Кіріспе

Экономикалық нарықтың моделі
Экономикада Эджворт қорабы, кейде Эджворт-Боули қорабы деп аталады, екі тауар – Х және Y, және екі тұтынушы бар нарықтың графикалық бейнесі болып табылады. Қораптың өлшемдері екі тауардың жалпы саны Ωx және Ωy құрайды. Тұтынушылар Октавио мен Эбби болсын. Қораптың оң жақ жоғарғы бұрышы Октавионың барлық тауарларды иеленуін көрсетеді, ал сол жақ төменгі бұрышы Эббидің толық иелігін білдіреді. Қорап ішіндегі нүктелер екі тұтынушы арасында тауарларды бөлудің әртүрлі жолдарын көрсетеді. Нарықтың мінез-құлқы тұтынушылардың бей-жайлық қисықтарымен анықталады. Диаграммадағы көк қисықтар Октавионың бей-жайлық қисықтарын көрсетеді және оның көзқарасынан (яғни сол жақ төменгі жағынан қарағанда) дөңгелек болып бейнеленген. Абриге қатысты қызғылт қисықтар жоғары оң жақтан қарағанда дөңгелек болып көрінеді. Жоғары және оңға жылжу Октавионың үлесін арттырады және оны қалаулырақ бей-жайлық қисығына орналастырады, ал Эббиді керісінше, қалаусыз қисыққа орналастырады. Дөңгелек бей-жайлық қисықтары әдеттегі жағдай саналады. Олар әрбір тауардың бір-біріне қатысты шектеулі пайдалылығына сәйкес келеді. Нарықтағы айырбас бастапқы үлестіруден, яғни мүліктік жағдайдан басталады. Эджворт қорабының негізгі мақсаты – қасиеттерін графикалық түрде көрсетуге болатын жалпы тепе-теңдік теориясының тақырыптарын енгізу болып табылады. Сондай-ақ, ол екі жақты монополия кезінде тиімді нәтижеге жетудің қиындығын көрсетеді. Соңғы жағдайда, ол ойын теориясының бірегей сандық шешімін табуға мүмкіндік беретін келісім проблемасының алғы шарты болып табылады.

Эджворт қорабының дамуы

Эджворт қорабы Франсис Исидро Эджворттың есімімен аталады, ол оны 1881 жылы жарық көрген «Математикалық психика: математиканы моральдық ғылымдарға қолдану туралы эссе» атты кітабында ұсынған. Эджворттың бастапқы екі осьті суреті Паретоның 1906 жылғы «Саяси экономика нұсқаулығында» қазіргі танымал қорапша диаграммасы түріне жетілдірілді және Боулидің кейінгі түсіндірулерінде кеңінен танылды. Диаграмманың қазіргі нұсқасы көбінесе Эджворт-Боули қорабы деп аталады.