Аквитания және Гаскония герцогі Уильям IX: Соңғы трубадурдың өмірі мен әрекеттері
William IX, Duke of Aquitaine
Уильям IX Аквитанский – герцог, граф Пуату, и первый трубадур. Биография, крестовый поход 1101 года, окцитанская поэзия и наследие средневекового поэта.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аквитания және Гасконь герцогы, Пуату графы Вильгельм IX (немесе Гильгельм де Пуату, 22 қазан 1071 – 10 ақпан 1126), Трубадур атымен танымал, 1086 жылдан өліміне дейін Аквитания және Гасконь герцогы, ал Пуату графы (Вильгельм VII ретінде) болды. Ол 1101 жылғы крест жорығының да басшыларының бірі еді. Оның саяси және әскери жетістіктері белгілі бір тарихи маңызға ие болғанымен, ол ең ерте трубадур – окцитан тілінде жыр жазған халық поэзіясының өкілі ретінде танымал. Оның шығармалары бүгінгі күнге жеткен.
Duke of Aquitaine and Gascony and Count of Poitou
William IX ( or Guilhem de Poitou, ; 22 October 1071 – 10 February 1126), called the Troubadour, was the Duke of Aquitaine and Gascony and Count of Poitou (as William VII) between 1086 and his death. He was also one of the leaders of the Crusade of 1101. Though his political and military achievements have a certain historical importance, he is best known as the earliest troubadour—a vernacular lyric poet in the Occitan language—whose work survives.
Герцогтық мансап
Вильгельм Аквитанияның VIII Вильгельмі мен оның үшінші әйелі Бургундиялық Хильдегардадан туған ұлы еді. Оның дүниеге келуі Аквитания сарайында зор қуанышқа себеп болды, бірақ шіркеу әкесінің бұрынғы ажырысулары мен ата-анасының туыстық байланысы болғандықтан, оны бастапқыда заңды емес деп санады. Осыдан кейін оның әкесі үшінші некесіне және жас Вильгельмнің заңдылығына Папаның келісімін алу үшін туылғаннан кейін көп ұзамай Римге қажылық жасауға мәжбүр болды.
William was the son of William VIII of Aquitaine by his third wife, Hildegarde of Burgundy. His birth was a cause of great celebration at the Aquitanian court, but the Church at first considered him illegitimate because of his father's earlier divorces and his parents' consanguinity. This obliged his father to make a pilgrimage to Rome soon after his birth to seek Papal approval of his third marriage and the young William's legitimacy.
Карьерасының алғашқы жылдары, 10881102
Вильгельм әкесінің қайтысымен он бес жасында герцогтықты мұраға алды. Жалпы, ол 1088 жылы он алты жасында Анжу графы Фульк IV-нің қызы Эрменгардқа алғашқы некесін жасаған деп саналады. Тарихшылар Эрменгардты әдемі және білімді деп сипаттаған, бірақ күйзеліс күйлерге ұшыраған. Алайда, Рут Харвидің 1993 жылғы талдауы Вильгельмнің Эрменгардқа үйленгені туралы мәлімдеме он тоғызыншы ғасырдың екінші дереккөзіндегі қатеге негізделгенін көрсетті және Вильгельмнің жалғыз әйелі Тулузалық Филиппа болған болуы ықтимал. Вильгельм 1094 жылы Филиппаға үйленді. Вильгельм 1095 жылы Папа Урбан II-ні Рождествоны өз сарайында қарсы алуға шақырды. Папа оны "крест алуға" (яғни Бірінші крест жорығына) және Киелі жерге аттануға шақырды, бірақ Вильгельм, әйелінің ағасы Тулуза графы Раймонд IV крест жорығында болмағандықтан, оның Тулузаға талабын іске асыруға көбірек қызығушылық танытқан болуы мүмкін. Практикалық тұрғыдан алғанда, ол сол кезде мұрагері болмады. Олар Филиппамен бірге 1098 жылы Тулузаны басып алды, осы ісі үшін оларды шіркеуден шығарумен қорқытты. Герцогиня Арбриссельдің Робертіне жақын болды және Вильгельмді солтүстік Пуатуда оған жер беруге көндірді, ол Діңгеш Марияға арналған діни қауымдастықты құруға пайдаланды. Бұл Фонтевро абаттығына айналды, ол олардың немересі Элеонораның қамқорлығын алды және француз революциясы кезінде таратылғанға дейін маңызды болып қала берді. Көптеген факторларға, діни және дүниелік себептерге байланысты Вильгельм 1101 жылғы крест жорығына қосылды, бұл экспедиция 1099 жылғы Бірінші крест жорығының сәттілігінен шабыттанды. Оны қаржыландыру үшін ол Тулузаны Раймонд IV-нің ұлы Бертрандқа кепілге беруге мәжбүр болды. Вильгельм 1101 жылы Киелі жерге келді және келесі жылға дейін сонда болды. Оның әскери басшы ретіндегі жетістіктері көңіл тартпайды. Ол көбінесе Анатолиядағы ұсақ шайқастарда соғысып, жиі жеңіліске ұшырады. Оның бейсабырлығы бірнеше рет дұшпандардың қолына түсуіне әкелді, бұл оның әскеріне ауыр шығын келтірді. 1101 жылдың қыркүйегінде оның бүкіл армиясы Килиж Арслан I басқарған Селжүк түріктері Гераклеяда талқандады; Вильгельм өзі қиындықпен құтылды, ал Ордерик Виталистің айтуынша, ол тек алты тірі серігімен Антиохияға жетті. (1101 жылғы крест жорығында Вильгельм IX армиясы).
William inherited the duchy at the age of fifteen upon the death of his father. It has been generally believed that he was first married in 1088, at age sixteen, to Ermengarde, daughter of Fulk IV of Anjou. Biographers have described Ermengarde as beautiful and well educated, though suffering from severe mood swings. However, Ruth Harvey's 1993 critical investigation shows the assumption of William's marriage to Ermengarde to be based largely on an error in a nineteenth century secondary source and it is highly likely that Philippa of Toulouse was William's only wife. William married Philippa in 1094. William invited Pope Urban II to spend the Christmas of 1095 at his court. The pope urged him to "take the cross" (i. e. the First Crusade) and leave for the Holy Land, but William was perhaps more interested in exploiting the absence on Crusade of Raymond IV of Toulouse, his wife's uncle, to press her claim to Toulouse; on a more practical level, he also had no heir at that time. He and Philippa did capture Toulouse in 1098, an act for which they were threatened with excommunication. The Duchess was an admirer of Robert of Arbrissel, and persuaded William to grant him land in northern Poitou to establish a religious community dedicated to the Virgin Mary. This became Fontevraud Abbey, which would enjoy the patronage of their granddaughter Eleanor and would remain important until its dissolution during the French Revolution. Likely motivated by many factors, religious as well as secular, William joined the Crusade of 1101, an expedition inspired by the success of the First Crusade in 1099. To finance it, he had to mortgage Toulouse back to Bertrand, the son of Raymond IV. William arrived in the Holy Land in 1101 and stayed there until the following year. His record as a military leader is not very impressive. He fought mostly skirmishes in Anatolia and was frequently defeated. His recklessness led to his being ambushed on several occasions, with great losses to his own forces. In September 1101, his entire army was destroyed by the Seljuk Turks led by Kilij Arslan I at Heraclea; William himself barely escaped, and, according to Orderic Vitalis, he reached Antioch with only six surviving companions. (See Army of William IX on the Crusade of 1101.)
Киелі кітаптың Киелі кітапқа қатысты көзқарасы, 1
Уильям, әкесі мен сол кездегі көптеген салтанатты тұлғалар сияқты, шіркеумен шиеленіскен қарым-қатынаста болды. Ол екі рет қауымнан шығарылды, алғаш рет 1114 жылы шіркеудің салықтық жеңілдіктерін бұзды деген айыппен. Оған жауап ретінде ол Пуатье епископы Петрден кешірім сұрады. Епископ анафема жариялауға дайындалып тұрғанда, герцог оны қылышпен қорқытып, егер ол кешірім бермесе, өлтіретініне серт берді. Епископ Петр таңырқап, оған мойынсұнатын сияқты болды, бірақ герцог оны босатқан соң, епископ анафеманы толық оқып бітірді, сосын тынышталған күйде мойнын ұсынды және герцогты соққы беруге шақырды. Қазіргі замандастарының айтуынша, Вильгельм қылышын қабына салып, «Мен сені жұмаққа жіберуге лайық емеспін» деді. Вильгельм екінші рет, вассалы Аймери I де Рошфуконың әйелі, Шателло виконтының әйелі, виконтесса Данжерезаны (Dangerosa) «ұрлағаны» үшін қауымнан шығарылды. Алайда, әйелдің бұл іске өз еркімен келіскені көрінеді. Ол оны Пуатьедегі қамалының Мобержон мұнарасына орналастырды (содан бері ол Ла Мобержон деп аталды) және Вильгельм Мальмесберидің айтуынша, тіпті оның суретін өз қалқанына салған. Филиппа Пуатьеге оралғанда, өзінің сарайында басқа әйелдің тұрғанын көргенде ашуға ішін тыйып тұра алмады. Ол соттағы достарына және шіркеуге шағымданды, бірақ Вильгельм олардың феодалдық билеушісі болғандықтан, ешкім оған көмектесе алмады. Папаның өкілі Жиро (басқаша айтқанда, тоқылған) Вильгельмге шағымданып, Данжерезаны күйеуіне қайтаруды талап етті, бірақ Вильгельмтің жауабы: «Сіздің басыңызға шаш өспейінше, мен виконтессадан айырылмаймын» болды. Қорланған Филиппа 1114 жылы Фонтевро аббаттығына кететін шешім қабылдады. Алайда ол онда ұзақ өмір сүрмеді, аббаттық жазбаларында ол 1118 жылдың 28 қарашасында қайтыс болғаны жазылған.
William, like his father and many magnates of the time, had a rocky relationship with the Church. He was excommunicated twice, the first time in 1114 for an alleged infringement of the Church's tax privileges. His response to this was to demand absolution from Peter, Bishop of Poitiers. As the bishop was at the point of pronouncing the anathema, the duke threatened him with a sword, swearing to kill him if he did not pronounce absolution. Bishop Peter, surprised, pretended to comply, but when the duke, satisfied, released him, the bishop completed reading the anathema, before calmly presenting his neck and inviting the duke to strike. According to contemporaries, William hesitated a moment before sheathing his sword and replying, "I don't love you enough to send you to paradise." William was excommunicated a second time for "abducting" the Viscountess Dangereuse (Dangerosa), the wife of his vassal Aimery I de Rochefoucauld, Viscount of Châtellerault. The lady, however, appears to have been a willing party in the matter. He installed her in the Maubergeonne tower of his castle in Poitiers (leading to her nickname La Maubergeonne), and, as related by William of Malmesbury, even painted a picture of her on his shield. Upon returning to Poitiers from Toulouse, Philippa was enraged to discover a rival woman living in her palace. She appealed to her friends at court and to the Church; however, no noble could assist her since William was their feudal overlord, and whilst the Papal legate Giraud (who was bald) complained to William and told him to return Dangerose to her husband, William's only response was, "Curls will grow on your pate before I part with the Viscountess." Humiliated, Philippa chose in 1114 to retire to the Abbey of Fontevrault. She did not survive there long, however; the abbey records state that she died on 28 November 1118.
Кейінгі мансабы, 11181127
Герцог пен оның үлкен ұлы Уильям арасындағы қарым-қатынас та шиеленісті болды, бірақ Ральф Дицето айтқандай, анасының жамандықтарына кек алу үшін жеті жылдық көтеріліс бастағаны және осыдан кейін әкесімен тұтқындалғаны екі күмәнді. Басқа жазбалар мұндай нәрсені нақты жоққа шығарады. Ральф бүлік 1113 жылы басталды деді; бірақ сол кезде жас Уильям он үш жаста ғана болды, ал оның әкесінің Даңгерьюзамен қарым-қатынасы әлі басталмаған еді. 1121 жылы жас Уильямның Шателло виконты Амери I де Рошфуконың қызы Анор Шателлоға үйленгеннен кейін әке мен бала арасындағы қарым-қатынас жақсарды. 1119 жылдың қазан айында Ордерик Виталис Пуату графинясы, оны «Хилдегарда» деп атады, Рим Папасы Каликст II өткізген Реймс кеңесіне кенеттен келді және Пападан Уильямды (қайтадан) шіркеуден шеттетуін, Даңгерьюзаны герцог сарайынан қууын және өзін лайықты орнына қайтаруын талап етті. Уильям айыптауларға жауап беруге келмегендіктен, Папа істі кейінге шегерді. Уильям 1120 жылы шіркеуге қайта қабылданды, бұл Испанияда жүргізіліп жатқан Реконкистаға қатысуын қамтитын жеңілдіктерден кейін болды. 1120-1123 жылдары Уильям Кастилия және Леон патшалықтарымен бірікті. Аквитандық әскерлер Кордобаны басып алу үшін кастилиялықтармен бірге күресті. Испанияда болған кезде Уильямға мұсылман одақтасы тас кристалдан жасалған ваза сыйлады, оны ол кейін немересі Элеонораға мұра етті. Ваза, мүмкін, жетінші ғасырда Сасанид Персиясында жасалған. 1122 жылы Уильям Филиппаның иелігінде болған Тулузаны, Вильгельм IV қайтыс болғаннан кейін Тулузаны алған Реймонд IV-тің ұлы және мұрагері Альфонс Джорданға жоғалтты. Ол оны қайтарып алуға тырыспады. Ол 1126 жылдың 10 ақпанында 54 жасында қысқа аурудан кейін қайтыс болды. Оның «Трубадур» деген лақап аты тек 19 ғасырда ғана қолданылды. Заманауи құжаттарда ол әкесінен ажырату үшін кейде «Кіші» деп аталады.
Relations between the Duke and his elder son William also became strained—although it is unlikely that he ever embarked upon a seven year revolt in order to avenge his mother's mistreatment, as Ralph of Diceto claimed, only to be captured by his father. Other records flatly contradict such a thing. Ralph claimed that the revolt began in 1113; but at that time, the young William was only thirteen and his father's liaison with Dangereuse had not yet begun. Father and son improved their relationship after the marriage of the younger William to Aenor of Châtellerault, Dangereuse's daughter by her husband, Aimery I de Rochefoucauld, Viscount of Châtellerault, in 1121. In October 1119, Orderic Vitalis reports that the Countess of Poitou, whom he refers to as "Hildegarde," suddenly appeared at the Council of Reims being held by Pope Calixtus II and demanded that the Pope excommunicate William (again), oust Dangereuse from the ducal palace, and restore herself to her rightful place. The Pope postponed the case as William was not present to answer the charges. William was readmitted to the Church around 1120, after making concessions to it that may have included participating in the Reconquista efforts underway in Spain. Between 1120 and 1123 William joined forces with the Kingdoms of Castile and León. Aquitanian troops fought side by side with Castilians in an effort to take Cordoba. During his sojourn in Spain, William was given a rock crystal vase by a Muslim ally that he later bequeathed to his granddaughter Eleanor. The vase probably originated in Sassanid Persia in the seventh century. In 1122, William lost control of Toulouse, Philippa's dower land, to Alfonso Jordan, the son and heir of Raymond IV, who had taken Toulouse after the death of William IV. He did not trouble to reclaim it. He died on 10 February 1126, aged 54, after suffering a short illness. His nickname, "the Troubadour", was only applied in the nineteenth century. In contemporary documents, the only nickname he occasionally bears is "the Younger" to distinguish him from his father.
Отбасы
1094 жылы Вильгельм Тулуза графы Вильгельм IV-нің қызы әрі мұрагері Филиппаға үйленді. Сент-Мейксент шежіресінде Вильгельм мен Филиппаның екі ұлы мен бес қызы болғаны айтылады, бірақ олардың есімдері көрсетілмейді. Оның үлкен ұлы, кейіннен оның мұрагері Уильям X болды. Екінші ұлы Раймонд Киелі жерде Антиохияның князі атанды. Олардың қызы Агнес алдымен Туар графы Эмери V-ке, содан кейін Арагон королі Рамиро II-ге тұрмысқа шықты. Армян деректері, Базилий Доктор мен Григорий священник, Мараштан Балдуиннің Вильгельм мен Филиппаның ұлы екенін, ол 1114 жылы Филиппа монастырға кетер алдында дүниеге келгенін көрсетеді. Басқаша айтқанда, ол заңды емес бала болуы мүмкін. Михаил Сирийлік Балдуиннің Мараш әміршісінің орнына келген Рейнальд оның бауыры екенін хабарлайды.
In 1094, William married Philippa, the daughter and heiress of William IV of Toulouse. According to the Chronicle of Saint Maixent, William and Philippa had two sons and five daughters, although it does not name them. His eldest son was his eventual successor, William X. His second son, Raymond, eventually became the Prince of Antioch in the Holy Land. A daughter, Agnes, married firstly Aimery V of Thouars and then King Ramiro II of Aragon. Armenian sources, Basil the Doctor and Gregory the Priest, imply that Baldwin of Marash was a son of William and Philippa, born shortly before the latter's retirement to a convent in 1114. Alternatively, he may have been an illegitimate son. Michael the Syrian reports that Reynald, Baldwin's successor as lord of Marash, was his brother.