Кәсіпкерлік пен саясаттың ықпалдасуы: Жеңілпаздық капитализм

Кіріспе

Капитализм бизнес мүдделері мен саясаткерлердің шартты емес одақтарын қамтиды. Крон капитализмі, кейде жай ғана кроннизм деп аталады, – бұл саяси дискурста бизнестің мемлекеттік билікпен тығыз байланысы арқасында пайда көретін жағдайды сипаттау үшін қолданылатын сынды ұғым. Бұл бәсекеге қарсы реттеу ортасы, тікелей үкіметтік қолдау немесе сыбайлас жемқорлық арқылы жүзеге асырылады. Крон капитализмінің мысалдарына рұқсаттар алу, мемлекеттік гранттар, салық жеңілдіктері кіреді. Басқаша айтқанда, бұл бизнес еркін кәсіпкерлік нәтижесінде емес, бизнес және саяси элита арасындағы сөз байласу арқасында дамитын жағдайды сипаттайды. Байлық тек нарықта пайда табу арқылы ғана емес, сонымен қатар осы монополияны немесе олигополияны пайдаланып, рента іздеу арқылы жинақталады. Кәсіпкерлік және жаңашылдық тәжірибелер, тәуекелге сыйақы беруге бағытталған бастамалар тежеледі, себебі крон бизнесінің қосымша құны аз, олар ешқандай маңызды құндылықты жаратпайды, ал мәмілелер сауда түрінде жүзеге асырылады. Крон капитализмі үкіметке, саясатқа және бұқаралық ақпарат құралдарына таралады, бұл байланыс экономиканы бұрмалап, қоғамға орасан зор әсер етеді, соның салдарынан экономикалық, саяси және әлеуметтік мүдделерге қызмет ететін идеалдар бұзылады.

Тарихи қолданысы

"Кроник капитализм" термині алғаш рет 1980-ші жылдары Фердинанд Маркостың диктатуралық билігі тұсында Филиппин экономикасын сипаттау үшін пайда болды. Рикардо Манапат бұл терминді Маркос режимінің экономикалық саясатын сипаттау үшін бұрын қолданған болатын, оны 1979 жылы жарық көрген "Кейбіреулер басқаларынан ақылдырақ" атты памфлетінде енгізді, бұл памфлет 1991 жылы қайта жарияланды;

"Кроник капитализм" термині Азия қаржы дағдарысын түсіндіру ретінде көпшілікке үлкен әсер етті. Бұл термин үкіметтік шенеуніктердің жақындарына басымдық берілген үкіметтік шешімдерді сипаттау үшін де қолданылады. Бұл термин көбінесе "корпоративтік әл-ауқат" терминімен мағынасы жақын ретінде қолданылады, бірақ соңғысы анықтамасы бойынша корпорацияларға ғана қатысты.

Іс жүзінде

Крон капитализмі үздіксіз дамиды. Ең қарапайым түрінде, крон капитализмі – нарық қатысушыларының арасындағы келісім, оны үкімет ресми түрде мойындайды немесе ынталандырады. Олар өзара бәсекелессе де, үкіметке бірыңғай күш көрсетіп (кейде сауда қауымдастығы немесе салалық ұйым деп аталады), субсидиялар, көмек немесе реттеу талап етеді. Мысалы, нарыққа жаңа кіргендер несие алу, тауар орналастыру немесе ресми рұқсат алу үшін елеулі кедергілерді жеңуі керек. Мұндай жүйелердің кейбіреулері, мысалы, спорт лигалары және Нью-Йорк қаласының таксилерінің Медальон жүйесі ресми түрде құрылған, бірақ көбінесе процесс абайлап жасалады, мысалы, жаңа қатысушылар үшін оқу және аттестаттау емтихандарын кеңейту арқылы нарыққа кіруді қымбаттату және бәсекелестікті шектеу. Технологиялық салаларда, жаңа кіргендер бәсекелестер бір-біріне қарсы қолданбаған патенттерді бұзды деп айыпталуы мүмкін. Дегенмен, заңдық кедергілер аз болған жағдайларда кейбір бәсекелестер сәтті болуы мүмкін. Крон капитализмі термині көбінесе осы тәжірибелер экономиканы немесе экономикадағы ең құнды салаларды басып алған кезде қолданылады. "Крон капитализмі" термині алғаш рет 1997 жылғы Азия қаржы дағдарысына қатысқан Индонезия, Оңтүстік Корея және Таиланд сияқты мемлекеттерге қатысты қолданылды. Бұл жағдайларда, биліктегі басшылардың отбасы мүшелерінің саяси себепсіз байып кеткеніне назар аудару үшін бұл термин қолданылды. Гонконг және Малайзия сияқты Оңтүстік-Шығыс Азия елдері бұл көрсеткіш бойынша әлі де нашар көрсеткіштерді сақтап тұр. Бұл термин экономикалық директивизмге қатысты кең ауқымды либералдық сынның бір бөлігі ретінде де қолданылды. Бұл термин Ресейдегі олигархтар жүйесіне де қатысты. Бұл термин қолданылған басқа мемлекеттердің қатарында 1990-жылдардағы либерализациядан кейінгі Үндістан да бар, онда жер және басқа да ресурстар мемлекеттік-жеке серіктестіктер атынан арзан бағаға берілді, соңғы көмір жемқорлық оқиғасы және Конгресс пен БЖП үкіметтері кезінде Адани АЭА-ға жер мен ресурстарды арзан бағада бөлу. Аргентина және Грекия сияқты басқа елдерге де крон капитализміне ұқсас сілтемелер жасалған. Қытайдың жетекші экономистерінің бірі, еркін нарыққа көшуді ұзақ жылдар бойы қолдаған У Цзинлянь, Қытайдың екі қарама-қарсы болашағы бар екенін айтады: заң үстемдігімен жұмыс істейтін нарықтық экономика немесе крон капитализмі. Он екі жыл өткен соң, белгілі саясаттанушы Пей Минсин бұл соңғы бағыт Қытайда терең тамырланғанын қорытындылады. Си Цзиньпиннің (2012 жылдан бері) жемқорлыққа қарсы науқаны 100 мыңнан астам жоғары және төменгі дәрежелі қытайлық шенеуніктердің айыпталып, түрмеге қамалуына әкелді. Көптеген дамыған елдер де тарихында әртүрлі деңгейде крондық байланыстарды ұстанды, соның ішінде Ұлыбритания (әсіресе 1600 және 1700 жылдары), АҚШ және Жапония.

Crony capitalism exists along a continuum. In its lightest form, crony capitalism consists of collusion among market players which is officially tolerated or encouraged by the government. While perhaps lightly competing against each other, they will present a unified front (sometimes called a trade association or industry trade group) to the government in requesting subsidies or aid or regulation. For instance, newcomers to a market then need to surmount significant barriers to entry in seeking loans, acquiring shelf space, or receiving official sanction. Some such systems are very formalized, such as sports leagues and the Medallion System of the taxicabs of New York City, but often the process is more subtle, such as expanding training and certification exams to make it more expensive for new entrants to enter a market and thereby limiting potential competition. In technological fields, there may evolve a system whereby new entrants may be accused of infringing on patents that the established competitors never assert against each other. In spite of this, some competitors may succeed when the legal barriers are light. The term crony capitalism is generally used when these practices either come to dominate the economy as a whole, or come to dominate the most valuable industries in an economy. The term crony capitalism was initially applied to states involved in the 1997 Asian financial crisis such as Indonesia, South Korea and Thailand. In these cases, the term was used to point out how family members of the ruling leaders become extremely wealthy with no non political justification. Southeast Asian nations, such as Hong Kong and Malaysia, still score very poorly in rankings measuring this. It was also used in this context as part of a broader liberal critique of economic dirigisme. The term has also been applied to the system of oligarchs in Russia. Other states to which the term has been applied include India, in particular the system after the 1990s liberalization, whereby land and other resources were given at throwaway prices in the name of public private partnerships, the more recent coal gate scam and cheap allocation of land and resources to Adani SEZ under the Congress and BJP governments. Similar references to crony capitalism have been made to other countries such as Argentina and Greece. Wu Jinglian, one of China's leading economists and a longtime advocate of its transition to free markets, says that it faces two starkly contrasting futures, namely a market economy under the rule of law or crony capitalism. A dozen years later, prominent political scientist Pei Minxin had concluded that the latter course had become deeply embedded in China. The anti corruption campaign under Xi Jinping (2012–) has seen more than 100,000 high and low ranking Chinese officials indicted and jailed. Many prosperous nations have also had varying amounts of cronyism throughout their history, including the United Kingdom especially in the 1600s and 1700s, the United States and Japan.

Крон капитализм индексі

Economist басылымы елдерді "Кроник капитализм индексі" негізінде бағалайды, ол "Кроник капитализмге" бейім салалардағы экономикалық белсенділіктің деңгейі арқылы есептеледі. Оның 2014 жылғы "Кроник капитализм индексі" рейтингісінде Гонконг, Ресей және Малайзия алдыңғы үш орында келтірілген. 1999 жылы қабылданған Gramm–Leach–Bliley заңы Glass–Steagall-дың коммерциялық және инвестициялық банктерді бөліп тұрған қағидасын толығымен жойды. Осы заң күшін жойғаннан кейін коммерциялық банктер, инвестициялық банктер және сақтандыру компаниялары лоббилік әрекеттерін біріктірді. Сыншылар бұл 2005 жылғы банкроттыққа қарсы шаралар және тұтынушылардың құқығын қорғау туралы заңның қабылдануына зор ықпал еткенін айтады.

Экономиканың бөлімдерінде

Belgili bir sektorğa tikeley memlekettik aralasw, tіptі ekonomika tútastay alğanda bәsekege qabiletті bolsа da, kron kapitalizmning belgili bir salalaryna äkelwi mümkin. Búl eng köp taralğany tabiy reswrstar sektorlarynda berw arqyly ken öndirw ne búrgylaw kontsessiyalary, biraq ol sondáy-aq mümkin arqyly protsessi belgili retinde retteýşi tútqyndaw, onda memlekettik organdar, jawaptı retteý sala kelі baqylawğa osy sala. Ükimetter köbinese industriyani retteý üşin adaly niyetpen memlekettik agenttikter qúradý. Alayda, önerkäsip müşeleri osy retteýşi organnyń is-äreketińe öte qatty qyzyğwşylyq tanýtady, al qalğan azamattar tek qana az äser etedi. Nätijesinde qazirgi salalyq oýynshylar baqylawshy itke ie bolyp, ony bәsekelesterge qarsy qoldanwy mümkin. Búl, ädette, naryqqa jańa kirwşi üşin öte qymbatqa aynalady. 1824 jyly AQŞ Joğarğı Sotynyń mańyzdy şeşimi N'yu-York ştatyńyń parohodtarńyń sol kezdegi revolyutsiyalyq texnologiyasi üşin monopoliyasyn ("memlekettik keńpeýildiliğin shynay ülgisi" Robert R. Livingstongyń, negizin qalaýshylardyń biri) jeńildetті. Joğarğı Sottyń kommerciyadağı Kongress üstemdiligin ornatwyn paydalanıp, 1887 jyly temirjol tonaýshylaryn retteý maqsatymen Memlekettaralyq sawda komissiyasi qúryldy. Prezident Grover Klivlend temirjoldyń odaktasy Tomas M. Kulidi onyń birinshi tórağasy etip tağayyndady jäne jańadan kirgenderge kirwdi teriske shyğarw jäne bağa belgileýdi zańdastyrw üşin rúqsat berw jüýesi qoldanyldy. AQŞ-tağı qorğanyś önerkäsibi köbinese önerkäsiptegi kron kapitalizmning ülgisi retinde sipattalady. Pentagonmen jäne Waşingtondağı lobbistermen baylanystardy synshylar qorğanyś kelisimşarttarynyń sayasi jäne qúpiyaly sypatyna baylanysty naqty bәsekelestikke qarağanda mańyzdy dep sipattady. Airbus Boeing DSÚ-dağı dawda Airbus (ewropalyq ükimetterden tikeley subsidiyalar alady) Boeingke tiimdi emes qorğanyś kelisimşarttary retinde jasyrylğany úqsas subsidiyalar alatyndygyn mälimdedi. Basqa amerikalyq qorğanyś kompaniyalary Iraq soğysymen Katrina dawylğa baylanysty kelisimşarttar boýynsha usanyńar jasamağany üşin tekserildi, búl Buş äkimşiliginiń dostary bolğandyqtan. Dallas Federaldyk rezervtik bankiniń búryńğı vise-prezidenti Gerald P. O'Driskoll Fannie Mae jäne Freddie Mac kompaniyalarynyń ipoteka keńildik berwde basymdyqqa ie boluyna mümkindik bergen memlekettik qoldaw retinde kron kapitalizmning ülgilerine ainalğandyğyn aytty. "Sayasatkerler ipoteka giganttardy qúrdy, sodan keyin paydanıń bir böligin keyde tikeley saylawshylarğa, keyde saylawaldy kampaniyaga qarajat retinde, keyde tańdawly saylawshylarga "qolym" retinde qaytaryp berdi".

More direct government involvement in a specific sector can also lead to specific areas of crony capitalism, even if the economy as a whole may be competitive. This is most common in natural resource sectors through the granting of mining or drilling concessions, but it is also possible through a process known as regulatory capture where the government agencies in charge of regulating an industry come to be controlled by that industry. Governments will often establish in good faith government agencies to regulate an industry. However, the members of an industry have a very strong interest in the actions of that regulatory body while the rest of the citizenry are only lightly affected. As a result, it is not uncommon for current industry players to gain control of the watchdog and to use it against competitors. This typically takes the form of making it very expensive for a new entrant to enter the market. An 1824 landmark United States Supreme Court ruling overturned a New York State granted monopoly ("a veritable model of state munificence" facilitated by Robert R. Livingston, one of the Founding Fathers) for the then revolutionary technology of steamboats. Leveraging the Supreme Court's establishment of Congressional supremacy over commerce, the Interstate Commerce Commission was established in 1887 with the intent of regulating railroad robber barons. President Grover Cleveland appointed Thomas M. Cooley, a railroad ally, as its first chairman and a permit system was used to deny access to new entrants and legalize price fixing. The defense industry in the United States is often described as an example of crony capitalism in an industry. Connections with the Pentagon and lobbyists in Washington are described by critics as more important than actual competition due to the political and secretive nature of defense contracts. In the Airbus Boeing WTO dispute, Airbus (which receives outright subsidies from European governments) has stated Boeing receives similar subsidies which are hidden as inefficient defense contracts. Other American defense companies were put under scrutiny for no bid contracts for Iraq War and Hurricane Katrina related contracts purportedly due to having cronies in the Bush administration. Gerald P. O'Driscoll, former vice president at the Federal Reserve Bank of Dallas, stated that Fannie Mae and Freddie Mac became examples of crony capitalism as government backing let Fannie and Freddie dominate mortgage underwriting, saying. "The politicians created the mortgage giants, which then returned some of the profits to the pols—sometimes directly, as campaign funds; sometimes as "contributions" to favored constituents".

Дамушы экономикалар

Ең нашар жағдайда, "крони капитализм" еркін нарыққа қатысты кез келген сылтауды жоққа шығарып, мемлекеттік қызметкерлерге пара беруді қалыпты жағдай деп есептейтін және салықтан қашудың кең таралғанын білдіретін қарапайым сыбайлас жемқорлыққа айналуы мүмкін. Мұндай жағдай Африканың көптеген аймақтарында кездеседі және кейде плутократия (байлықпен басқару) немесе клептократия (ұрлықпен басқару) деп аталады. Кениялық экономист Дэвид Ндии Ухуру Кениатта президент болып сайланғаннан бастап осы жүйенің қалай қалыптасқанын бірнеше рет көрсетіп берді. Сыбайлас жемқор үкіметтер үкіметке жақын бизнесмендерді басқаларынан артық ұстауы мүмкін. Бұл діни немесе этникалық жағдайларға байланысты да болуы мүмкін. Мысалы, Сириядағы алавиттер үкімет пен бизнесте пропорционалсыз билікке ие (президент Асадтың өзі алавит). Мұны жеке қарым-қатынастарды әлеуметтік желі ретінде қарастыру арқылы түсіндіруге болады. Үкімет және бизнес басшылары түрлі мәселелерді шешу үшін қолдау алу үшін басқа ықпалды тұлғаларға жүгінеді. Бұл тұлғалар желідегі орталықтарды құрайды. Дамушы елдерде мұндай орталықтар өте аз болуы мүмкін, нәтижесінде экономикалық және саяси билік шағын, өзара байланысты топта шоғырланады. Әдетте, бұл жағдай бизнесте ұзаққа соқпайды, өйткені жаңа қатысушылар нарыққа әсер етеді. Бірақ егер бизнес пен үкімет өзара байланысты болса, үкімет осы шағын орталықтар желісін сақтап қалуы мүмкін. Экономика және халықаралық қатынастар саласындағы маман Реймонд Вернон өнеркәсіптік революция Ұлыбританияда басталғанын, себебі олар инновацияларды тоқтатуға тырысқан ветолық топтардың (әдетте үкіметтегі билік иелерінің жақтастары) билігін шектеуге алғашқылардың бірі болғанын жазды: "19-ғасырдың басындағы британдық орта басқа ұлттық орталардан айырмашылығы, өнертабыстарды жетілдірген және қолданғандарға бизнес бәсекелестерінен, еңбек күшінен немесе үкіметтен болсын, салыстырмалы түрде аз қауіп төндірді. Ал Еуропаның басқа елдерінде саудагерлер гильдиялары көптеген ғасырлар бойы вето құралы болды. Бұл билік көбінесе үкімет тарапынан берілді". Вернон сондай-ақ "1769 жылы Францияда жасалған бумен жұмыс істейтін атсыз карета ресми түрде тоқтатылды" деді. Джеймс Уатт 1763 жылы бумен тәжірибе жүргізе бастады, 1769 жылы патент алды және 1775 жылы коммерциялық өндірісті бастады. Үндістанның Резервтік банкінің бұрынғы басшысы Рагхурам Раджан былай деді: "Дамушы елдердің өсуіне ең үлкен қауіптердің бірі – орта табыс тұзағы, онда "крони капитализм" өсуді баяулататын олигархияларды құрайды. Сайлаулар кезіндегі пікірталас осы мәселенің бүгінгі күні Үндістан халқы үшін маңызды екенін көрсетеді". "Индиан экспресс" газетінің жазушысы Тавлин Сингх бұған келіспейді. Сингхтің пікірінше, Үндістанның корпоративтік табысы "крони капитализмнің" нәтижесі емес, Үндістанның енді "крони социализмінің" ықпалында болмауының нәтижесі.

In its worst form, crony capitalism can devolve into simple corruption where any pretense of a free market is dispensed with, bribes to government officials are considered de rigueur and tax evasion is common. This is seen in many parts of Africa and is sometimes called plutocracy (rule by wealth) or kleptocracy (rule by theft). Kenyan economist David Ndii has repeatedly brought to light how this system has manifested over time, occasioned by the reign of Uhuru Kenyatta as president. Corrupt governments may favor one set of business owners who have close ties to the government over others. This may also be done with, religious, or ethnic favoritism. For instance, Alawites in Syria have a disproportionate share of power in the government and business there (President Assad himself is an Alawite). This can be explained by considering personal relationships as a social network. As government and business leaders try to accomplish various things, they naturally turn to other powerful people for support in their endeavors. These people form hubs in the network. In a developing country those hubs may be very few, thus concentrating economic and political power in a small interlocking group. Normally, this will be untenable to maintain in business as new entrants will affect the market. However, if business and government are entwined, then the government can maintain the small hub network. Raymond Vernon, specialist in economics and international affairs, wrote that the Industrial Revolution began in Great Britain because they were the first to successfully limit the power of veto groups (typically cronies of those with power in government) to block innovations, writing: "Unlike most other national environments, the British environment of the early 19th century contained relatively few threats to those who improved and applied existing inventions, whether from business competitors, labor, or the government itself. In other European countries, by contrast, the merchant guilds were a pervasive source of veto for many centuries. This power was typically bestowed upon them by government." Vermon further stated that "a steam powered horseless carriage produced in France in 1769 was officially suppressed." James Watt began experimenting with steam in 1763, got a patent in 1769 and began commercial production in 1775. Raghuram Rajan, former governor of the Reserve Bank of India, has said: "One of the greatest dangers to the growth of developing countries is the middle income trap, where crony capitalism creates oligarchies that slow down growth. If the debate during the elections is any pointer, this is a very real concern of the public in India today". Tavleen Singh, columnist for The Indian Express, has disagreed. According to Singh, India's corporate success is not a product of crony capitalism, but because India is no longer under the influence of crony socialism.

Саяси көзқарастар

Мәселе жалпы саяси спектрде қабылданады, бірақ идеология проблеманың себептерін және оның шешімдерін қабылдауға әсер етеді. Саяси көзқарастар көбінесе социалистік және капиталистік сын деп аталатын екі бағытқа бөлінеді. Социалистік тұрғысынан, крон капитализм – кез келген қатаң капиталистік жүйенің қажетті салдары, сондықтан демократиялық үкімет монополияны шектеу үшін экономикалық немесе бай мүдделерді реттеуі керек. Капиталистік тұрғысынан, табиғи монополиялар сирек кездеседі, демек мемлекеттік реттеулер бәсекелестікті шектеу арқылы беделді бай мүдделерді қолдайды.

Социалистік сын

Крон капитализмін сынға алатындар, оның ішінде социалистер мен антикапиталистер, көбінесе крон капитализм деп аталатын нәрсе – кез келген қатаң капиталистік жүйенің сөзсіз салдары екенін айтады. Джейн Джейкобс оны билік пен сауданы басқарушылар арасындағы құпия келісімнің табиғи нәтижесі деп сипаттады, ал Ноам Чомский капитализмді сипаттағанда "крон" сөзі артық деп мәлімдеді. Кәсіпорындар ақша табады, ал ақша саяси билікке жол ашады, сондықтан кәсіпорындар өз билігін үкіметтерге ықпал ету үшін сөзсіз пайдаланады. АҚШ-та және басқа елдердегі сайлау қаржысын реформалаудың көп бөлігі – экономикалық биліктің саяси билікті иеленуіне жол бермеуге бағытталған тыраштандыру. Рави Батра "1981 жылдан бері қабылданған барлық ресми экономикалық шаралар орта тапты құлатты" деп дәлелдейді және "Уолл-стритті басып алу" қозғалысы оларды жоюға және осылайша саяси процеске аса байлардың ықпалын тоқтатуға ұмтылуы керек, ол крон капитализмінің көрінісі деп санайды. Робин Ханнел сияқты социалистік экономистер бұл терминді идеологиялық түрде капитализмнің негізгі проблемаларын болдырмауға болатын жағдайлар ретінде көрсетуге жасалған тырыс деп сынады. Социалистік экономистер бұл терминді неолибералды саясаттың сәтсіздігіне жасалған ақталу ретінде және, негізінен, нарықтық бөлудің кемшіліктері туралы олардың түсініктерін жоққа шығарады.

Капиталистік сын

Капитализмді жақтаушылар, әдетте, достық капитализмге қарсы тұрады. Сонымен қатар, классикалық либералдар, неолибералдар және оң либертариандар сияқты қолдаушылар оны еркін нарыққа үйлеспейтін мемлекеттік қолдаулардың салдарынан туындаған қателік деп санайды. Капиталистік көзқарас бойынша, құдагерлік – нарыққа артық араласудың нәтижесі, ол экономиканың салаларын басқаратын корпорациялар мен мемлекеттік қызметкерлердің зиянды одағына әкеледі. Мысалы, Financial Times 2010 жылдары Вьетнамда құдагерліктің басты иегерлері Коммунистік партияның шенеуніктері болғанын атап өтті, сондай-ақ «мемлекеттік қызметтерге немесе мемлекеттік кәсіпорындардағы жұмыстарға партия мүшелері мен олардың отбасы мүшелері мен жақындарының ғана қабылдануының кең таралған тәжірибесі» бар екенін көрсетті. Консервативті сарапшы Бен Шапиро осы мәселені «заманауи меркантилизм» саналатын корпоратократия немесе корпоратизм сияқты ұғымдармен салыстыруды жөн көреді, мұндай жүйеде табысты бизнес жүргізудің жалғыз жолы – сыбайлас жемқорлыққа бой алған мемлекеттік шенеуніктердің көмегімен ғана мүмкін. Сол сияқты, Эрнандо де Сото меркантилизмді «сонымен қатар «достық» немесе «қоспағандар» капитализмі» деп те атайды. Егер бастапқы реттеулер жақсы ниетпен (нақты бұзушылықтарды тоқтату үшін) жасалған болса және корпорациялардың бастапқы лоббилеуі де жақсы ниетпен (логикалық емес ережелерді азайту үшін) болған болса да, бизнес пен үкіметтің араласуы бәсекелестікті басады, бұл реттеушілерді басып алу деп аталатын келісім нәтижесі. Бертон В. Фолсом кіші, «достық капитализммен» айналысатындарды – оның атауымен «саяси кәсіпкерлер» деп, үкіметтен ешқандай артық көмексіз нарықта бәсекелесетіндерден – «нарықтық кәсіпкерлер» деп ажыратады. Джеймс Хилл, Корнелиус Вандербильт және Джон Д. Рокфеллер сияқты нарықтық кәсіпкерлер бәсекеге қабілетті бағамен сапалы өнім өндіру арқылы жетістікке жетті. Мысалы, Эдвард Коллинс сияқты кемелердегі саяси кәсіпкерлер және Юнион Пасифик Темір жолының басшылары – үкімет билігін пайдаланып табысқа жеткен адамдар еді. Олар субсидия алуға тырысты немесе қандай да бір жолмен бәсекелестерді тоқтату үшін үкіметті пайдаланды.

Supporters of capitalism also generally oppose crony capitalism. Further, supporters such as classical liberals, neoliberals and right libertarians consider it an aberration brought on by governmental favors incompatible with free market In the capitalist view, cronyism is the result of an excess of interference in the market which inevitably will result in a toxic combination of corporations and government officials running sectors of the economy. For instance, the Financial Times observed that, in Vietnam during the 2010s, the primary beneficiaries of cronyism were Communist party officials, noting also the "common practice of employing only party members and their family members and associates to government jobs or to jobs in state owned enterprises." Conservative commentator Ben Shapiro prefers to equate this problem with terms such as corporatocracy or corporatism, considered "a modern form of mercantilism", to emphasize that the only way to run a profitable business in such a system is to have help from corrupt government officials. Likewise, Hernando de Soto said that mercantilism "is also known as 'crony' or 'noninclusive' capitalism". Even if the initial regulation was well intentioned (to curb actual abuses) and even if the initial lobbying by corporations was well intentioned (to reduce illogical regulations), the mixture of business and government stifles competition, a collusive result called regulatory capture. Burton W. Folsom Jr. distinguishes those that engage in crony capitalism—designated by him political entrepreneurs—from those who compete in the marketplace without special aid from government, whom he calls market entrepreneurs. The market entrepreneurs such as James J. Hill, Cornelius Vanderbilt and John D. Rockefeller succeeded by producing a quality product at a competitive price. For example, the political entrepreneurs such as Edward Collins in steamships and the leaders of the Union Pacific Railroad in railroads were men who used the power of government to succeed. They tried to gain subsidies or in some way use government to stop competitors.