Карл XI (лат. Schola Carolina) құрды және 1733 жылы Рига императорлық лицейі (нем. Kaiserliches Lyceum zu Riga) деп аталды. 1921 жылдың қыркүйегінде Ригада Франция үкіметінің қолдауымен жоғары орта мектеп – Рига француз лицейі ашылды. 1989 жылы Латвия ұлттық оянуы кезінде орыс тілінде білім беретін Рига Пушкин лицейі (Puškina licejs) құрылды. 2002 жылы Даугавпилс қаласында тағы бір орыс лицейі (Даугавпилс орыс орта мектебі-лицейі) ашылды, ол 2020 жылы Даугавпилс технологиялық орта мектебі-лицейі (Daugavpils Tehnoloģiju vidusskola licejs) болып қайта аталды.
The first Lyceum in Riga was founded in 1675 by the king Charles XI of Sweden (in Latin, Schola Carolina), and was renamed to the Imperial Lyceum of Riga (in German, Kaiserliches Lyceum zu Riga) in 1733. In September 1921, the Riga French Lycée, an upper secondary school supported by the Government of France was founded in Riga. In 1989, during the Latvian National Awakening, the Pushkin Lyceum of Riga (Puškina licejs) with education programs in Russian was established. In 2002, another Russian lyceum was established in Daugavpils (Daugavpils Krievu vidusskola licejs), renamed to Daugavpils High School of Technologies (Daugavpils Tehnoloģiju vidusskola licejs) in 2020.
Литва
Кейбір гимназиялар лицей деп аталады, мысалы, Вильнюс лицейі.
Some gymnasiums are called licėjus, e. g. Vilnius Lyceum.
Мальта
Жас лицейлер – мемлекеттік орта білім беретін мектептер болып табылады.
Junior lyceums refer to secondary education state owned schools.
Қазақстан Республикасы
Жақында ғана Молдова Республикасында лицей – лицей деп аталатын оқу орны болды, онда оқушылар бірінші сыныптан он екінші сыныпқа дейін оқыды және бітіргеннен кейін бакалавриат дипломын алды. Көп жағдайда лицейлер белгілі бір салаға (бейнелеу өнері, театр, тіл) маманданған, бұл мекеме есімін алған тұлғаның қызығушылықтарымен байланысты болды. Басқа жағынан, ол кез келген қалыпты мектептен көп ерекшеленбеді, тек білім беру стандарттары сәл жоғарырақ және көбінесе беделі жоғарырақ деп есептелді. 2010 жылдан кейін барлық қалыпты мектептер ресми түрде лицейлерге айналдырылды, бірақ олардың сапасы бұрынғы деңгейінде қалып, көпшілігі ешқандай нақты мамандық алған жоқ, соның салдарынан оларды «теориялық лицейлер» (лицей теоретик) деп атады. 2010 жылғы реформаның бір себебі Молдовадағы кеңестік/орыс білім беру жүйесінің және/немесе ойлау қалыптарының ықпалын азайту болды.
Until recently, in the Republic of Moldova the lyceum – called liceu – was an educational institution where students studied from the first to the twelfth grade and would obtain the baccalaureate degree upon completion. In most cases, the lyceums were specialized in a particular domain (fine art, theatre, language) that was relevant to the personality whose name the institution bore. In other respects, it was little different from any regular school, with the exception of slightly higher education standards and supposedly being more prestigious. After 2010, regular schools were all formally reformed into lyceums, although their quality remained of the same level as before and most did not get any particular specialization, thereby being dubbed 'theory lyceums' (liceu teoretic). One reason for the 2010 reform was to reduce the influence of the Soviet/Russian educational system and/or mentality in Moldova.
Нидерланды
Нидерландыда лицей – 12-18 жас аралығындағы балаларға арналған іріктеу арқылы қабылданатын орта мектеп, ол "voorbereidend wetenschappelijk onderwijs" (vwo) және "hoger algemeen voortgezet onderwijs" (havo) білім беру бағдарламаларын ұсынады, бұл елдегі орта білім берудің ең жоғары және жоғары деңгейлері болып табылады. Оқуды сәтті аяқтаған vwo студенттері университеттерге, ал havo студенттері жоғары кәсіптік білім беретін hogeschool-дарға түсуге құқылы. "Лицей" термині кейде басқа кәсіптік оқу орындары үшін де қолданылады, мысалы, Графиш Лицейі немесе Амстердам Музиеклицейі, ол кейіннен Амстердам консерваториясына айналды.
In the Netherlands, a lyceum is a selective secondary school for children aged 12–18 that offers "voorbereidend wetenschappelijk onderwijs" (vwo) and "hoger algemeen voortgezet onderwijs" (havo), the top and high levels of secondary education available in that country. Successful completion allows vwo students admission to university and havo students to hogeschool, comparable to vocational university. The term lyceum is also sometimes used for other vocational schools such as the Grafisch Lyceum, or Muzieklyceum Amsterdam, which grew into the Conservatorium van Amsterdam.
Португалия
1836 жылдан 1978 жылға дейін Португалияның білім беру жүйесінде лицей (liceu) немесе ұлттық лицей (liceu nacional) – студенттерді университеттерге түсуге немесе жалпы білім беруге дайындаған жоғары мектеп болды. Ал техникалық мектеп (escola técnica) техникалық білім беруге бағытталған мектеп еді. Бірнеше білім беру реформаларынан кейін, бұл мектептердің бәрі 7-ден 12-ге дейінгі сыныптарды ұсынатын "3-ші цикл негізгі" және орта мектептердің (escolas básicas do 3.º ciclo e secundárias) бірыңғай жүйесіне біріктірілді.
From 1836 until 1978, in the Portuguese educational system, the lyceum (liceu), or national lyceum (liceu nacional), was a high school that prepared students to enter universities or more general education. On the other hand, the technical school (escola técnica) was a technical oriented school. After several education reforms, all these schools merged into a single system of "3rd cycle basic" and secondary schools (escolas básicas do 3.º ciclo e secundárias), offering grades 7 to 12.
Румыния
Лицей сөзі румын тілінде liceu деп аталады. Бұл орта білімнен кейінгі білім беру түрі. Лицейді бітіріп, бакалавр дипломын алу үшін студенттер бакалавриат емтиханын тапсыруы керек. Лицей төрт оқу жылынан тұрады (15–19 жас аралығы). Лицей – университет алдындағы білім беру мекемесі болғанымен, түлектерге, әсіресе кеңсе жұмысына орналасу үшін жеткілікті болуы мүмкін.
The Romanian word for lyceum is liceu. It represents a post secondary form of education. In order for a student to graduate the lyceum and obtain a baccalaureate diploma, they must pass the bac. The lyceum consists of four school years (ages 15–19). Although the lyceum is a pre university educational institution, it can be enough for the graduates to find a job, mainly in office work.
Ресей
Императорлық Ресейде лицей – келесі жоғары білім беру мекемелерінің бірі болды: Ярославльдегі Демидов құқық лицейі (1803), Царское Селодағы Александр лицейі (1810), Одессадағы Ришелье лицейі (1817) және Мәскеудегі Императорлық Катков лицейі (1867). Царское Село лицейі 1811 жылғы 19 қазанда Василий Стасов жобалаған неоклассикалық ғимаратта ашылды. Оның алғашқы түлектері Александр Пушкин мен Александр Горчаков болды. Лицейдің ашылу күні әр жыл сайын той-қуанышпен аталып өтілді, ал Пушкин әрбір осы оқиғаға арнап жаңа өлеңдер шығарды. 1844 жылдың қаңтарында лицей Санкт-Петербургке көшірілді. Царское Село лицейінің 33 жылдық өмірінде 286 түлек бітірді. Олардың ең танымалдары Антон Делвиг, Вильгельм Кюхельбекер, Николай де Гирс, Дмитрий Толстой, Яков Карлович Грот, Николай Яковлевич Данилевский, Алексей Лобанов-Ростовский және Михаил Салтыков-Щедрин болды. 1990 жылдардан бері гуманитарлық немесе табиғаттану пәндерін тереңдете оқытатын лицейлер (арнайы орта мектептер) пайда болды. Әдетте, университет профессорлары лицейлерде сабақ береді, ал білім беру жүйесі университеттерге ұқсас. Кейіннен лицейлер арнайы жалпы орта білім беру мектептері деп атала бастады.
In Imperial Russia, a lyceum was one of the following higher educational facilities: Demidov Lyceum of Law in Yaroslavl (1803), Alexander Lyceum in Tsarskoye Selo (1810), Richelieu Lyceum in Odessa (1817), and Imperial Katkov Lyceum in Moscow (1867). The Tsarskoye Selo Lyceum was opened on October 19, 1811, in the neoclassical building designed by Vasily Stasov and situated next to the Catherine Palace. The first graduates included Aleksandr Pushkin and Alexander Gorchakov. The opening date was celebrated each year with carousals and revels, and Pushkin composed new verses for each of those occasions. In January 1844 the Lyceum was moved to Saint Petersburg. During 33 years of the Tsarskoye Selo Lyceum's existence, there were 286 graduates. The most famous of these were Anton Delwig, Wilhelm Küchelbecher, Nicholas de Giers, Dmitry Tolstoy, Yakov Karlovich Grot, Nikolay Yakovlevich Danilevsky, Alexei Lobanov Rostovsky and Mikhail Saltykov Shchedrin. Since the 1990s there are lyceums (special secondary schools) with in depth study of humanitarian or natural science disciplines. As a rule, university professors teach in lyceums, and the educational system resembles that of a university. Later, the lyceums were renamed special general secondary schools.
Сербия
Сербия княздығының лицейі – Сербияда білім серб тілінде оқытылған алғашқы жоғары оқу орны болды. Ол 1838 жылы, сол кездегі Сербия астанасы Крагуевац қаласында, князь Милош Обреновичтің бастамасымен құрылды. 1841 жылы Белград Сербия астанасы болған соң, онда Сербия лицейі ашылды. 1863 жылы ол 1905 жылға дейін «Grandes écoles» деп аталды, кейін ресми түрде Белград университеті деп өзгертілді.
The Lyceum of the Principality of Serbia was the first higher education school in Serbia in which education was taught in Serbian. It was founded in 1838 on the initiative of Prince Miloš Obrenović in 1838 in Kragujevac, then the capital of Serbia. When Belgrade became the Serbian capital in 1841, the Serbian Lyceum opened there. In 1863 it became known as the Grandes écoles until 1905 when it officially changed its name to the University of Belgrade.
Түркия
Университетке дейінгі білім берудің соңғы сатысын білдіретін түрік тіліндегі "lise" сөзі француз тіліндегі "lycée" сөзінен шыққан және ағылшын тіліндегі "high school" – орта мектепке сәйкес келеді. Оның ұзақтығы мектеп түріне қарай 4-5 жылды құрайды. "Lise" бітіргеннен кейін студенттер мемлекеттік немесе жеке университеттерге қабылдану үшін TYT/AYT емтиханы, яғни жоғары оқу орындарына кіру емтиханын тапсырады.
The Turkish word for the latest part of pre university education is lise which is derived from the French word lycée and corresponds to high school in English. It lasts four to five years with respect to the type of the high school. At the end of their lise education, students take the TYT/AYT test, i. e. university entrance examination, to get the right to enroll in a public university or a private university.
Украина
"Білім туралы" Украина Заңына сәйкес, лицей – арнайы орта білім беретін ІІІ деңгейлі білім беру мекемесі (немесе басқа білім беру мекемесінің құрылымдық бөлімшесі), оқушыларға белгілі бір сала бойынша орта білім береді. Жоспарланғандай, 2017 жылдан бастап үш жылдық жоғары сыныптар академиялық немесе кәсіптік бағыттағы лицейлер болады. Кәсіптік лицейде оқушы алғашқы мамандығын меңгерсе, академиялық лицейде жоғары білім беру орнында оқуға дайындалатын нақты пәндер бойынша білімін тереңдетеді. Академиялық лицейді бітірушілер көптеген мамандықтар бойынша бакалавр дәрежесін төрт жылдың орнына үш жылда алуға мүмкіндік алады. Украинадағы лицейлердің басқа түрлеріне әскери лицейлер және күшті әскери-физикалық дайындықпен камтамасыз етілген лицейлер жатады.
According to the Law of Ukraine "On Education", the lyceum is a level III secondary institution of education (or a structural unit of another institution of education) that provides field specific secondary education. As it is planned, since 2017 a three year senior school will be a lyceum of academic or vocational training. In vocational school, a student will master his/her first profession, whereas in an academic lyceum he/she will deepen personal knowledge of specific subjects that will be studied further at a higher education establishment. Graduates of academic lyceums will be able to obtain a bachelor's degree in three years (in most specialties) instead of four. Other types of lyceums in Ukraine include military lyceums and lyceums with intensive military and physical training.
Америка Құрама Штаттары
Лицей қозғалысын қараңыз және АҚШ пен Ұлыбританияның (Шотландияны қоспағанда) орта мектеп жылдарының салыстыруы.
See lyceum movement and comparison of US and UK secondary school years (except Scotland).
Чили
Чилиде орта мектеп туралы сөз қозғалғанда "liceo" деген сөзді қолдану жиі кездеседі. Тағы бір атау – "enseñanza media" (орта білім), бірақ Чилидің күшті еуропалық әсеріне байланысты "liceo" көбірек таралған.
It is not uncommon in Chile to use the word liceo when referring to a high school. Another term is enseñanza media (secondary education); however, liceo is the most common term due to Chile's extensive European influence.
Уругвай
Лицей орта білім беруді білдіру үшін жиі қолданылады. Ол 19 ғасырдағы француз иммигранттарынан қабылданған.
Liceo is commonly used to refer to secondary education. It was adopted from the French immigrants of the 19th century.