Кіріспе

Солтүстік Ирландияның Даун округі жағасынан үш арал.

Копленд аралдары – Солтүстік Ирландия теңізінде, Донагидиден солтүстікке қарай орналасқан үш аралдан тұратын топ. Олар: Маяк аралы (сонымен қатар Ескі арал), Копленд аралы (сонымен қатар Үлкен арал) және Мью аралы. Бұл аралдар Бангор азаматтық округінің құрамында жатыр. Ламбей аралы және Дублин округіне қарасты Ирландия аралымен бірге, Копленд аралдары Ирландияның 258 уақытымен мекенделген аралдарының арасында шығыс жағалауда орналасқан жалғыз аралдардың бірі болып табылады.

Этимология

Копленд аралдарының аты, ең болжамдысы, 12 ғасырда Ардс түбегінің солтүстік жағындағы Ньютаунардс аймағына басқа нормандармен бірге қоныстанған де Купленд отбасынан шыққан болуы мүмкін.

Тарих

Копленд аралдарына үш арал кіреді: Ұлы Копленд аралы (ірі арал немесе Копленд аралы деп те аталады), Маяк аралы (қазірде маяғы жоқ Ескі арал деп те аталады) және маяғы бар Мью аралы. Бір ғасырдан астам бұрын Маяк аралында 100-ге жуық адам тұрған, оның ішінде 28 оқушысы бар мектеп мұғалімі де болған. 1671 жылы Джеймс Росс аралдарға иелік ету құқығын алды, ал 1770 жылы Дэвид Керр оларды Кланбрассилдің 2-ші графынан (екінші құрылыс бойынша) сатып алды. Аралдар кемелерге қауіпті болғандықтан, шамамен 1715 жылы Маяк аралында (Ескі арал немесе Крест арал деп те аталады) жарық маяғы орнатылды; ол жыл сайын 400 тоннадан астам көмірді жақты. 1796 жылы жаңа британдық және ирландтық маяк кеңесі май шамдарын орнатуды жариялады, ал 1813 жылы жаңа маяк салынды. 1884 жылы Мью аралында жаңа маяк салынды. 1954 жылы Арнольд Бенингтон құс станциясын құрды. Ханс Слоан аралдарға сапар шегіп, теңіз құстарының жұмыртқаларын жерге соншалықты тығыз салыпты, олардың үстінен құстар айқайлағанда, оларды басып кетпеу үшін қиындықпен өтетінін байқады. 20 ғасырға дейін аралдарды контрабандистер пайдаланған, олар темекі мен спиртті аралдар арқылы Даун округіне әкелген. Ұлы Копленд үш аралдың ең әртүрлі ортасын қамтамасыз етеді. Жағалауда теңіздік климаттың әсеріне ұшыраған қоғамдастықтар, теңіз жартасты өсімдіктері және тұзды батпақтар кездеседі. Аралдың орталық бөлігі жартылай жақсартылған ылғалды жайылымдармен және жиі батпақ аймақтармен жабылған. Шотландиялық ловгаж (Ligusticum scoticum) және теңіз шұбарқасы (Halimione portulacoides) өседі. Маяк аралы Шотландиялық ловгаждың Еуропадағы оңтүстік шегін және теңіз шұбарқасының Ирландиядағы солтүстік шегін көрсетеді. Аралдарда Hyacinthoides non scripta, Hyacinthoides hispanica, Dactylorhiza purpurella және Centaurium erythraea сияқты өсімдіктер де кездеседі.

Фауна

Аралдар Манкс сулы және Арктикалық шағаланың көбейетін популяциялары үшін халықаралық маңызы бар, ал Жерорта теңізінің қанаты, жалпы қанат және жалпы едер үшін ұлттық маңызы бар орындар болып табылады. Копленд аралдарындағы Манкс сулының колониясы әлемдік популяцияның 1,7%-дан астамын құрайды. Колонияда төрт мыңнан астам жұп бар. Аралдардағы қоян популяциясы Манкс сулының көбейту сәттілігінде маңызды рөл атқарады, себебі олар негізінен аралдарды тесіктеп жатқан қоян тесіктерінде ұялайды. Қояндардың жайылуы жас құстарға қолайлы қысқа шөпті сақтап тұрады. Көбелектер де тіркелген. 19 түр көбелек, 31 түр ірі көбелек және 3 түр шағын көбелек. 2013 жылы Солтүстік Ирландияда бұрыннан белгілі болмаған қоңыз – Diplapion confluens (Kirby) тіркелді.

Маяктар

18 ғасырдың басында Маяк аралында жарық станциясы құрылды және 1815 жылы маяк салынды. 1884 жылдан бері ол қолданысқа енбейді, осы жылы маяк Мью аралындағы маяк пайдасына тастап кетілді, бірақ 16 м (52 фут) биіктігіндегі тас мұнараның қираған бөлігі әлі де тұр. Құс бақылау станциясын салу үшін күзетші үйінің қираған қалдықтары қайта жаңартылды. Арал қазір Ұлттық сенім қорына тиесілі және Копленд құс обсерваториясының ерікті мүшелері басқарып келеді. Мью аралындағы маяк қазіргі таңда активті және 1996 жылы автоматты режимде жұмыс істеуге көшірілді, маякшылар толығымен алынып тасталды.

"Принцесса Виктория" паром апаты

1953 жылғы 31 қаңтарда Странрейрден Ларнға бағыт алған Ұлыбританиялық көлік комиссиясына қарасты паром, Копленд аралдарының жанындағы қатты дауылда 135 адамның қаза болуына себеп болып, суға батты.