Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пресес (лат. (көпше түрі) praesides) – «алдына қойылған» немесе «басқаратын» деген мағына беретін латын сөзі. Көне заманда, әсіресе Рим империясының кешірек кезеңінде, бұл сөз Рим провинцияларының басшыларын атау үшін қолданылған; қазіргі кезде де түрлі лауазымдарды білдіру үшін пайдаланылады.
Praeses (Latin pl. (Plural) praesides) is a Latin word meaning "placed before" or "at the head". In antiquity, notably under the Roman Dominate, it was used to refer to Roman governors; it continues to see some use for various modern positions.
Неміс кеңесшілері
Неміс академиясында докторлық жетекші Doktorvater деп аталады. Дегенмен, 18 ғасырда және одан бұрын докторлық жүйе өте ерекше болды. Докторваттер сияқты емес, кандидаттың тәлімгері және ауызша viva voce емтиханын жүргізген praeses болды. 18 ғасырда praeses көбінесе тақырыпты таңдап, тезистерді дайындаса, кандидат оларды қорғауға ғана міндетті болды. Кейде уақытты үнемдеу үшін бірнеше кандидат бірдей тезисті бір уақытта қорғайтын.
In German academia a doctoral advisor is called the Doktorvater. However, in the 18th century and before, the doctoral system was quite different. Instead of a Doktorvater as such, the candidate had a praeses to act as mentor and who would also head the oral viva voce exam. In the 18th century the praeses often chose the subject and compiled the theses and the candidate had only to defend. Sometimes there were several candidates at the same time defending the same thesis, in order to save time.
Қазіргі қолданысы
Нидерланды немесе Бельгиядағы студенттік қоғамның төрағасы praeses деп аталуы мүмкін; голландия тілінде ресми жазу "preses" деп өзгерді, бірақ көптеген студенттік қоғамдар әлі де латын жазуын қолданады. Әртүрлі екінші дәрежелі лауазымдар құрама атаулармен белгіленуі мүмкін, мысалы, бастау рәсімі мен оған байланысты сынақтарды ұйымдастыруға жауапты dooppraeses. Қазіргі итальян тілінде "preside" сөзі бастауыш немесе орта мектеп директорын көрсету үшін қолданылады, бұл американдық директор немесе британдық мектеп директоры лауазымдарымен тең. Норвегияда архиепископ лауазымы жойылды. Оның орнына Норвегия лютеран шіркеуінде Епископтар конференциясы бар, оған praeses төрағалық етеді. Рейнландтағы евангелистік шіркеу және Вестфалиядағы евангелистік шіркеуде, епископ лауазымы мен функциясы белгісіз болғандықтан, төрағалықты praeses (Präses, көпше түрі: Präsides) жүзеге асырады. Германияның басқа шіркеу органдарында бұл атақ көбінесе синод президентіне сілтеме жасайды. Рим-католик діни мекемелері, әсіресе францискан ордендері, орденнің коллегиялық отырысын жүргізушіні көрсету үшін бұл терминді пайдаланады. Шотландия парламентінің төрағасының ресми шотландтық атауы – Preses o the Scots Pairlament. Латын тілінен шыққан польша сөзі prezes төраға деген мағынаны білдіреді.
The chair of a student society in the Netherlands or Belgium may be called a praeses; in Dutch the official spelling has changed to "preses" but most student societies still observe the Latin spelling. Various minor offices may be designated by a compound title, e. g. dooppraeses in charge of initiation and associated hazing. In modern Italian the word "preside" is still used to indicate the head of primary or secondary school, generally equivalent to the American principal or the British headmaster positions. In Norway, the office of archbishop has been abolished. Instead, the Lutheran Church of Norway has a Bishops Conference which is presided over by a praeses. The church bodies Evangelical Church in the Rhineland and Evangelical Church of Westphalia, in which the title and function of bishop are unknown, are also chaired by a praeses (Präses, plural: Präsides). In other German church bodies the title usually refers to the president of the synod. Roman Catholic religious institutions, especially Franciscan ones, use the term to indicate the presiding officer of a collegial meeting of the order. The official Scots title of the Presiding Officer of the Scottish Parliament is Preses o the Scots Pairlament. The Polish word prezes, derived from Latin praeses means chairman.