Кіріспе

Американдық прелат Джеймс Фрэнсис Алойсиус МакИнтайр (25 маусым 1886 – 16 шілде 1979) – католик шіркеуінің американдық дін қызметкері. 1948 жылдан 1970 жылға дейін Лос-Анджелес архиепископы қызметін атқарды және 1953 жылы кардинал атағын алды. Ол көптеген жаңа приходтар, шіркеулер мен мектептер салуда үлкен табысқа жетті. Шіркеу саясатында белгілі болды, ал оның абыройы бүгінгі күнге дейін даулы болып қалып отыр.

Ерте өмір

Джеймс МакИнтайр Манхэттенде Джеймс пен Мэри (құрмет аты Пелли) МакИнтайрдың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Нью-Йорк қаласының тумасы және атты полицияның қызметкері, ал анасы Ирландияның Галвей графтығындағы Килтормерден келген. Ол жергілікті шіркеу мектебінде орын болмағандықтан 70-ші мектепке барып оқыды. Оның әкесі Централь паркте аттан құлап, ауыр жарақат алғаннан кейін мүгедек болып қалды; анасы отбасын асырау үшін киім тігу бизнесін ашты. Содан кейін ол бір жыл Кафедралық колледжде оқыды, сосын Йонкерстегі Сент-Джозеф семинариясына түсті, онда ол Патрик О'Бойлмен дос болды. 1946 жылдың 20 шілдесінде МакИнтайр Нью-Йорк архиепископының көмекшісі және Палтус архиепискобы болып тағайындалды. Архиепископ Спелманның орнын ешқашан алмаса да, ол архиепископты басқаруға көмектесті, ал Спелман әскери күштердің апостолдық викары ретінде қосымша міндеттермен айналысты. Спелман бірде: «Мен ешқашан [МакИнтайрмен] кеңеспей маңызды іспен айналыспадым. Оның кеңесіне қайшы келген ешбір нәрсем жоқ» деді. Архиепископ ретінде ол католик мектептеріне салынатын штаттық салықты жоюға бағытталған табысты күш-жігерді жетектеді. Пий XII 1953 жылдың 12 қаңтарында оны Санта-Анастасияның кардиналды діни қызметкері етіп тағайындады. МакИнтайр Батыс Американың алғашқы кардиналы болды. Консисторияда ресми фотографтың жарық көзі биретта киген кезде істемегенде, Пий мен МакИнтайр рәсімді қайтадан орындады. Ол фильмдердің моральдық тұрғысынан «көрініп тұрған салғырттыққа» қатысты сақшылық танытты және 1962 жылдан 1965 жылға дейін қатысқан Екінші Ватикан кеңесінің литургиялық қайта қаралуына қарсы болған американдық епископтардың бірі болды. Кардинал МакИнтайр шіркеу догмаларына қарсы шыққандарға қарсы тұрды. 1964 жылы азаматтық құқық қозғалысын жеткілікті қолдамағаны үшін МакИнтайрдың қызметтен босатылуын талап еткен отец Уильям ДюБейді, ДюБей католик діни қызметкерлері үшін еңбек одағын жақтағаннан және католик шіркеуінің иерархиясын сынаған кітап жариялағаннан кейін, қызметінен шеттетті. 1960 жылдардың соңында епископ Джеймс П. Шеннон NBC деректі фильмінде шіркеу иерархиясына сын көзқарас білдіргенде, МакИнтайр Шеннонның көзқарасын «бастапқы шидайлық» деп сипаттады. Ол Марияның Таза Жүрегінің қарындастарымен келіспеушілікке ұшырады, оларды 1967 жылы солшылдыққа бейімделгені және дәстүрлі тәртіптен бас тартқаны үшін архиепископтық оқу орындарында оқытудан шеттетті. Бұл дау Киелі Таққа шағымданылды, онда қарындастар бұрынғы тәжірибелерін қалпына келтіруі немесе анттарынан босатуды сұрауы керек еді; 380 мүшесінің 315-і босатуды сұрап, католик емес ұйым құрды. Өкіметтік мерзімі аяқталғаннан кейін, ол қара нәсілділер, испандар және өзінің діни қызметкерлерінің наразылықтарына ұшырады. Джон Куни МакИнтайрдың нәсілдік пікірлерге ие болғанын және оның архиепископтығының діни қызметкерлері одан нәсілдік қорлаудан аулақ болуын сұрағанын жазды. 1970 жылдың 21 қаңтарында 21 жыл архиепископ болып қызмет еткеннен кейін зейнетке шықты, содан кейін Лос-Анджелестің орталық қаласындағы Сент-Базиль шіркеуінде діни қызметкер болып қызмет етті, онда ол жеке түрде Сент-Базильдің жанындағы екінші алтарьда Триденттік миссаны өткізді. МакИнтайр 93 жасында Лос-Анджелестегі Сент-Винсент медициналық орталығында қайтыс болды. 2003 жылы оның сүйектері Жаңа Әйелдер кафедральді шіркеуінің криптасына көшірілді.

Беделі

Макинтайр Америка шіркеуіндегі либералды топтарға ұнамайтын. Чарльз Моррис өзінің "Американдық католик" кітабында былай дейді: Бүгінде Макинтайрдың есімі көбінесе 1960 жылдардағы мәдени және діни төңкерістерге қарсы күрескен қайғылы, сәл күлкілі сексен жастағы қарт кісімен байланысты. Бірақ егер ол 1961 жылы канондық жасы жеткенде, яғни 75 жасқа толғанда зейнетке шыққан болса, Америка шіркеуінің көрнекті құрылысшыларының бірі ретінде есте қалар еді. Франсис Вебер өзінің екі томдық өмірбаянында Макинтайрдың беделін жақсартуға тырысады. Вебердің кітабына шолу жасаған тарихшы Кевин Старр Вебермен келісіп, Макинтайр және 1960 жылдар туралы басқаша пікірді ұсынады. Старр былай деп жазады: Өкінішке орай, бұл мейірімді (көбінесе) және өзінің жолымен қасиетті дін қызметкері Екінші Ватикан соборынан кейін 1960 жылдардағы шіркеу төңкерісін ілгерілеткендердің кінә тағу құрбаны болды.

Негізгі дереккөздер

Мэри Роуз Каннингем, К. С. К., ред. Архивтік орталықтағы құжаттар мен осымен байланысты тарихи материалдардың тізімі, Лос-Анджелес архиепископиясы, ең қадірлі Дж. Фрэнсис А. МакИнтайр үшін, Бірінші том: 1948–1960 және Екінші том: 1961–1970 (1995)