Кіріспе

Ағылшынның танымал романисі (1835–1915)

Мэри Элизабет Брэддон (4 қазан 1835 – 4 ақпан 1915) – Виктория дәуірінің ағылшын романисі. Ол ең көп танылғаны – 1862 жылғы «Леди Одлидің құпиясы» романы, ол бірнеше рет театр қойылымдары мен фильмдерге бейімделді.

Өмірбаян

Лондонның Сохо қаласында туған Мэри Элизабет Брэддон жеке білім алды. Оның анасы Фанни 1840 жылы, Мэри бес жаста болғанда, Генри әкесінен ажырасты, себебі ол адалсыздық жасаған. Мэри он жасқа келгенде, оның ағасы Эдвард Брэддон Үндістанға, кейін Австралияға кетіп, Тасманияның премьер-министрі болды. Мэри үш жыл актриса болып жұмыс істеді, содан кейін Клара мен Аделаида Бидлмен танысып, дос болды. Олар көбінесе маловаты рөлдерді ойнаған, бірақ Брэддон өзін және анасын асырай алды. Аделаида Брэддонның актерлік өнерге деген қызығушылығы роман жазуға кіріскенде азайғанын айтты. Мэри 1861 жылдың сәуір айында мерзімді басылымдарды шығарушы Джон Максвеллмен (1824–1895) танысып, 1861 жылы онымен бірге тұруға көшті. Алайда, Максвелл Мэри Энн Кроулиге үйленген және бес баласы болған. Максвелл мен Брэддон күйеу-әйел ретінде өмір сүргенде, Кроули өз отбасымен бірге тұрды. 1864 жылы Максвелл газеттерге заңды түрде үйленгендерін айтып, қарым-қатынастарын ресмилеуге тырысты; «бірақ Ричард Бринсли Ноулз бұл газеттерге хат жазып, оның қарындасы және Максвеллдің нағыз әйелі әлі тірі екенін хабарлады, осылайша Брэддонның «әйелі» мәртебесін жалған екенін көрсетті». Мэри Максвеллдің әйелі қайтыс болғаннан кейін, 1874 жылы Флит-стриттегі Сент-Брайд шіркеуінде үйленуге мүмкіндік алды. Брэддоннан алты бала дүниеге келді: Джеральд, Фанни, Фрэнсис, Уильям, Виннифред Розали және Эдвард Хэрри Харрингтон. Оның үлкен қызы Фанни Маргарет Максвелл (1863–1955) 13 қаңтар 1886 жылы табиғатты зерттеуші Эдмунд Селусқа үйленді. 1920 жылдары олар Уайк замкісінде тұрды, онда Фанни 1923 жылы Әйелдер институтының жергілікті бөлімшесін құрды және оның алғашқы президенті болды. Олардың екінші ұлы – жазушы Уильям Бэббингтон Максвелл (1866–1939). Брэддон 1915 жылдың 4 ақпанында Ричмондта (сол кезде Суррейде) қайтыс болды және Ричмонд зиратында жерленді. Оның үйі қала орталығындағы Личфилд үйі болды, ол 1936 жылы Личфилд Корт тұрғын үй кешенімен алмастырылды. Ричмонд шіркеуінде Брэддонды еске алатын тақта орнатылған, онда ол қарапайым «Мисс Брэддон» деп аталған. Жақын жердегі бірнеше көше оның романдарының кейіпкерлерінің құрметіне аталған – оның күйеуі бұл аймақта жылжымайтын мүліктерді дамытумен айналысқан.

Жұмыс

Брэддон өнімді жазушы, 80-нен астам романын жазған, олардың сюжеттері ерекше. Ең танымал туындысы – «Леди Одлидің құпиясы» (1862), ол оған бестселлер ретінде танылу мен байлық әкелді. «Леди Одлидің құпиясынан» басқа, Брэддонның тағы бір белгілі романы – «Аврора Флойд», ол 1863 жылы жарық көрді. Онда да бигамиялық қарым-қатынастағы әйел туралы айтылғандықтан, «Аврора Флойд» мен «Леди Одлидің құпиясы» романдары Брэддонның «бигамиялық романдары» деп аталады. «Леди Одли» сияқты, «Аврора Флойд» да алғаш рет «Temple Bar» журналында бөлім-бөлім жарияланып, кейін роман түрінде шықты. 1930 жылдардан бастап осы әңгімелер Монтегю Саммерстің «Жоғарыдан келген Омнибус» (1931) және «50 жылдық әуесқой әңгімелер» (1935) сияқты жинақтарға жиі енгізілді. Брэддон тарихи көркем әдебиеттер де жазды. «Жоғары лауазымдарда» I Чарльздың жастығын көрсетеді. «Лондондық мақтаныш» II Чарльзға арналған.

Көркем әдебиеттер тізімі

Бұл толық емес тізімдегі кейбір библиографиялық материалдар Джарндайс кітап сатушыларының "Women's Writers 1795–1927" каталогының, I бөлімі: A–F (2017 жылғы жаз) бөлімінен алынған.