Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ражомон (羅城門), сондай-ақ Рашомон (羅生門) деп аталатын қақпа, ежелгі жапон қалалары Хейджо Кёо (Нара) және Хейан Кёо (Киото) қалаларындағы монументалды Сузаку даңғылының оңтүстік басында салынған. Бұл құрылыс Қытай үлгісіндегі торлы қала жоспарына сәйкес келеді. Сузаку даңғылының ең солтүстік басында Сюзакумон қақпасына жетесіз, ол сарай аймағына басты кіреберіс болып табылады. 2007 жылғы мәліметтерге сәйкес, Сузаку даңғылының оңтүстік басы және Фудзивара Кёо (Кашихара) қаласындағы осыған ұқсас қақпаның қалдықтары әлі табылмаған.
Gate built at the ancient Japanese cities of Heijō kyō (Nara) and Heian kyō (Kyoto)
Rajōmon (羅城門), also called Rashōmon (羅生門), was the gate built at the southern end of the monumental Suzaku Avenue in the ancient Japanese cities of Heijō kyō (Nara) and Heian kyō (Kyoto), in accordance with the Chinese grid patterned city layout. At the other far north end of Suzaku Avenue, one would reach the Suzakumon Gate, the main entrance to the palace zone. as of 2007, the southern end of Suzaku Avenue and the possible remainder of the equivalent gate in Fujiwara kyō (Kashihara) are yet to be discovered.
Атауы
Қазіргі жапон тілінде қақпаның атауы Раджом (羅城門). Раджо (羅城) қала қабырғаларын, ал мон (門) – "қақпа" дегенді білдіреді, сондықтан Раджом – қаланың басты қақпасы. Алғашқыда бұл қақпа атаудағы кандзилердің басқаша оқылуын пайдалана отырып, Расеймон немесе Райсеймон деп аталды. Рашомон (羅生門) атауын, сол кандзилерді (расеймон деп те оқуға болады) Канзе Нобумицудың (1435–1516) 1420 жыл шамасында жазған «Рашомон» нох пьесасы танымал етті. Қазіргі заманғы Раджом атауы түпнұсқа кандзилерді (羅城門, 羅生門 емес) қолданады және екінші таңба үшін көбірек таралған оқылуын (дзё, сей емес) пайдаланады.
The gate's name in modern Japanese is Rajōmon. Rajō (羅城) refers to city walls and mon (門) means "gate," so Rajōmon signifies the main city gate. Originally, this gate was known as Raseimon or Raiseimon, using alternate readings for the kanji in the name. The name Rashōmon, using the kanji 羅生門 (which can also be read Raseimon), was popularized by a noh play Rashōmon (c.1420) written by Kanze Nobumitsu (1435–1516). The modern name, Rajōmon, uses the original kanji (羅城門 rather than 羅生門) and employs the more common reading for the second character (jō instead of sei).
Киотодағы Рашомон (Хеян-кё)
Киотодағы Рашомон Хэйан дәуірінде (794–1185) салынған екі қала қақпасының ең әсем әрі ірісі болды. 789 жылы салынған қақпаның ені 32 метр, биіктігі 8 метр, ал тас қабырғасының биіктігі 23 метрге жетеді, үстіне қабырға бағанасы орнатылған. 12 ғасырға қарай қақпа құлай бастап, жаман беделге ие болды, қарақшылар мен басқа да сенімсіз адамдардың тығырыны ретінде танымал болды. Адамдар қақпа алдында мәйіттерді және керексіз балаларды тастап кететін. Бұзылған қақпа – Рюносуке Акутагаваның «Рашомон» атты әңгімесінің және Акира Куросаваның 1950 жылғы фильмінің орталық орны және атауы болып табылады. Акутагава қақпаны әдейі символдық мағынада қолданды, оның қираған күйі жапон өркениеті мен мәдениетінің рухани және физикалық құлдырауын көрсетеді. Аңыз бойынша, онда Ибараки Доджи атты демон мекен еткен. Бүгінде қақпаның негіздерінің ешқайсысы да сақталмаған. Бір кезде тұрған жерін тас бағана белгілейді, ол Куджо көшесі мен Сенбон көшесі немесе Сенбон даңғылының (千本通) (бұрынғы Сузаку көшесі) қиылысының солтүстік-шығысында, Хэйан дәуіріндегі Тодзи ғибадатханасынан батысқа қарай орналасқан. Куджоның бұл бөлігі 171-жол деп белгіленген, ол 1-жолдың батысында жатыр. Жапон және ағылшын тілдерінде жазылған ағаш белгі қақпаның тарихы мен маңыздылығын түсіндіреді. Бұл орын Куджо көшесіндегі қарапайым дүкеннің артында орналасқан, ал оның жанында кішкентай ойын алаңы бар. Жақын жердегі автобус аялдамасы Раджомон деп аталады, бірақ бұл аймақпен таныс емес адамдар Рашомон орнын жіберіп алуы мүмкін.
The Rashōmon in Kyoto was the grander of the two city gates built during the Heian period (794–1185). Built in 789, it was 106 feet (32 m) wide by 26 feet (8 m) high, with a 75 feet (23 m) stone wall and topped by a ridge pole. By the 12th century it had fallen into disrepair and had become an unsavory place, with a reputation as a hideout for thieves and other disreputable characters. People would abandon corpses and unwanted babies at the gate. The ruined gate is the central setting — and provides the title — for Ryūnosuke Akutagawa's short story "Rashōmon" and hence for Akira Kurosawa's 1950 film. Akutagawa's use of the gate was deliberately symbolic, with the gate's ruined state representing the moral and physical decay of Japanese civilization and culture. According to one legend, it was inhabited by the demon Ibaraki Dōji. Today, not a foundation stone of the gate remains. A stone pillar marks the place where it once stood, just northeast of the intersection of Kujō street and Senbon Street or Senbon Avenue (千本通) (formerly Suzaku street), a short walk west from the Heian period temple Tō ji. This stretch of Kujō is designated Route 171, and is just west of Route 1. A wooden sign written in Japanese and English explains the history and significance of the gate. The site is behind a nondescript shop on Kujō street, and sits directly next to a small playground. Though a nearby bus stop is named Rajōmon, those unfamiliar with the area are likely to miss the Rashōmon site.
Нарадағы Раджом (Хейджо-кё)
Нарадағы Раджомон Хейдзё сарайының Сузакумонынан оңтүстікке қарай шамамен 4 км қашықтықта орналасқан. Оның іргетас тастары 1969-1972 жылдар аралығында жүргізілген археологиялық қазбалар барысында табылды. Сақталған іргетастарға сүйене отырып, қақпаның ені 41,5 метр болған деп есептеледі.
The Rajōmon in Nara stood about 4 km south of the Suzakumon of Heijō Palace. Their foundation stones were found in the excavations conducted between 1969 and 1972. From the remaining foundations, the width of the gate is estimated to have been 41.5 m.
16 ғасырда Тоётоми Хиденага Кориямадағы қамалсын кеңейту кезінде осы іргетас тастардың бір бөлігін қайта пайдаланған.
Some of the foundation stones were reused in the 16th century by Toyotomi Hidenaga, who was expanding his castle in Kōriyama.