Кіріспе

АҚШ-тың Жаңа келісім бағдарламасы

Федералды музыка жобасы (FMP) – Ұлы депрессия кезінде музыканттарды, дирижерлерді және композиторларды жұмыспен қамтамасыз еткен АҚШ федералды үкіметінің Жаңа келісім бағдарламасының Федералды жоба №1-нің бір бөлігі болды. Мыңдаған концерттер ұйымдастырудан, музыка сабақтары өткізуден, Композиторлар форумы зертханасын құрудан, музыка фестивальдерін өткізуден және 34 жаңа оркестр құрудан өзге, FMP қызметкерлері американдық дәстүрлі музыканы және халық әндерін зерттеді, бұл практика қазір этномузыкология деп аталады. Осы салада Federal Music Project каубой, креол және сол кезде «негр музыкасы» деп аталған музыка түрлері бойынша маңызды зерттеулер жүргізді. Ұлы депрессия кезінде көптеген адамдар осы симфонияларға барып, сол кездегі экономикалық қиындықтарды ұмытуға тырысты. 1939 жылы FMP Works Progress Administration (Жұмыс прогресі әкімшілігі) Музыка бағдарламасына көшті, ол көптеген басқа WPA жобаларымен бірге Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтатылды.

Өмірбаян

Ұлы депрессия кезінде президент Франклин Д. Рузвельт жұмыс орындарын арттыру мақсатында мемлекеттік жобаларды күрт көбейтуді ұсынды. Бұл жалпы стратегия "Жаңа мәміле" деп аталды. Рузвельт американдық мәдениетте өнердің маңызды екенін түсінді, және "Америкалық арман – экономикалық және әлеуметтік әділдік ғана емес, сонымен қатар мәдени байыту уәдесі" екенін айтты. 1935 жылдың шілдесінде "Федеральді бірінші" деп аталатын "Жаңа мәміле" бағдарламасы құрылды. Оған бес өнер жобасы кірді, оның ішінде ФМП де бар. Бұл жобада федералды қаржы мәдениетке жұмсалған алғашқы рет болды. Депрессия американдық музыканттардың жағдайын нашарлатты. Сонымен қатар, музыканттар технологияның дамуына да тап болды. Іс-шаралар мен кештерде тікелей орындаушы музыканттардың орнына дыбыс жазбалары қолданыла бастады.

Көшбасшылық

Доктор Николай Соколов Федералды музыка жобасының директоры болды. Федералды музыка жобасына дейін доктор Соколов 1919 жылдан 1933 жылға дейін алғашқы Кливленд оркестрінің дирижері болды. Соколов бес аймақтық директор, жиырма үш штаттық директор және бес әкімшілік қызметкерден тұратын штатты тағайындады. 1936 жылы Жұмыс істеу жобалары басқармасы да Федералды музыка жобасына қосыла бастады. Аталған басқарманың назары түпнұсқа музыкаға емес, басқа нәрселерге аударған. Келесі жылы Чарльз Сигер жобаның орынбасары директоры болды. Ол орынбасар директор болғаннан кейін, әртүрлі музыка түрлері қолжетімді болды. Сигердің ниеті – әр адамның музыкаға қызығуын ояту және оған қатысуына мүмкіндік беру еді.

Мақсаттар

FMP-нің негізгі мақсаты – елдің түкпір-түкпірінен келген кәсіби музыканттарды аспапшылар, әншілер және концерттік актерлер ретінде жұмысқа тарту еді. Орындаушылар тобының өсуіне байланысты, музыканы көшірушілер мен жинаушылар да қажет болды. Ерлер мен әйелдер қолмен әртүрлі музыкалық шығармаларды көшіріп, оларды жинап, елдің түкпір-түкпіріндегі музыкалық ұжымдарға таратты. Жобаның мақсаты сонымен қатар, тікелей концерттерге қатысуға мүмкіндік беру және сыныптарда музыкалық білім беру арқылы музыкаға деген құрметті арттыру болды. Соңында, FMP АҚШ-тағы музыкалық белсенділікті құжаттауға ұмтылды. Жоба өте әдемі, идеалды және мінсіз жоспар деп есептелгенімен, оның іске асырылу кезеңінде көптеген қиындықтар туындады. Федералдық музыка жобасының кездескен ең маңызды кедергілерінің бірі – жобаға енген мәдениет түрлері болды. Соколоф еуропалық классикалық музыкаға бейімділігімен көзге түсті және осы бағытты FMP-нің негізгі назарына алды. Халықтық немесе американдық фольклорлық музыкаға онша мән берілмеді. Бұл еуроцентристік көзқарас «Жаңа келісімнің» «қарапайым адам» идеологиясына қайшы келді. Ұлттық деңгейде классикалық музыкаға басымдық берілгеніне қарамастан, FMP-нің аймақтық және жергілікті деңгейдегі іске асырылуы 20 ғасырдың басындағы Америкадағы әртүрлі музыкалық жанрларды көрсетті. Африкалық американдықтар мен испандықтардың музыкасының тікелей орындалуы, сондай-ақ бірнеше штаттарда этникалық азшылықтардың музыкалық дәстүрлерін, рухани әндерді, еңбек әндерін және басқа да халық музыкасын құжаттауға жасалған тыраш әрекеттерге назар аударылды.

Мемлекеттік деңгейдегі іске асыру

Федералды музыка бағдарламасы Нью-Мексико штатында ерекше табысқа ие болды. Хелен Чандлер Райан 1936 жылдың қаңтарынан бастап, 1943 жылы жоба аяқталғанға дейін FMP штаты бойынша музыка директоры қызметін атқарды. Ол ұлттық бағдарламаны халық тыныш жайласқан штатының ерекше музыкалық қажеттіліктеріне бейімдеді. Ол бағдарламаның басым бөлігін ауылдық аймақтардағы жеке сабақтарға жұмсауды шешті. Сонымен қатар, еуропалық, американдық жергілікті және испан-американдық музыканың үйлесуінен пайда болған алуан түрлі аймақтық музыкалық стильді зерттеуге назар аударылды. Нью-Мексико штатындағы Федералды музыка бағдарламасының іске асырылуы әртүрлілігі үшін жоғары бағаланды.

Жобаның табыстары

Федералды музыка жобасы мүкім жағдайдағы ересектерге арналған сабақтарды және балаларға музыкалық бағдарлама жасады. Музыка жасау көбірек таралды, ал музыканы қадірлеу пайда болды. Әуесқой музыканттар өнерлерін жетілдірді, музыкамен айналысушылардың саны артты. Жоба жаңа оркестрлер, әншілер, бишілер, вокалдық топтар мен вокалдық продюсерлерді құрды. Музыка жобасы орындаушылар мен музыка мұғалімдеріне жұмыспен қамтыды. Сонымен қатар, көптеген жаңа оркестрлік музыка туды. 1930 жылдары жобаның үлкен танымалдыққа ие болуына байланысты, көптеген мектептерде өздерінің музыкалық бағдарламалары ашылды. Бұған қоса, ол қиын кезеңде адамдарға шаруа таба алмады. Бұл концерттер өте төмен бағамен немесе тегін ұсынылды, бұл мұндай мүмкіндікке қол жеткізе алмайтындарға қатысуға мүмкіндік берді.

Қалпына келтіру және тоқтату

1939 жылы Федералдық музыка жобасының бюджеті қысқартылды. Бұған қоса, басқа да «Жаңа мәміле» бағдарламаларының қаржысы да азайды; Федералдық музыка жобасы сияқты көптеген жобалардың қаржыландырылуы шектелді. 1930 жылдардың соңында Конгресс тарапынан қолдау нашарлады, ал 1939 жылдың маусым айында қабылданған бюджеттік заң қолдаудың азайғанын көрсетті. Соколов классикалық музыкаға басымдық бергендігіне байланысты пікір-таластардың ортасында өткен айда отставкаға кетті. 1939 жылы Федералдық музыка жобасы қайта аталды. Оның жаңа атауы WPA Music Program болды. Бірақ бір жыл өткен соң Федералдық музыка жобасы/WPA Music Program тоқтатылды. WPA 1943 жылдың 30 маусымында тоқтатылғанмен бірге мемлекеттік музыка жобалары да аяқталды.