Обон (Швейцария): тарихы, географиясы және қазіргі мәртебесі. Б.з.д. қола дәуірінен бастау алатын ежелгі елді мекен. Пизи мен Монтеро қалалары қосылды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Aubonne (obɔn) – Швейцариядағы Во кантонының Морж округіндегі муниципалитет. 2011 жылы бұрынғы Пиззи муниципалитеті Аубоннеге біріктірілді, ал 2021 жылдың 1 қаңтарында Монтеро оған қосылды.
Aubonne (obɔn) is a municipality in the district of Morges in the canton of Vaud in Switzerland. In 2011 the former municipality of Pizy merged into Aubonne and on 1 January 2021 Montherod merged into it.
Тарих
Қалалық округ өте ерте қоныстанған. Ең көне іздер қола дәуірінен қалған. Рим дәуірінен виллалардың негіздері, ал ерте орта ғасырлардан қабірлер жетіп келген. Муниципалитет туралы алғашқы жазбалар 1177 жылы Альбона деген атпен тіркелген.
The municipality was settled very early. The oldest remains are from the Bronze Age. From Roman times, there remain foundations of villas, and from early medieval times, graves. The first documentation of the municipality is from 1177 under the name of Albona.
Монтерод
Монтерод алғаш рет 1344 жылы Монтеро деп еске алынған.
Montherod was first mentioned in about 1344 as Monterot.
Елтаңба
Қалалық гербтің суреттемесі: тік бөлінген, қызыл және алтын түсті.
The blazon of the municipal coat of arms is Per pale Gules and Or.
Демография
Аубоннның 2008 жылғы халқы, 24,7% құрады – оның ішінде шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдары) халық саны 5,9%-ға өзгерді. Көші-қонның нәтижесінде 2,3%-ға, ал туыс-өлім көрсеткіші бойынша 3,8%-ға өзгерді. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы мәлімет бойынша) француз тілінде сөйлейді (2160 адам немесе 84,0%), екінші ең көп таралған тіл – неміс тілі (133 адам немесе 5,2%), үшінші орында португал тілі (93 адам немесе 3,6%) тұр. 86 адам итальян тілінде, ал 4 адам романш тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 1048 үйленбеген және бұрын үйленбеген адам болды. 1258 адам некеде тұр, 150-сі жесір, ал 114-і ажырасқан. 2000 жылы муниципалитетте 1102 жеке тұрғын үй болды, орташа есеппен әр үй шаңырағында 2,3 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 1252 пәтер болды. Ең көп кездесетін пәтерлер 3 бөлмелі, олардың саны 375. 76 бір бөлмелі пәтер және 336 бес және одан көп бөлмелі пәтер бар. Осы пәтерлердің 1075-і (жалпы санының 85,9%) тұрақты түрде пайдаланылып жатыр, 145 пәтер (11,6%) маусымдық, ал 32 пәтер (2,6%) бос болды.
Aubonne has a population of as of 2008, 24.7% of the population are resident foreign nationals. Over the last 10 years (1999–2009 ) the population has changed at a rate of 5.9%. It has changed at a rate of 2.3% due to migration and at a rate of 3.8% due to births and deaths. Most of the population (as of 2000) speaks French (2,160 or 84.0%), with German being second most common (133 or 5.2%) and Portuguese being third (93 or 3.6%). There are 86 people who speak Italian and 4 people who speak Romansh. as of 2000, there were 1,048 people who were single and never married in the municipality. There were 1,258 married individuals, 150 widows or widowers and 114 individuals who are divorced. as of 2000, there were 1,102 private households in the municipality, and an average of 2.3 persons per household. In 2000 there were 1,252 apartments in the municipality. The most common apartment size was 3 rooms of which there were 375. There were 76 single room apartments and 336 apartments with five or more rooms. Of these apartments, a total of 1,075 apartments (85.9% of the total) were permanently occupied, while 145 apartments (11.6%) were seasonally occupied and 32 apartments (2.6%) were empty.
Ұлттық маңызы бар мұра нысандары
Бұрынғы федералды ұнтақ фабрикасы, Обонн қамалы, қала әкімдігі және гренетка, апельсин үйі бар Д’Аспре үйі, Маноир және манеж – Швейцарияның ұлттық маңызы бар мұражайлық нысандар тізіміне енгізілген. Аубонн қаласының барлық аумағы мен Федералды ұнтақ фабрикасы Швейцария мұражайлық нысандарының тізіміне қосылған.
The Former Federal Powder Mill, Aubonne Castle, the City Hall and grenette, the D'Aspre House with Orangery, the Manoir et manège are listed as Swiss heritage site of national significance. The entire town of Aubonne and the Federal Powder Mill are listed as part of the Inventory of Swiss Heritage Sites.
Туризм
1967 жылы ағаш мұражайы ашылды. Во кантонындағы алғашқы дендрарий 1963 жылы Аубонне қаласында құрылды. Оның аумағы шамамен 200 гектарды құрайды және жергілікті, сондай-ақ әкелінген ағаштар бар.
A wood museum was opened in 1967. The first arboretum in the canton of Vaud was established in 1963 in Aubonne. It has an area of about 200 hectares and features both native and imported trees.
Саясат
2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SP болды, ол дауыстардың 21,08%-ын алды. Келесі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: SVP (17,1%), FDP (15,81%) және Жасыл партия (13,72%). Федералды сайлауда барлығы 861 дауыс берілді, сайлауға қатысу көрсеткіші 52,6% болды.
In the 2007 federal election the most popular party was the SP which received 21.08% of the vote. The next three most popular parties were the SVP (17.1%), the FDP (15.81%) and the Green Party (13.72%). In the federal election, a total of 861 votes were cast, and the voter turnout was 52.6%.
Экономика
Обонн бұрын ұзақ жылдар бойы ауыл шаруашылығымен айналысқан қала болды. Бірақ, қазіргі таңда ауыл шаруашылығы екінші орында тұр. Аймақтың ауыл шаруашылығы өнімдерінің ішінде шарап та бар. Обонн 19 ғасырда салынған Лозанна – Женева темір жолының бойында орналаспағандықтан, индустрияландыру салыстырмалы түрде кеш басталды. Алғашқы фабрика, ұнтақ дайындау фабрикасы, 1853 жылы салынды. 20 ғасырда Обоннге дәл механикалық шеберханалар, зертханалар, жиһаз өндірушілер мен фармацевтикалық компаниялар келді. Бүгінде жұмыс орындарының көп бөлігі қызмет көрсету секторында. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Обонндағы жұмыссыздық деңгейі 3% құрады. 2008 жылы алғашқы экономикалық секторда 110 адам жұмыс істесе, осы секторда шамамен 22 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 623 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 39 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 1591 адам жұмыс істейді, оның ішінде 191 кәсіпорын қызмет етеді. 2000 жылы муниципалитетке 1533 жұмысшы келді, ал 799 жұмысшы кетті. Муниципалитет жұмысшы күшін таза импорттайды, яғни әр кеткен адамға шамамен 1,9 жұмысшы келеді. Обоннға келетін жұмыс күшінің 3,9%-ы Швейцариядан тыс елдерден келген. Жұмыс істейтін халықтың 11,2%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 62,4%-ы жеке көлікпен барады. Оқу жылында аудандық округ 631 балаға мектепке дейінгі білім беру қызметін ұсынды, оның ішінде 203 балаға (32,2%) субсидия берілді. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Муниципалитеттегі бастауыш мектепте 179 оқушы оқыды. Міндетті орта білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 157 оқушы білім алады. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе дәстүрлі емес мектепке барған 5 оқушы да болды. 2000 жылы Обоннда басқа муниципалитеттен келген 412 оқушы болды, ал 184 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.
Aubonne was long an agricultural town. Today, however, agriculture plays a secondary role. Agricultural products of the region include wine. Because Aubonne does not lie on the Lausanne–Geneva railway built in the 19th century, industrialization began relatively late. The first factory, a gunpowder factory, was built in 1853. In the 20th century, a precision machine shop, laboratories, furniture manufacturers, and pharmaceutical companies have come to Aubonne. Today, the majority of jobs are in the service sector. as of 2010, Aubonne had an unemployment rate of 3%. as of 2008, there were 110 people employed in the primary economic sector and about 22 businesses involved in this sector. 623 people were employed in the secondary sector and there were 39 businesses in this sector. 1,591 people were employed in the tertiary sector, with 191 businesses in this sector. In 2000, there were 1,533 workers who commuted into the municipality and 799 workers who commuted away. The municipality is a net importer of workers, with about 1.9 workers entering the municipality for every one leaving. About 3.9% of the workforce coming into Aubonne are coming from outside Switzerland. Of the working population, 11.2% used public transportation to get to work, and 62.4% used a private car. During the school year, the political district provided pre school care for a total of 631 children of which 203 children (32.2%) received subsidized pre school care. The canton's primary school program requires students to attend for four years. There were 179 students in the municipal primary school program. The obligatory lower secondary school program lasts for six years and there were 157 students in those schools. There were also 5 students who were home schooled or attended another non traditional school. as of 2000, there were 412 students in Aubonne who came from another municipality, while 184 residents attended schools outside the municipality.´