Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Дзен буддалық коандар жинағы
Compilation of Zen Buddhist koans
Қақпасыз Кедергі (қыт. 無門關 Wúménguān; яп. 無門関 Mumonkan), кейде Қақпасыз Қақпа деп аударылады, 13-шы ғасырдың басында қытай Дзен шебері Умэн Хуэйкай (無門慧開; яп. Mumon Ekai; 1183–1260) жинаған 48 Чан (Дзен) коанының жинағы. Атаудың екі мағынасы бар және оны Умэннің Кедергісі деп те түсінуге болады; жинақтаушының аты, сөзбе-сөз "Қақпа Жоқ" дегенді білдіреді, атаудың алғашқы екі таңбасымен сәйкес келеді. Умэннің кіріспесінде бұл том 1228 жылы жарық көргені көрсетілген. Әр коан Умэннің түсіндірмесімен және өлеңімен бірге келген. Классикалық басылымда 1246 жылы Аньван (Чжэн Цинчжидің қалам аты) жазған 49-шы жағдай бар. Улян Чжуншоу да 1230 жылы Дзен шебері Хуанлунның үш бақылау бекеті туралы төрт шумақты өлеңмен томды толықтырған. Бұл Хуанлунның үш бақылау бекетін 47-ші жағдайдағы Душуайдың үш бақылау бекетімен шатастырмау керек. Көк Жартас Жылнамасы және Хакуин Экакудың ауызша дәстүрімен қатар, Қақпасыз Кедергі Ринзай мектебінің практикасында кеңінен қолданылатын маңызды туынды болып табылады. Жұмыстағы бес коан Чжаочжоудың сөздері мен іс-әрекеттеріне, ал төртеуі Уммонға қатысты. Умэн Гуан коандарының және Умэннің түсіндірмелерінің ортақ тақырыбы – дуалистік тұжырымдаманы зерттеу және терең ойға бату. Әр коан сананың бір немесе бірнеше қарама-қарсы полюстерін бейнелейді, олар түсінікке кедергі келтіретін немесе қабырға сияқты әрекет етеді. Оқушы коан көрсететін қарама-қарсылықты жеңіп, осыны Дзен ұстазына көрсетуге шақырылады.
The Gateless Barrier (Mandarin: 無門關 Wúménguān; Japanese: 無門関 Mumonkan), sometimes translated as The Gateless Gate, is a collection of 48 Chan (Zen) koans compiled in the early 13th century by the Chinese Zen master Wumen Huikai (無門慧開; Japanese: Mumon Ekai; 1183–1260) during the Song dynasty. The title has a double meaning and can also be understood as Wumen's Barrier; the compiler's name, which literally means "No Gate", is the same as the title's first two characters. Wumen's preface indicates that the volume was published in 1228. Each koan is accompanied by a commentary and verse by Wumen. A classic edition includes a 49th case composed by Anwan (pen name for 郑清之) in 1246. Wuliang Zongshou also supplemented the volume with a verse of four stanzas composed in 1230 about the three checkpoints of Zen master Huanglong. These three checkpoints of Huanglong should not be confused with Doushuai's Three Checkpoints found in Case 47. Along with the Blue Cliff Record and the oral tradition of Hakuin Ekaku, The Gateless Gate is a central work much used in Rinzai School practice. Five of the koans in the work concern the sayings and doings of Zhaozhou; four concern Ummon. The common theme of the koans of the Wumen Guan and of Wumen's comments is the inquiry and introspection of dualistic conceptualization. Each koan epitomizes one or more of the polarities of consciousness that act like an obstacle or wall to the insight. The student is challenged to transcend the polarity that the koan represents and demonstrate or show that transcendence to the Zen teacher.
Құрылымы мен мазмұны
Бұл мәтінді алғаш рет Вумэнь 1228 жылы жаз айында Лонгсянь (Жарқын айдаһар) монастырында өткен монастырлық оқу кезеңіндегі өз ілімінің жазбасы ретінде дайындаған. Вумэнь 48 коанды таңдап, әрқайсысына түсініктеме беріп, бір шумақ қосты. Оның ілімдері көшіріліп, оқу кезеңінен кейін «Вумэнь Гуань» деп аталатын жинаққа жинақталды. Қытайда сол кездегі әдеттегідей, басылымға кейіннен иеленуші немесе баспагер енгізген мәтіннің қосымшалары болуы мүмкін. Мәтіннің ең танымал нұсқасы 1246 жылғы қолжазба басылымынан жасалған жапондық ағаш блогынан шыққан, онда келесі бөлімдер бар: 1228 жылғы басылымның баспашысы Си Сяңның (習巷) өзін-өзі кемсітетін Зен әзіл-қалжыңымен жазылған атауы жоқ кіріспесі. Император мен Императрицаға арналған Вумэньнің аталмаған арнауы. Мұндай арнаусыз шығармалар императорлық цензураға ұшырап, бүлікшіл деп танылуы мүмкін. Вумэньнің атауы жоқ сөз басы, содан кейін тармақ. Әр коанның атауын қамтитын мазмұндама. Алайда, коандар мазмұндамада да, мәтіннің ішінде де нөмірленбеген, мәтінде бет нөмірлері де жоқ, сондықтан мазмұндама – коан атауларының пайда болу ретімен тізімі. 48 коан төрт бөлімнен тұрады: 1) төрт таңбадан тұратын атау, 2) коанның негізгі бөлігі істің басты кейіпкерінің атымен басталады, 3) «Вумэнь айтады» (無門曰) деген сөзбен басталатын түсініктеме және «Ода айтады» (頌曰) деген сөзбен басталатын шумақ. Вумэньнің атауы жоқ қорытындысы, «Көлемнің соңы – қақпасыз тексеру бекеті» деген сөздермен аяқталады. Вумэньнің «Зен ескертулері» немесе «Зен кеңестері» деп аталатын қосымшасы, дуалистік ойлаудың екі жағына да түспеуге бағытталған, Зен стилімен жазылған, Зен практикасы туралы он екі біржолды афоризмнен тұрады. Мысалы, Зен – жазбаша сөздерге негізделмеген буддизм мектебі ретінде танымал, ал бір ескертуде былай делінген: «Жазбаларды елемеу, шексіз ойлар терең орға түсуге әкеледі». 1230 жылдың көктемінде Вулиан Цзуншоу (無量宗壽) жазған «Хуанлуңның үш тексеру бекеті» (黄龍三關) атты қосымша. 1002–1069 жылдары Хуанлуң Хуйнан (J. Oryo Enan) – үш сұрақтан тұратын біржолды коандарды жариялаған Зен шебері: «Әркімнің тууының себебі бар. Сенің тууыңның себебі не?» «Менің қолым Будданың қолына қалай ұқсайды?» «Менің аяғым есектің аяғына қалай ұқсайды?» Улаинг төрт жолды шумақтар (санскрит gathas) жазды. Бірінші үш шумақтың әрқайсысы Хуанлуңның үш сұрағының біріне түсініктеме береді, ал төртінші шумақ – қорытынды. Вулаинг төрт өлеңді Вумэньнің соңғы уақытта Рүйян (瑞巖) монастырында оқу кезеңінде оқушы болып келгеніне алғыс айту үшін жазғанын айтады. 1245 жылы жаз айында бұл шығарманың қайта басылуында Вуань жазған қысқа атауы жоқ қосымша бар. Ол Бодхидхарманың әйгілі Зен ұранына сілтеме жасайды: «Жазбаша сөздерді сақтамай, адамның санасына тікелей бағыттап, өзінің табиғатын көру арқылы Будда болу». Мэнгунның (孟拱) күні көрсетілмеген постскриптісі, әскери елшінің әскерін егіс жерін қалпына келтіру үшін шаруа ретінде пайдаланып, аймақты тыныштыққа келтірген қысқаша әңгімесінен тұрады. Бұл – Зенді ілгерілетудің метафорасы. 1246 жылдың жазының басында Анванның қосымшасы 48 негізгі коанның бірімен бірдей форматта ұсынылған, онда 1) атауы жоқ кіріспе, 2) «Кіші ағаның 49-шы стандартты сөзі» деген атау, 3) істің мәтіні, 4) «Анван айтады» деп басталатын түсініктеме және 5) «Ода айтады» деп басталатын шумақ, содан кейін Анванның қолы, жазылған орны мен күні көрсетілген.
The text was originally prepared by Wumen as a record of his teaching during a monastic training period held at Longxiang (Soaring Dragon) monastery in the summer of 1228. Wumen selected the 48 koans and commented on and added a verse for each koan. His teachings were transcribed and after the training period were compiled into the collection called the Wumen Guan. As was customary in China at the time, an edition might have additions of text inserted by a subsequent owner or publisher. The most well known version of the text is from the Japanese wood block edition made from the 1246 manuscript edition that contains the following sections. An untitled introduction by Xi Xiang (習巷), publisher of the 1228 edition, written in the self deprecating style of Zen humor. An untitled dedication by Wumen to the Emperor and Empress. Works without such dedications were subject to Imperial censorship as being seditious. An untitled foreword by Wumen followed by a verse on the title. A table of contents with the title of each koan. However, the koans are unnumbered in both the table of contents and the body of the text and there are no page numbers in the text, so the table of contents is the list of the koan's titles in order of appearance. The 48 koans presented in four parts consisting of (1) a title composed of four characters, (2) the body of the koan beginning with the name of the protagonist of the case, (3) a comment beginning with the words "Wumen says" (無門曰), and a verse beginning with the words "The ode says" (頌曰). An untitled afterword by Wumen that ends with the words "The end of the volume the Gateless Checkpoint." An appendix believed to be written by Wumen titled "Zen Caveats" or "Zen Warnings" consisting of twelve one line aphorisms about Zen practice written in the style of Zen contrariness that points to not falling for either side of dualistic thinking. For example, Zen is known as the school of Buddhism that does not stand on written words and one caveat says, "Neglecting the written records with unrestrained ideas is falling into a deep pit." An appendix titled "Huanglong's Three Checkpoints" (黄龍三關) written by Wuliang Zongshou (無量宗壽) in the late spring of 1230 C. E. Huanglong Huinan (J. Oryo Enan), 1002–1069, was a Zen master who promulgated three questions as one line koans: "Everyone exists by a particular cause of birth. What is your cause of birth?" "How is my hand like the hand of Buddha?" "How is my leg like the leg of a donkey?" Wulaing wrote four four line stanzas (Sanskrit gathas). Each of the first three stanzas comments on one of Huanglong's three questions and the fourth stanza is a summation. Wulaing writes that he penned the four verses to thank and commemorate Wumen's recent stay at Ruiyan (瑞巖)(Lucky Cliff) monastery where Wumen was the visiting head teacher for the training period. A short untitled addendum by Wuan written on the republishing of the work in the summer of 1245 C. E. Wuan called his brief addition the 49th case. It referred to Bodhidharma's famous Zen motto: "Not maintaining written words, but pointing directly to the human heart mind to see one's own nature to become Buddha". An undated postscript by Menggong (孟拱) consisting of a very brief story of a military ambassador who used his army as farmers to reclaim a wasteland and thus pacify the region. This appears to be a metaphor for the practice of Zen. An appendix by Anwan dated the beginning of summer 1246, presented in the same format as one of the 48 main koans and consisting of (1) an untitled introduction, (2) a title, "Younger Brother's 49th Standard Talk", (3) the body of the case, (4) a comment beginning with "Anwan says", and (5) a verse beginning with "The ode says", followed by Anwan's signature with the place and date of the writing.