Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1983 жылы шыққан Стивен Кингтің романы
1983 novel by Stephen King
the novel
«Жануарлар зираты» – американдық жазушы Стивен Кингтің 1983 жылы жарық көрген қорқыныш романы. Роман 1984 жылы «World Fantasy Award» сыйлығының «Үздік роман» номинациясына іліккен, сондай-ақ екі фильмге бейімделген: бірі 1989 жылы, екіншісі 2019 жылы түсірілді. 2013 жылдың қараша айында PS Publishing «Жануарлар зираты» романының 30 жылдығына арналған шектеулі басылым нұсқасын шығарды.
Pet Sematary is a 1983 horror novel by American writer Stephen King. The novel was nominated for a World Fantasy Award for Best Novel in 1984, and adapted into two films: one in 1989 and another in 2019. In November 2013, PS Publishing released Pet Sematary in a limited 30th anniversary edition.
Сюжет
Чикаголық дәрігер Луис Крид Мэн университетінің кампусының денсаулық сақтау қызметінің директоры болып тағайындалды. Ол Лудлоу қаласына жақын жердегі үйге әйелі Рейчел, екі кішкентай баласы Элли мен Гейдж және Эллидің мысығы Уинстон Черчилль ("Черчилль")мен көшіп келеді. Олардың көршісі, қарт Джуд Крандалл, Луи мен Рейчелді үйлерінің жанынан өтетін жылдам қозғалыстың болатын трасса туралы ескертеді. Джуд пен Луис жақын дос болады, Луис Джудты өзіне әкесінің орнына қояды. Джуд отбасын үйлерінің артындағы орманға серуендеуге алып шығады. Жақсы күтілген жол жануарлар зиратына (тақтада "сематэри" деп қате жазылған) жетеледі, онда қала балалары өлген жануарларын көмеді. Автокөлік апатында қаза тапқан студент Виктор Паскоу, өліміне дейін Луиге тікелей сөздерін айтады, олар бұрын таныс емес болатын. Паскоу қайтыс болғаннан кейін, Луис түсінде Паскоутың көлеңкесін көреді, ол оны "сематэридің" арт жағындағы құлайтын ағашқа жетеледі және одан әрі бармауға ескертеді. Луис ертесіне оянғанда, аяқтары мен жастықтары құрғақ лай мен қарағай инелерімен жабылғанын көреді. Эллидің мысығы Черчилльді Құрбан айт мерекесіне дейін көлік қағып өлтіреді. Рейчел мен балалар Рейчелдің ата-анасына Чикагоға барып қайтады, ал Луис Эллиге бұл жаман жаңалықты қалай жеткізуден уайымдайды. Джуд оны "сематэриге" алып барады, Черчилльді жерлеу үшін. Бірақ онда тоқтамай, Джуд Луиді "нағыз зиратқа" жетеледі: Микмак тайпасы бұрын пайдаланған ежелгі жерлеу орнына. Луис Джудтың нұсқауымен мысықты көмеді. Келесі күні Черчилль үйге оралады; әдетте өте жанданып, белсенді болған мысық енді ашулы және Луи айтқандай, "сәл өлгендей" болып көрінеді. Черчилль тышқандар мен құстарды аулап, жемей-ақ, жыртып жібереді. Ол сондай жаман иіс шығарады, Элли оны түнімен бөлмесіне кіргізбейді. Джуд Черчилльдің қайта тірілгенін және өзінің итін сол жерге жерлегенін растайды. Луис қатты мазасыз болады, Черчилльді сол жерге көмгеніне өкіне бастайды. Бірнеше айдан кейін екі жасар Гейджді жылдам келе жатқан жүк көлігі қағып өлтіреді. Көңілі құлаған Луис ұлын жерлеу орнының көмегімен қайта тірілтуді ойлайды. Джуд оны Тими Батерманның тарихын айтып, бұл істен бас тартуға тырысады, ол жерлеу орнында қайта тірілген соңғы адам. Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқаннан кейін, Тимидің денесі АҚШ-қа жеткізіліп, әкесі Билл оны жерлеу орнына жерлейді. Тими қайта келгенде қатыгез болып, қала тұрғындарын Джудтың білмейтін құпияларымен қорқытады. Билл Тимиді тоқтатып, оны өлтіріп, үйін өртеп, содан кейін өзін-өзі атып өлтіреді. Джуд қайтып келген нәрсе Тими емес, оның денесіне ие болған "шайтан" деп санайды. Ол "кейде өлгені жақсы" деген қорытындыға келеді және "осы жердің өзінің жаман мақсаты бар" екенін, тіпті Гейдждің өліміне себепкер болуы мүмкін екенін айтады, өйткені Джуд Луисті осы жермен таныстырған. Джудтың ескертуіне және өзінің күмәніне қарамастан, Луидің қайғысы мен кінәсы оны Гейдждің денесін қабірден алып, жерлеу орнына қоюға итермелейді. Енді сөздері мен іс-әрекеттерінде зұлымдықпен, қайта тірілген Гейдж Луидің скальпелін тауып, Джуд пен Рейчелді өлтіреді. Луис Черчилль мен Гейджді морфиннің көмегімен өлтіреді. Луи қайғыдан есінен шығып, Крандалл үйін өртеп жібереді, содан кейін әйесінің денесімен жерлеу орнына оралады, Гейджді жерлегендей жылдам жерлесе, басқа нәтиже болады деп ойлайды. Оның әріптесі Стив Мастертон оны Рейчелдің денесімен орманға бара жатқанын көреді. Стив қорқып, уайымдаса да, жерлеу орнының күшіне ықпал етеді және тіпті Луиге Рейчелді жерлеуге көмектесуді ойлайды, бірақ ол қорқып қашып, ақырында Сент-Луиске көшіп кетеді. Луис үйде жалғыз отырып, пасьянс ойнап отырғанда, Рейчелдің қайта тірілген денесі оның артына келіп, иығына суық қолын қояды, ал оның дауысы сыбсырлап: "Жаным".
Louis Creed, a doctor from Chicago, is appointed director of the University of Maine's campus health service. He moves to a house near the town of Ludlow with his wife Rachel, their two young children, Ellie and Gage, and Ellie's cat, Winston Churchill ("Church"). Their elderly neighbor, Jud Crandall, warns Louis and Rachel about the highway that runs past their house, which is frequented by speeding trucks. Jud and Louis become close friends, with Louis viewing Jud as a surrogate father. Jud takes the family on a walk in the woods behind their home. A well tended path leads to a pet cemetery (misspelled "sematary" on the sign), where the children of the town bury their deceased animals. Victor Pascow, a student fatally injured in an automobile accident, addresses his dying words to Louis personally, though they are strangers. On the night following Pascow's death, Louis dreams that he meets Pascow's ghost, who leads him to the deadfall at the back of the "sematary" and warns him not to go beyond that point. Louis wakes up in bed the next morning to find his feet and bedsheets covered with dried mud and pine needles. Ellie's cat, Church, is run over around Thanksgiving. Rachel and the children are visiting Rachel's parents in Chicago, and Louis frets over breaking the bad news to Ellie. Jud takes him to the "sematary", supposedly to bury Church. Instead of stopping there, Jud leads Louis farther on to "the real cemetery": an ancient burial ground that was once used by the Mi'kmaq. Louis buries the cat on Jud's instruction. The next afternoon, Church returns home; the usually vibrant and lively cat now acts ornery and, in Louis's words, "a little dead". Church hunts for mice and birds, ripping them apart without eating them. He also smells so bad that Ellie no longer wants him in her room at night. Jud confirms that Church has been resurrected and that Jud buried his dog there when he was younger. Louis, deeply disturbed, begins to wish that he had not buried Church there. Several months later, two year old Gage is killed by a speeding truck. Overcome with despair, Louis considers bringing his son back to life with the help of the burial ground. Jud attempts to dissuade him by telling him the story of Timmy Baterman, the last person resurrected by the burial ground. After being killed in action during World War II, Timmy's body was shipped back to the United States, and his father Bill buried Timmy in the burial ground. Timmy returned malevolent, terrorizing the people of the town with secrets that Jud asserts he had no way of knowing. Timmy was stopped by Bill, who killed Timmy and set their house on fire before shooting himself. Jud believes that whatever came back was not Timmy, but a "demon" that had possessed his corpse. He concludes that "sometimes, dead is better" and states that "the place has a power its own evil purpose", and that it may have caused Gage's death because Jud introduced Louis to it. Despite Jud's warning and his own reservations, Louis's grief and guilt spur him to exhume Gage's body from his grave and inter him in the burial ground. Now malicious in both his words and actions, the resurrected Gage finds one of Louis's scalpels and kills Jud and Rachel. Louis kills Church and Gage with lethal injections of morphine. Louis, driven insane by grief, burns the Crandall house down before returning to the burial ground with his wife's corpse, thinking that if he buries the body faster than he did Gage's, there will be a different result. One of his colleagues, Steve Masterton, notices him walking into the woods with Rachel's body. Steve, while fearful and concerned, is influenced by the power of the burial ground, and even considers helping Louis bury Rachel, but he flees in terror and eventually moves to St. Louis. Louis sits indoors alone, playing solitaire, when Rachel's reanimated corpse walks up behind him and drops a cold hand on his shoulder, while its voice rasps, "Darling."
Өмірбаян
1979 жылы Кинг Мэн университетінде "тұрақты жазушы" болды, ал оның отбасы Мэн штатының Орингтон қаласында жалға алған үйі үлкен жолдың жанында орналасқан еді, сол жолда иттер мен мысықтарды жүк көліктері жиі қағып өлтіретін. Оның қызының мысығы сол жолда жүк көлігінің соқтығысынан өлгеннен кейін, ол қызына жануардың өлімін түсіндіріп, мысықты жерледі. Үш күннен кейін Кинг бір отбасы осындай қайғыға ұшырап, мысық қайта тірілсе, қандай жағдай болатынын көзге елестетті, бұл "бүкілдей дұрыс емес" болар еді. Содан кейін ол сол отбасының кішкентай ұлы да өтіп бара жатқан жүк көлігінің соқтығысынан өлсе не боларын ойлады. Ол осы идеяларға негізделген кітап жазуға шешім қабылдады, және кітап В.В. Джейкобстың 1902 жылғы "Маймыл тырнағы" атты әңгімесін қайта жазу болар еді, ол әңгімеде баласы қайта тірілген ата-аналар туралы айтылады. Алғашқы нұсқасы 1979 жылдың мамырында аяқталды. 1983 жылдың маусым айында Кинг "Satyricon II" (сонымен қатар "DeepSouthCon 21" деп те белгілі) шарасының бағдарламасында "Тимми Батерманның оралуы" атты қысқа әңгімесін жариялады, ол "Жыртқыштар қорымына" енгізілді. Кинг өзінің жазған барлық романдарының ішінде "Жыртқыштар қорымы" оны ең қорқытқан роман екенін айтты.
In 1979, King was a "writer in residence" at the University of Maine and the house his family was renting in Orrington, Maine, was adjacent to a major road where dogs and cats were often killed by oncoming trucks. After his daughter's cat was killed by a truck along that road, he explained the death of the pet to his daughter and buried the cat. Three days later, King imagined what would happen if a family suffered the same tragedy but the cat came back to life "fundamentally wrong". He then imagined what would happen if that family's young son were also killed by a passing truck. He decided to write a book based on these ideas, and that the book would be a re telling of "The Monkey's Paw" (1902), a short story by W. W. Jacobs about parents whose son resurrects after they wish for that to happen. The first draft was completed in May 1979. In June 1983, King published a short story, "The Return of Timmy Baterman", in the program for the event "Satyricon II" (also known as "DeepSouthCon 21"); this was incorporated into Pet Sematary. King has gone on record stating that of all the novels he has written, Pet Sematary is the one which genuinely scared him the most.
Фильмдер
Алғашқы фильмдік бейімдеу 1989 жылы шықты. Мэри Ламберт режиссерлік еткен фильмде Дейл Мидкифф Луис рөлінде, Фред Гвинн Джуд рөлінде, Дениз Кросби Рейчел рөлінде, Брэд Гринквист Виктор рөлінде, Мико Хьюз Гейдж рөлінде, ал егіздер Блейз Бердал мен Бо Бердал Элли рөлінде ойнады. Кинг сценарийді жазды және пастор рөлінде камео түсірілді. Ендрю Хубацек Зелда рөлін орындады, себебі фильм жасаушылар мүгедек, деформацияланған жасөспірім қыз рөлін сомдайтын ересек ер адам кейіпкерді одан да қорқыныштырақ етеді деп ойлады. Фильмге аралас пікірлер болды, бірақ ол коммерциялық сәттілікке жетті. 1992 жылы «Pet Sematary Two» атты жалғасы шықты. Романның екінші фильмдік бейімдеуі 2019 жылдың 5 сәуірінде жарық көрді. Дэннис Видмайер мен Кевин Кёльш режиссерлік етті. Фильмде Луис Крид рөлінде Джейсон Кларк, Рейчел Крид рөлінде Эми Сеймец, Джуд Крандалл рөлінде Джон Литгоу, Элли Крид рөлінде Джете Лоуренс және Гейдж Крид рөлінде егіздер Хьюго Лавои мен Лукас Лавои ойнады. 2019 жылғы фильмнің түсіріліміне алдын ала жасыл жарық 2021 жылдың ақпан айында продюсер Лоренцо ди Бонавентура 2019 жылғы фильмнің шығуын алдында түсірілімге қатысты жоспарларын ұсынғаннан кейін берілді. «Pet Sematary: Bloodlines» 2023 жылдың 6 қазанында Paramount+ платформасында эксклюзивті түрде шықты. Оқиға 50 жыл бұрынғы шақта өтеді және фильмде Джексон Уайт ойнаған жас Джуд Крандалл туралы айтылады. 2021 жылдың 7 желтоқсанында режиссер Гильермо дель Торо «Pet Sematary» романының өзіндік нұсқасын жасағысы келетінін айтты, «Мен оны бейімдеуге барған жолымды сатқан болар едім, және оның екі нұсқасы бар екенін білемін, және бір күні мен оны қайта жасауға мүмкіндік аламын деп ойлаймын. Себебі, оның соңғы екі жолы ғана емес, мені жас кезімде де қорқытқан. Әке болғандықтан, қазір мен оны бұрынғыдан да жақсы түсінемін, және ол мені жүз есе көп қорқытады». Дель Торо сондай-ақ Кингтің кітабындағы екі фильмде де көрсетілмеген көріністерге назар салды. «Мен үшін бұл кітаптағы ең жақсы көрініс – [Луис] Гейдждің табытын ашқанда, ол бір сәтте басы жоқ болды деп ойлайды, себебі қабірден шыққан қара саңырауқұлақтар баланың бетіне жұқа ғана қабат сияқты жабысқан. Менің ойымша, сіз осы егжей-тегжейлі мәліметтерді сақтап, кітапқа құрмет көрсетуіңіз керек. «Pet Sematary» туралы мен ойлаған бір нәрсе – өлгендер қайтып келгенде, Гейдж қайтып келгенде, оның көзіндегі жылтырды алып тастауға көп ақша жұмсаймын. Сонда көздерің тозаққа түседі».
The first film adaptation was released in 1989. Directed by Mary Lambert, it starred Dale Midkiff as Louis, Fred Gwynne as Jud, Denise Crosby as Rachel, Brad Greenquist as Victor, Miko Hughes as Gage, and twins Blaze Berdahl and Beau Berdahl as Ellie. King wrote the screenplay and had a cameo as a minister. Male actor Andrew Hubatsek portrayed Zelda because the filmmakers felt that a grown man playing a disabled, deformed teenage girl would make the character more hideous and frightening. The film received mixed reviews, but it was a commercial success. A sequel, Pet Sematary Two, was released in 1992. A second film adaptation of the novel was released on April 5, 2019. Directed by Dennis Widmyer and Kevin Kölsch, the film stars Jason Clarke as Louis Creed, Amy Seimetz as Rachel Creed, John Lithgow as Jud Crandall, Jeté Laurence as Ellie Creed, and twins Hugo Lavoie and Lucas Lavoie as Gage Creed. A prequel to the 2019 film was green lit in February 2021 after producer Lorenzo di Bonaventura laid out plans for a prequel prior to the release of the 2019 film. Pet Sematary: Bloodlines was released on October 6, 2023, as a Paramount+ exclusive release. Taking place fifty years prior, the film follows a young Jud Crandall played by Jackson White. On December 7, 2021, director Guillermo del Toro said that he would love to make his own version of Pet Sematary, saying, "You know the novel that I would have killed to adapt, and I know there's two versions of it, and I still think maybe in a deranged universe I get to do it again one day is Pet Sematary. Because it not only has the very best final couple of lines, but it scared me when I was a young man. As a father, I now understand it better than I ever would have, and it scares me a hundred times more." Del Toro also pointed out scenes from King's book that were left out of both film versions. "For me, the best scene in that book is when [Louis] opens Gage's coffin, and for a second he thinks the head is gone, because this black fungi from the grave has grown like a fuzz over the kid's face. [ ] I think you cannot spare those details and think that you're honoring that book. One of the things I thought about Pet Sematary that we would do in post is when the dead return, when Gage returns, I'd spend an inordinate amount of money taking out the sheen from his eyes. So that the eyes are dull."
Радио
1997 жылы BBC Radio 4 радиостанциясы оқиғаның драмалық бейімдеуін алты жарты сағаттық бөлімнен тұратын түсірілімге алды, кейіннен ол үш сағаттық бөлімге қайта өңделді. Оны Грегори Эванс жазды, ал Луис Крид рөлінде Джон Шариан, Рейчел Крид рөлінде Бриони Гласско және Джуд Крандалл рөлінде Ли Монтегью ойнады. Түсірілімді Гордон Хаус режиссерлік етті.
In 1997, BBC Radio 4 broadcast a dramatization of the story in six half hour episodes, later re edited into three hour long episodes. It was adapted by Gregory Evans and starred John Sharian as Louis Creed, Briony Glassco as Rachel Creed and Lee Montague as Jud Crandall. The production was directed by Gordon House.
Музыка
The Ramones 1989 жылғы фильмге арналған тақырып ретінде сол аттас әнді жазды. Бұл ән олардың "Brain Drain" альбомына енді. Кейіннен Starcrawler тобы осы әнді 2019 жылғы фильм үшін қайта орындады.
The Ramones recorded a song of the same name as the theme for the 1989 film adaptation. It appeared on their album Brain Drain. It was later covered by the band Starcrawler for the 2019 film.