Кіріспе

Салқындық – жоғары температура кезінде туындайтын суық сезім, бірақ кейде белгілі бір адамдарда жеке симптом ретінде де кездеседі. Бұл қабыну процесінің бір бөлігі ретінде цитокиндер мен простагландиндердің бөлінуінен туындайды, олар гипоталамуста дене температурасының белгіленген деңгейін көтереді. Белгіленген деңгейдің көтерілуі дене температурасының өсуіне (пирексия) алып келеді, сонымен қатар науқасқа жаңа белгіленген деңгейге жеткенше суық сезімі немесе дікілдеу сезімі тудырады. Дене температурасын жаңа деңгейге көтеру үшін бұлшықеттер жиырылып, дене жылу өндіретіндіктен, салқындықпен бірге дікілдеу де пайда болады. Егер жоғары температурамен қатар болмаса, әдетте бұл жеңіл салқындық болып табылады. Кейде қорқыныш кезінде, әсіресе қорқудан туындаған қорқынышта, орташа күшті және қысқа мерзімді салқындық сезімі дікілдеумен шатастырылуы мүмкін. Күшті салқындық, күшті дікілдеумен бірге, ригор деп аталады.

Патофизиология

Гипоталамус температурасының күрт өсуі салдарынан дікілдеу пайда болады. Бұл тіндердің зақымдануы, пирогенді заттар немесе дегидратация сияқты бірнеше себептерге байланысты болуы мүмкін. Малярия – дікілдеу мен дікілдеудің (ригордың) жиі кездесетін себептерінің бірі. Малярия кезінде паразиттер бауырға еніп, онда өседі, содан кейін қызыл қан жасушаларына шабуыл жасайды, бұл жасушалардың жарылуына және гемозоин деген улы заттың бөлінуіне алып келеді, ол әр 3-4 күн сайын қайталанушы дікілдеуге себеп болады. Кейде бұл белгілі бір адамдарда үнемі, аз күшпен немесе көбінесе дені сау адамдарда сирек кездеседі.