Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Психоаналитикалық тұжырым
Psychoanalytic concept
Айна кезеңі – Жак Лаканның психоаналитикалық теориясындағы тұжырымдама. Айна кезеңі нәрестелердің шамамен алты айлық жасынан бастап өздерін айнада (нақты) немесе басқа символдық құрылғыда тануына негізделген, бұл өздік сезінуді (баланың өзін сырттан қарайтын объектіге айналдыруын) тудырады. Алғашында Лакан айна кезеңін нәрестелердің 6-18 айлық дамуының бір бөлігі деп ұсынған, бұл 1936 жылы Мариенбадта өткен он төртінші халықаралық психоаналитикалық конгресте баяндалған. 1950 жылдардың басына қарай Лаканның айна кезеңі туралы түсінігі өзгерді: ол енді айна кезеңін нәресте өміріндегі бір сәт ретінде емес, субъективтіліктің тұрақты құрылымы немесе "Имажинативтік тәртіптің" парадигмасы ретінде қарастырды. Лаканның ойлауының бұл дамуы "Субъектінің бұрмалануы және ынтықтықтың диалектикасы" атты кейінгі мақаласында айқын көрінеді.
The mirror stage is a concept in the psychoanalytic theory of Jacques Lacan. The mirror stage is based on the belief that infants recognize themselves in a mirror (literal) or other symbolic contraption which induces apperception (the turning of oneself into an object that can be viewed by the child from outside themselves) from the age of about six months. Initially, Lacan proposed that the mirror stage was part of an infant's development from 6 to 18 months, as outlined at the Fourteenth International Psychoanalytical Congress at Marienbad in 1936. By the early 1950s, Lacan's concept of the mirror stage had evolved: he no longer considered the mirror stage as a moment in the life of the infant, but as representing a permanent structure of subjectivity, or as the paradigm of "Imaginary order". This evolution in Lacan's thinking becomes clear in his later essay titled "The Subversion of the Subject and the Dialectic of Desire".
Даму тарихы
Лаканның айналық кезең тұжырымдамасы психолог Анри Валлонның жануарлар мен адамдардың айнадағы бейнелеріне реакциясын бақылау негізінде жасаған алғашқы жұмысынан күшті шабыт алды. Валлонның байқағанынша, шамамен алты айлық жасқа келгенде, адам баласы да, шимпанзелер де айнадағы өз бейнелерін таниды көрінеді. Шимпанзелер бұл жаңалыққа тез қызығуын жоғалтады, ал адам баласы көбінесе қатты қызығады және өз денелері мен бейнелері арасындағы байланысты зерттеуге көп уақыт пен күш жұмсайды. 1931 жылғы мақаласында Валлон айналар балаларға өз өзін тану сезімін дамытуға көмектеседі деп мәлімдеді. Алайда, кейінгі айна тестілері көрсеткендей, балалар әдетте айнаға қызығумен болса да, 15 айлық жасқа дейін айнада өздерін танымайды, бұл психоанализбен оқытылған сыншы Норман Н. Холландты «Лаканның айналық кезеңі туралы түсінігіне ешқандай дәлел жоқ» деп мәлімдеуге итерді. Дәрігер Реймонд Таллис та Лаканның айналық кезеңін тура түсіндіру адамның жеке басы және тұлғасы туралы эмпирикалық байқауларға қайшы келетінін атап көрсетеді: «Егер білімдік жетілу және әлем туралы көзқарас қалыптасуы айнаға қарауға байланысты болса, онда [айналық кезең] теориясы туғаннан соқыр адамдардың өзіндік санасы болмайтынын және тілге, қоғамға немесе жалпы әлемге кіре алмайтынын болжайды. Теорияның бұл ықпалсыз салдары тәжірибеде расталмайды деген ешқандай дәлел жоқ». Валлонның нәресте дамуындағы айна туралы идеялары Фрейдтің идеяларынан мүлдем өзгеше болды және Лаканның бірнеше жылдан кейін өзгертілген түрінде қайта жаңғыртуына дейін көпке белгісіз болды. Эванс.
Lacan's concept of the mirror stage was strongly inspired by earlier work by psychologist Henri Wallon, who speculated based on observations of animals and humans responding to their reflections in mirrors. Wallon noted that by the age of about six months, human infants and chimpanzees both seem to recognize their reflection in a mirror. While chimpanzees rapidly lose interest in the discovery, human infants typically become very interested and devote much time and effort to exploring the connections between their bodies and their images. In a 1931 paper, Wallon argued that mirrors helped children develop a sense of self identity. However, later mirror test research indicates that while toddlers are usually fascinated by mirrors, they do not actually recognize themselves in mirrors until the age of 15 months at the earliest, leading psychoanalytically trained critic Norman N. Holland to declare that "there is no evidence whatsoever for Lacan's notion of a mirror stage". Similarly, physician Raymond Tallis notes that a literal interpretation of the Lacanian mirror stage contradicts empirical observations about human identity and personality: "If epistemological maturation and the formation of a world picture were dependent upon catching sight of oneself in a mirror, then the [mirror stage] theory would predict that congenitally blind individuals would lack selfhood and be unable to enter language, society or the world at large. There is no evidence whatsoever that this implausible consequence of the theory is borne out in practice." Wallon's ideas about mirrors in infant development were distinctly non Freudian and little known until revived in modified form a few years later by Lacan. As Evans
Өзін-өзі тану
Баланың Жак Лакан "көзқанақ кезеңі" деп атаған жағдайға енуі, жас баланың өз бейнесімен теңесуі және Лакан "Идеалдық Мен" немесе "Идеалдық эго" деп атаған нәрсені жасауы нәтижесінде туындайтын "либидиналдық динамизмді" қамтиды. Фантазияға тән бұл өзіне-қарау айна кезеңінде анық байқалады, себебі өзін "Мен" деп тану, өзін басқа адам ретінде тануға ұқсайды ("иә, сол адам – мен"); осы әрекет негізінен өзінен өзін бөліп тастайды. Расында, осы себепті бейнеге қатысты сезімдер араласқан, жек көру ("Мен өзімнің осы нұсқама жек көремін, себебі ол менің өзімнен әлдеқайда жақсы") және сүйіспеншілік ("Мен сол бейнеге ұқсағым келеді") арасында тартылысады. Осы тартылыстан қайталауға мәжбүрлеудің бір түрі пайда болады, себебі тұрақты субъектіні табуға жасалған әрекет әрқашан нәтижесіз болып көрінеді. "Көзқанақ сахнасы – бұл субъект үшін жасалған драма, ол кеңістіктік теңесудің тартымдылығына ілесіп, фрагменттелген дене бейнесінен оның толық пішініне дейінгі қиялдар тізбегін ұсынады." Бұл жаңылыс тану (бөлшектенген, хаотикалық дене орнында идеалдық Менді көру) кейіннен "эгоның барлық құрылымдарын сипаттайды".
The child's initiation into what Jacques Lacan would call the "mirror stage" entails a "libidinal dynamism" caused by the young child's identification with its own image and creation of what Lacan terms the "Ideal I" or "Ideal ego". This reflexivity inherent in fantasy is apparent in the mirror stage, since to recognize oneself as "I" is like recognizing oneself as other ("yes, that person over there is me"); this act is thus fundamentally self alienating. Indeed, for this reason feelings towards the image are mixed, caught between hatred ("I hate that version of myself because it is so much better than me") and love ("I want to be like that image"). A type of repetition compulsion develops from this vacillation as the attempt to locate a fixed subject proves ever elusive. "The mirror stage is a drama which manufactures for the subject, caught up in the lure of spatial identification, the succession of phantasies that extends from a fragmented body image to a form of its totality." This misrecognition (seeing an ideal I where there is a fragmented, chaotic body) subsequently "characterizes the ego in all its structures."
құбылыс ретінде
Лакан айна сахнасы тұжырымдамасын одан әрі дамыта отырып, оның тарихи мәнінен гөрі құрылымдық мәніне көбірек назар аударылады. «Тарихи мән» баланың психикалық дамуымен, ал «құрылымдық мән» дене бейнесімен либидиналды қарым-қатынасымен байланысты. Лаканның төртінші семинарында, «Объектіге қатынас», ол былай дейді: «Айна сахнасы баланың дамуындағы қарапайым құбылыс емес. Ол дуальді қарым-қатынастың қайшылықты сипатын көрсетеді». Дуальді қарым-қатынас (relation duelle) тек Эго мен дене арасындағы қатынасты ғана емес, сонымен қатар қиял мен Шындық арасындағы қатынасты да білдіреді, бұл қатынас әрқашан ұқсастық және өзаралық иллюзияларымен сипатталады. Айнадан алынған визуалды сәйкестік фрагментарлық Шындықты сезіну үшін қиялға тән «толықтық» береді. Лаканның «Психоаналитикалық тәжірибеде ашылғандай, «Мен» функциясының қалыптасуы ретінде Айна сахнасы» атты мақаласын қараңыз, ол оның «Жазбаларының» біріншісі. Айна сахнасы Эгоның идентификация процесі арқылы қалыптасуын сипаттайды, Эго – өзінің айнадағы бейнесімен идентификациялаудың нәтижесі. Алты айлық шамасында бала әлі де координациядан мүгедек (Луи Болкке қараңыз), бірақ Лакан бала дене қозғалыстарын бақылауға қол жеткізбей тұрып, айнада өзін тани алады деп болжайды. Бала өзінің бейнесін тұтас көреді, бірақ бұл дененің координацияланбауына қайшы келеді және баланы фрагментарланған денеді қабылдауға итермелейді. Лакан бұл қайшылықты алғаш рет баланың өзінің бейнесімен бәсекелестік ретінде сезінетінін болжайды, өйткені бейненің толықтығы оны фрагментациямен қорқытады; осылайша айна сахнасы субъект пен бейне арасындағы агрессивті шиеленісті тудырады. Осы агрессивті шиеленісті шешу үшін субъект бейнемен идентификациялайды: осы бастапқы идентификация Эгоны қалыптастырады. (Эванс, 1996) Идентификация сәті Лакан үшін қуаныш сәті, өйткені ол игерудің қиялға толы сезіміне әкеледі. («Жазбалар», «Айна сахнасы»). Дегенмен, қуанышқа бала өзінің нашар игеру сезімін анасының құдіретімен салыстырғанда депрессивті реакция да ілесуі мүмкін. («Объектіге қатынас»). Бұл идентификация сонымен қатар болашақ толықтықтың үмітін білдіретін идеалды Эгоны қамтиды, ол Эгоны күтуде қолдайды. Лакан сондай-ақ айна сахнасы Эгоның қате түсініктің өнімі екенін көрсетеді деп болжайды – Лаканның «méconnaissance» термині жалған тануды білдіреді. Сонымен қатар, айна сахнасы субъектің өзінен бөлінуіне және осылайша Қиял тәртібіне енуіне әкелетін жер. Айна сахнасының маңызды символдық өлшемі де бар. Символдық тәртіп нәрестені көтеріп тұрған ересек адамның бейнесінде көрінеді: субъект өз бейнесін өзінің бейнесі ретінде қабылдағаннан кейін, ол үлкен Басқаны білдіретін осы ересек адамға қарай басын бұрады, бұл бейнені бекітуді сұрағандай. (Оныншы семинар, «Қорқыныш», 1962–1963 жж.)
As Lacan further develops the mirror stage concept, the stress falls less on its historical value and ever more on its structural value. "Historical value" refers to the mental development of the child and "structural value" to the libidinal relationship with the body image. In Lacan's fourth Seminar, La relation d'objet, he states that "the mirror stage is far from a mere phenomenon which occurs in the development of the child. It illustrates the conflictual nature of the dual relationship". The dual relationship (relation duelle) refers not only to the relation between the Ego and the body, which is always characterized by illusions of similarity and reciprocity, but also to the relation between the Imaginary and the Real. The visual identity given from the mirror supplies imaginary "wholeness" to the experience of a fragmentary real. See Lacan's paper, "The Mirror Stage as formative of the function of the I as revealed in psychoanalytic experience", the first of his Écrits. The mirror stage describes the formation of the Ego via the process of identification, the Ego being the result of identifying with one's own specular image. At six months the baby still lacks coordination (see Louis Bolk); however, Lacan hypothesized that the baby can recognize itself in the mirror before attaining control over its bodily movements. The child sees its image as a whole, but this contrasts with the lack of coordination of the body and leads the child to perceive a fragmented body. This contrast, Lacan hypothesized, is first felt by the infant as a rivalry with its own image, because the wholeness of the image threatens it with fragmentation; thus the mirror stage gives rise to an aggressive tension between the subject and the image. To resolve this aggressive tension, the subject identifies with the image: this primary identification with the counterpart is what forms the Ego. (Evans, 1996) The moment of identification is to Lacan a moment of jubilation since it leads to an imaginary sense of mastery. (Écrits, "The Mirror Stage") Yet, the jubilation may also be accompanied by a depressive reaction, when the infant compares his own precarious sense of mastery with the omnipotence of the mother. (La relation d'objet) This identification also involves the ideal ego which functions as a promise of future wholeness sustaining the Ego in anticipation. The mirror stage, Lacan also hypothesized, shows that the Ego is the product of misunderstanding – Lacan's term "méconnaissance" implies a false recognition. Additionally, the mirror stage is where the subject becomes alienated from itself, and thus is introduced into the Imaginary order. The Mirror Stage has also a significant symbolic dimension. The Symbolic order is present in the figure of the adult who is carrying the infant: the moment after the subject has jubilantly assumed his image as his own, he turns his head toward this adult who represents the big Other, as if to call on him to ratify this image. (Tenth Seminar, "L'angoisse", 1962–1963)