Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мурска Собота (словендік қысқарту: MS; Муразомбат) қаласының дәстүрлі неміс атауы – Олсниц, ол ескі словен аты Олшницадан шыққан. Қазіргі словен аты – 1919 жылға дейін қаланың ресми атауы болған венгр атауы Муразомбаттың аудармасы. Венгр тілінде "шомбат" сөзі "сенбі" дегенді білдіреді, бұл қалада әр апта сайын осы күні жәрмеңкелер өткізілуімен байланысты. Мурска Собота 1918 жылға дейін Венгрия Корольдігінің Вас округінің ауданы (járás) болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, 1941 жылдан 1944 жылға дейін Прекмурье аймағының көп бөлігімен бірге Венгрияға қосылды. 1944-1945 жылдары нацистік Германияның оккупациясы астында болды және 1945 жылдың мамыр айында Кеңес әскерлері тарапынан босатылды. Бұрын Будин еялетіне, кейін Кание еялетіне қараған Осман Түркиясының Балатин санжағының құрамына да кірген, ал Karlowitz шартынан кейін өзгерді.
Murska Sobota (, Slovenian abbreviation: MS ; Muraszombat The traditional German name of the town is Olsnitz, which is derived from the old Slovene name Olšnica. The modern Slovene name is a translation of the Hungarian name Muraszombat, which was the official name of the town until 1919. In Hungarian, szombat means 'Saturday', referring to the town's practice of holding fairs every week on that day. Murska Sobota was a district (járás) town of Vas County in the Kingdom of Hungary until 1918. Along with most of Prekmurje, it was annexed by Hungary during World War II, from 1941 to 1944. Between 1944 and 1945 it was under Nazi German occupation, and it was captured by Soviet troops in May 1945. It was also part of the Balatin Sanjak under Ottoman Turkey, which belonged at first to the Budin Eyalet, later the Kanije Eyaleti, before the Treaty of Karlowitz.
Тарих
Мурска Собота бұрын Югославияның ең солтүстік қаласы болған, және тарих барысында ол Словения, Югославия және Венгрия арасындағы шекарадан өте көп рет ауысқан. Венгрлер әлі де 3000 адамнан тұратын азшылықты құрайды. 1919 жылы осы қалада Прекмурье Республикасы жарияланды және қала жаңа мемлекеттің астанасы болды. 1991 жылы Словения мен Югославия Федералды Армиясы арасындағы онкүндік соғыс кезінде Мурска Собота әуеден бомбаланды, бірақ ешкім зардап шекпеді және көзге көрінетін зақымдар да болмады. Бүгінде бұл аймақтық басқару, жеңіл өнеркәсіп, сауда және емдеу туризміне негізделген экономикасы бар тыныш қала. 2006 жылдың сәуір айында қала жаңадан құрылған Мурска Собота Рим-католик діншілігінің орталығына айналды, ол Марибор архиепископиясына бағынады.
Murska Sobota used to be Yugoslavia's northernmost town, and throughout history it has shifted across borders between Slovenia, Yugoslavia, and Hungary. Hungarians still represent a 3,000 person minority. In 1919, the Republic of Prekmurje was declared here and the town was the capital of the new state. In 1991, during the Ten Day War between Slovenia and the Yugoslav Federal Army, Murska Sobota was bombed from the air, with no casualties or visible damage. Today, it is a quiet town with an economy based on regional administration, light industry, commerce, and spa tourism. In April 2006, the town became the see of the newly created Roman Catholic Diocese of Murska Sobota, which is a suffragan to the archdiocese of Maribor.
Мурска Соботаның еврей қауымы
Бір кездегі Мурска Соботаның маңызды еврей қауымы нацистік Германия тарапынан жойылды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Мурска Соботада Липот Баумхорн салған синагога болған. Ол 1908 жылдың 31 тамызында киеленді, ал 1954 жылы жергілікті коммунистік билік оны құрылысын тоқыратып, еврей қауымынан сатып алғаннан кейін бұзды. Мурска Соботадағы соңғы раввин Лазар Рот болды. Ол Аушвиц концлагерінде қаза болды. 1944 жылдың 26 сәуірінде барлық еврейлерге Мурска Собота синагогасына жиналуға бұйрық берілді, тек қол жүгімен ғана. Олар бір түн бойы тамақ пен сусыз жабылып, ертесі күні Мурска Соботадағы барлық еврейлер Чаковецке, содан кейін Нагиканиццаға, Аушвицке дейінгі негізгі концлагерьге жеткізілді. 2010 жылдың 29 қаңтарында Мурска Собота теміржол стансасында Словениядағы алғашқы Холокост ескерткіші ашылды. Ол Прекмурье аймағынан еврейлердің жер аударылуына арналған.
The once significant Jewish community of Murska Sobota was eliminated by Nazi Germany. Before World War II, a synagogue built by Lipót Baumhorn stood in Murska Sobota. It was consecrated on 31 August 1908 and demolished in 1954 by the local communist authorities after they purchased the building from a decimated Jewish community. The last rabbi in Murska Sobota was Lazar Roth. He was murdered at Auschwitz. On 26 April 1944, all of the Jews were ordered to gather in the Murska Sobota synagogue, with hand luggage only. There, they were locked up overnight without food or water, and the next morning all the Jews of Murska Sobota were transferred to Čakovec and then to Nagykanizsa, the main concentration camp before their final destination of Auschwitz. On 29 January 2010, the first Holocaust memorial in Slovenia was unveiled at the Murska Sobota railway station. It is dedicated to the exile of Jews from the Prekmurje region.
Климат
Мурска-Соботадағы жылдық жауын-шашын мөлшері Словениядағы ең төменгі көрсеткіштердің біріне жатады. Жауын-шашынның тұрақсыздығымен ерекшеленетін қатыгез құрғақшылықтар жиі болады. Бұл жерде жаз айларында ыстық және ылғалды континенталды климат (Dfb) басым, ол Словенияда тек биік таулы аймақтарда ғана кездеседі.
Annual rainfall in Murska Sobota is among the lowest in Slovenia. Characterized by the instability of rainfall, severe droughts are frequent. It has a warm summer humid continental climate (Dfb) that is uncommon in Slovenia except at higher elevations,