Кіріспе

Желкенді әскери кеме, жағалауды атқылауға арналған кеме.

Бомба тасушы кеме, бомба кемесі, бомба кеші немесе жай ғана бомба – ағаштан жасалған желкенді әскери кемелердің бір түрі. Оның негізгі қаруы – зеңбіректер (ұзын зеңбіректер немесе каронадтар) емес, бірақ бомба тасушы кемелер өзін қорғау үшін бірнеше зеңбіректермен жабдықталған. Минометтер кеменің алдыңғы бөлігінде орнатылып, жоғары бұрышқа көтеріліп, баллистикалық траектория бойынша оқ атқан. Қатаң оқтардың орнына жарылғыш снарядтар (сол кезде бомба деп те аталған) немесе жануар денелері сияқты снарядтар қолданылған. Бомба тасушы кемелер – құрлықтағы нысандарды атқылауға (содан аталған) арналған, мақсатты кемелер. 20-шы ғасырда осы теңіз артиллериялық қолдау қызметін бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстар кезеңіндегі, осы мақсатқа арналған мониторлар, сондай-ақ қазір алыс қашықтықтан жарылғыш снарядтар атуға қабілетті басқа да әскери кемелер атқарды.

Даму

Ағылшындардың бомба тасушы кемелерін алғаш рет 1347 жылы Кале қамалында қолданған, онда Едуард III бомбалар және басқа да артиллериясы бар бір қабатты кемелерді жұмсады. Алғашқы арнайы бомба тасушы кемелер 17 ғасырдың соңында Бернар Рено д’Элисагарейдің жобалары негізінде француз әскери-теңіз күштері үшін салынды. Оларды бастапқыда “галиот-а-бомб” деп атады (голландиялық “галиот” сөзінен алынған, ол қысқа, кең кемені білдіреді, ол қарудың күшті кері соққысына өте ыңғайлы болды). Мұндай бес кеме 1682 жылы Алжирді бомбалау үшін пайдаланылды, олар құрлықтағы бекіністерді қиратты және шамамен 700 қорғаушыны өлтірді. Екі жылдан кейін француздар Генуяда да осы жетістіктерін қайталады. Алғашқы француз бомба тасушы кемелерінің алдыңғы палубасында екі мортир бір-біріне қатар орналастырылған. Бұл қаруларды бағыттау үшін кемеге шығыр немесе арқан тартылып, бүкіл кеме айналдырылатын. Атыс қашықтығы көбінесе оқ-дәрі мөлшерін реттеу арқылы бақыланатын. Бірақ оны бұрынғы ғасырлардағы көлденең атумен, тас лақтырумен шатастырмау керек. Француздық жоба Корольдік теңіз күштері тарапынан көшірілді. Толық жабдықталу бомба тасушы кемелерге бомбалау миссиялары арасында сүйемелдеу кемесі ретінде қолдануға мүмкіндік берді; 1805 жылы “Ахерон” бомба тасушы кемесі және “Эрроу” сүйемелдеу кемесі конвойларын қорғау кезінде бірге жоғалды. Бомба тасушы кемелерде мортирлердің оқпанынан жақсы қорғану үшін алдыңғы жағындағы тұтқалар көбінесе тізбектерден жасалған.

Белгілі бомбалау кемелері мен әрекеттері

1770 жылдары Солтүстік полюске экспедиция үшін бомбалау кемелері одан әрі нығайтылды. Аяқталмаған экспедиция құрамында жас Хорацио Нельсон да болды. Бомбалау кемелері, Explosion, Hecla, Sulphur, Terror (1784), Volcano және 1801 жылы Копенгагеннің бірінші шайқасына қатысты. , Vesuvius, және 1807 жылы Копенгагеннің екінші шайқасына қатысты. және қосымша 1808 жылы Баск жолдарының шайқасына қатысты (бұл әрекет бомбаларды қолдауға үш зымыран кемесін қосумен ерекшеленді). 1814 жылы Балтимор шайқасында Фрэнсис Скотт Кей жазған "ауада жарылған бомбалар" , , , және жаңа кемемен қамтамасыз етілді. Another және оның бауырлас кемесі 1819 және 1827 жылдар аралығында Арктикаға сапарлар жасау үшін Уильям Эдвард Пэрри қолданды. 1838 жылы Веракрус шайқасында бомбалау кемелері Cyclope және Vulcain француздар қолданған снарядтардың көпшілігін атып, мексикалық оқ-дәрі қоймаларына шешуші соққы берді. және полярлық зерттеу кемелері ретінде қызмет етті. Terror Джордж Бэк 1836 жылғы Арктика экспедициясында, сэр Джеймс Кларк Росс 1840 жылы Антарктикаға жасаған экспедициясында қолданды, ал 1845 жылы сэр Джон Франклиннің жоғалған экспедициясында жоғалды.

Көркем шығармаларда

Commodore Hornblower (1945 жылы жарық көрген), C. S. Forester жазған Horatio Hornblower романы, британдық бомбалау кемелерінің бірнеше әрекеттерін қамтиды. Мәтінде минометтерді жүктеу және нысанаға бағыттау процедуралары өте егжей-тегжейлі сипатталған: кеменің алдыңғы және артқы бөліктерін бекіту, басқа кемеден қашықтық туралы түзетулер алу, желге бекітілген зәкір кабелін пайдаланып нысананы дәл реттеу және қашықтықты түзету үшін оқ-дәрі мөлшерін нақтылап баптау. Алайда, Форрестер кемелерді кечтер деп сипаттауда қателік жасаған, олар 19-ғасырдың басында толық жабдықталған кемелермен алмастырылды. Сондай-ақ, ол минометтерді басқаруды осы мақсат үшін құрылған Корольдік теңіз артиллериясының орнына теңіз офицерлеріне тапсырды. Кейінірек жарық көрген "Hornblower in the West Indies" кітабында өзен операциясы кезінде нысананы бомбалау үшін қайыққа орнатылған кішкентай, көшіруге оңай "кемелік миномет" суреттелген. Соғыс тілшісі, жазушы және яхтшы Г. А. Хенти, Гибралтарды қоршаудың соңғы кезеңінде испан қоршаушыларының он бомба кешін қолдануын ерекше егжей-тегжейлі сипаттайды. Дадли Поуптың 1979 жылы жарық көрген "Рамаж қоңырауы" романында капитан Лорд Рамаж бен фрегат Калипсо экипажы екі бомба кешін басып алады, оларды Жерорта теңізіндегі француз шабуылының жоспарын жоққа шығару үшін пайдаланады. Hornblower кітаптары сияқты, "Рамаж қоңырауы" да Наполеон дәуірінде бомбалау кемесін пайдаланудың техникалық аспектілерін толыққанды сипаттайды. Дьюи Ламбдиннің 1995 жылы жарық көрген "H. M. S. Cockerell" еңбегінде бірінші лейтенант Алан Леври Тулонды қоршау кезінде өзінің кекшіл капитаны оны "құрлықтағы қызметке" жібереді. Ол жерде адмирал Гудолл оған бомба кешін береді, ол бірнеше апта бойы басқарады, бірақ оны жас артиллерия полковнигі Боннапарт судан шығарып батырады.