Кіріспе

Монреальдегі франкофондық мүдделерді қорғауға арналған мекеме – Сент-Жан-Баптист қоғамы. Бұл қоғам Квебектегі франкофондық мүдделерді қорғауға және Квебек тәуелсіздігін ілгерілетуге арналған мекеме. Ол Солтүстік Америкадағы ең көне патриоттық ұйым ретінде танымал. Қоғамның 2009-2014 жылдар аралығындағы президенті Марио Болие кейін Квебек блогының жетекшісі болды. Қазіргі президенті Максим Лапорте түрлі тәуелсіздік ұйымдарын біріктіретін «Cap sur l'indépendance» ұйымының үйлестірушісі (президенті) ретінде белгілі.

Тарих

Қоғамды Төменгі Канададағы La Minerve журналының журналисі Людгер Дюверней құрды. Ол 1834 жылғы 8 наурызда Дюверней құрған Société Aide toi et le ciel t'aidera ("өз-өзіңе көмектес, аспан саған көмектеседі") қоғамынан өркендеді. Ең маңыздысы, ол 24 маусымды – Әулие Жан Креститель күнін Квебек халқының ұлттық күні етіп белгіледі. 1922 жылы 24 маусым Квебекте мемлекеттік мереке болып жарияланды, ал 1977 жылдан бері ол ұлттық мереке ретінде тойланады. 1830 жылдары британдық және (француз) канадалық тегі бар Төменгі Канада азаматтары түрлі қайырымдастық және әлеуметтік қоғамдар құрды. 1834 жылғы 19 желтоқсанда Төменгі Канаданың ағылшындары Монреальдегі Сент-Джордж қоғамын, ал 1835 жылғы 12 қазанда Квебектегі Сент-Джордж қоғамын құрды. 1834 жылғы 17 наурызда Төменгі Канаданың ирландтары Монреальдегі Сент-Патрик қоғамын құрды. 1834 жылғы 24 маусымда (француз) канадалықтар Сен-Жан-Баптист қоғамын құрды. 1835 жылғы 6 ақпанда Төменгі Канаданың шотландтары Монреальдегі Сент-Эндрю қоғамын құрды. Монреальдің неміс қоғамы да 1835 жылы құрылды. Сен-Жан-Баптист қоғамы құрылған кезде Төменгі Канаданың патриоттық туын пайдаланды. 19 ғасырдың соңында бұл дәстүр қалыптасқанын мойындаған ол 1888 жылы ортасында (ақ бөлігінде) клен жапырағы бар Францияның үш түсті туын қабылдады. 1902 жылдан бастап Эльфеге Филатро жасаған Кариллон туы біртіндеп қалыптасты. Ол 1948 жылы Квебектің туы ретінде сәл өзгертілген күйде бекітілді. Осыған ұқсас қоғамдар Британдық Солтүстік Американың немесе АҚШ-тың басқа аймақтарында да болғанмен, Төменгі Канаданың қоғамдары өзге жағдайда құрылды. Сен-Жан-Баптист қоғамы Канададағы француз канадалықтарының мүдделерін қорғау және француз тілі мен мәдениетін, сондай-ақ рим-католик дінін сақтау үшін құрылды. Ол әлеуметтік, мәдени, білім беру, саяси және экономикалық салаларда белсенділік танытты. Қоғам Монреальдегі Көркем өнер мектебін, Монреальдегі Жоғары коммерциялық мектебін, Ұлттық монументті және Ұлттық сенім қорын құруға үлкен үлес қосты. 1899 жылы ол Caisse nationale d'économie құрды және Монреаль сауда палатасына көмектесті. Қоғам өзінің миссиясын ілгерілету үшін көптеген ұйымдар құрды, атап айтқанда La Fondation du Prêt d'Honneur (1944) және Fondation J. Donat Langelier (1988). Сен-Жан-Баптист қоғамының ұраны, туы, эмблемасы және патриоттық мақсаты болды. Девизі: "Біздің институттарымыз, тіліміз және құқықтарымыз". Бастапқыда қоғам клен жапырағын өзінің эмблемасы ретінде қабылдады, ал Квебек қаласындағы филиалы француз канадалық ұлтының символы ретінде "O Canada" әнін алғаш рет жариялады. Кейіннен жапырақ пен әнұран ағылшын Канадасының ұлттық символдары ретінде қабылданып (әнұранның екі тілді нұсқасы 1980 жылы Канаданың ұлттық әнұраны болды), ал қазір SSJB идеяларына және көптеген Квебек ұлтшылдарына қарсы келеді. Қоғамның жергілікті бөлімшелері Квебек, басқа канадалық провинциялар мен АҚШ-тағы барлық ірі француз канадалық қауымдастықтарында бар. Алайда, уақыт өте келе ол едәуір өзгерді. Ол құрылған кезде Канаданың француз тілді халқы Канаданың Британ империясынан тәуелсіз ел болуын қалаған жалғыз үлкен топты құрады. Сен-Жан-Баптист қоғамы осы құштарлықтың көрінісі болды. Дегенмен, топ роялизмге қарсы емес еді; мысалы, қоғамның президенті 1959 жылы Квебек қаласының мэрінің қолдауымен Канаданың королевасы Елизавета II-нің Сен-Жан-Баптист күні қарсаңында негізгі отты жағуын сұрады; бірақ өтінішті сол кездегі королеваның Канададағы хатшысы Ховард Грэм қабылдамады. 20 ғасырда Сен-Жан-Баптист қоғамы өзінің қызметін Квебекке шоғырландырды және қазір Квебектің Канададан тәуелсіздігін жақтаушы болып табылады. Бұрын Канада корольдік отбасына қатысты ұстанымы тартымды болғанына қарамастан, 2009 жылы Сен-Жан-Баптист қоғамы мен Квебек қарсылық күрес желісі (RRQ) демонстрация ұйымдастырды және принц Чарльз бен Корнуолл герцогинясы Камилланың Монреальдегі Black Watch полкіне келген сапары кезінде канадалық сарбаздарға жұмыртқа лақтырып, тәртіпсіздік полициясының араласуын қажет етті. Монреаль аймағында Société Saint Jean Baptiste de Montréal-дің 14 бөлімі бар. Қоғамдар Квебектің басқа аймақтарында 14 Saint Jean Baptiste қоғамын немесе ұлттық қоғамдарды қамтитын Mouvement national des Québécoises et des Québécois (MNQ) ұйымына байланысты.