Кіріспе

Аппль – Швейцариядағы Во кантонының Морж ауданындағы бұрынғы муниципалитет. 2021 жылдың 1 шілдесінде Аппль, Коттен, Пампиньи, Севери, Бусси-Шардонне және Ревероль муниципалитеттері бірігіп, жаңа Оутеморж муниципалитетін құрады.

Тарих

Алманың қоныстану тарихы ұзақ. Муниципалитет аумағында неолит дәуірінен, қола дәуірінен және римдіктерден қалған іздер табылды. Алғашқы нақты қонысты V ғасырда бургундтар құрған. Ол, әдетте, Иплинген деп аталған. Римдіктер кезінде бұл атау Ипленс, кейін Аплис деп өзгерген. Осы атаумен ауыл алғаш рет 1011 жылы құжатта тіркелген.

Салынған аумақтың 2,7%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 2,9%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жердің барлық аумағы тығыз орманмен жабылған. Егіс жерінің 43,5%-ы егін өсіруге, 2,3%-ы жайылымдарға пайдаланылады.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі – тік бөлінген күміс және қызыл, үстінен алтын бұрыш, оның үстінде үш тортея (қызыл дөңгелектер).

Демография

Алма қаласының 2008 жылғы халық саны бойынша 13,9% шетелдік азаматтарды құрайды. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 7,7% өсті. Көші-қонға байланысты 8,5% және туыс-өлімге байланысты 0,9% өзгеріс болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (999 адам немесе 86,2%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (84 адам немесе 7,2%), үшінші орында португал тілі (22 адам немесе 1,9%) тұр. 17 адам итальян тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 483 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 546 адам үйленген, 70-і жесір, ал 60-ы ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 417 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үй шамамен 2,6 адамға толы. 2000 жылы муниципалитетте 485 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 3 бөлмелі (110 дана). 17 пәтер бір бөлмелі, ал 200 пәтер бес және одан көп бөлмелі болды. Осы пәтерлердің 410-ы (жалпы санының 84,5%) тұрақты түрде пайдаланылып, 70 пәтер (14,4%) маусымдық, ал 5 пәтер (1,0%) бос болды.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SVP болды, ол дауыстардың 21,81%-ын алды. Одан кейінгі үш ең танымал партиялар: SP (19,71%), Жасылдар партиясы (15,3%) және LPS партиясы (12,69%). Федералды сайлауда барлығы 393 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 48,5% болды.

Экономика

ХХ ғасырға дейін Алма негізінен ауыл шаруашылығымен айналысқан елді мекен болды. Бүгінде ауыл шаруашылығы – Аппельс тұрғындарының тек қосалқы табыс көзі ғана. Олар сүт шаруашылығы саласында егіншілік және мал шаруашылығымен айналысады. Ауылдың солтүстігінде шағын өнеркәсіптік аймақ орналасқан, онда басқалармен қатар, коммутациялық жабдықтар мен жоғары сапалы болат өндіріледі. Қызмет көрсету секторында да жұмыс орындарының саны артты. Алмада ат спорты мектебі, спорт орталығы, білім беру орталығы, сондай-ақ аймақтық зейнеткерлер үйі мен балалар үйі бар. Соңғы онжылдықтарда ауыл өзінің тартымды орналасуының арқасында тұрғын аймаққа айналды. Жұмыс істейтін тұрғындардың көп бөлігі Морж және Лозанна қалаларында жұмыс істейтін маятник-жұмыскерлер болып табылады. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Аппельсте жұмыссыздық деңгейі 3,2% құрады. 2008 жылы бірінші экономикалық секторда 70 адам жұмыс істесе, осы секторда 19 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 312 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 10 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 226 адам жұмыс істеді, осы секторда 35 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы муниципалитетке 448 жұмысшы келді, ал 388 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмыс күшін импорттаушы болып табылады, әрбір бір кеткен жұмысшыға шамамен 1,2 жұмысшы келеді. Аппельске келіп жұмыс істейтін жұмыс күшінің шамамен 2,2%-ы Швейцариядан тыс елдерден келеді. Жұмыс істейтін халықтың 9,5%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 66,8%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында аудандық деңгейде барлығы 631 бала мектепке дейінгі білім алады, оның ішінде 203 бала (32,2%) мектепке дейінгі білім беруге субсидия алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Муниципалдық бастауыш мектеп бағдарламасында 109 оқушы оқыды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және осы мектептерде 55 оқушы оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе дәстүрлі емес білім беру мекемелеріне барған 2 оқушы болды. 2000 жылы Аппельсте басқа муниципалитеттен 195 оқушы келді, ал 157 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.

Көлік

Қала көлік тұрғысынан ыңғайлы жерде орналасқан. Ол Морж және Биер қалаларының арасындағы басты жолда жатыр. Chemin de fer Bière Apples Morges таяз жол темір жолы 1895 жылдың 1 шілдесінде, Апплз станциясымен жұмысын бастады. Апплзден Л'Илге дейінгі тармақ бөлігі 1896 жылдың 12 қыркүйегінде ашылды. Морж және Апплз арасындағы жолда пошта тасымалдау маршруты да бар.

Көрікті жерлер

Алмадағы ортағасырлық шіркеу романдық ғимараттың негізінде салынған. Ол 1838 және 1905 жылдары жөнделген.