Кіріспе

Дагенхарт, 247 U. S. 251 (1918) – АҚШ Жоғарғы Сотының шешімі, онда Сот бала еңбегін реттейтін федералды заңды күштен шығарды. Бұл шешім АҚШ-тың «Дарби Ламбер Компанисіне» (1941) қарсы ісімен қайта қаралып, жойылды. Прогрессивтік дәуірде АҚШ-тағы қоғамдық пікір балалардың нашар жұмыс жағдайларына қарсы болды. Осыған жауап ретінде Конгресс Китинг-Оуэн заңын қабылдады, ол он төрт жасқа дейінгі балалардың немесе аптасына алпыстан астам сағат жұмыс істейтін он алты жасқа дейінгі балалардың еңбегімен жасалған тауарларды штатар аралық саудаға сатуға тыйым салды. Басым пікірде судья Уильям Р. Дей Китинг-Оуэн заңын күштен шығарды, сондай-ақ Сауда бабы Конгресске жұмыс жағдайларын реттеу құқығын бермейтінін мәлімдеді. Алғашқы пікірде судья Оливер Венделл Холмс кіші бір штатта өндірілген және басқа штаттарда сатылатын тауарлардың өзі мемлекетаралық сауда болып есептелетінін, демек Конгресс осы тауарлардың өндірісін реттеуге құқылы екенін айтты.

Өмірбаян

Прогрессивті дәуірде АҚШ-тағы қоғамдық пікір балалар еңбегінің жағдайлары нашарлап бара жатқанына қарсы болды. Ұлттық балалар еңбегі комитеті, зерттеуші журналистер және еңбек ұйымдары дені сау емес және қауіпті жұмыс жағдайларына назар аударды. Смитсондар институты ұсынған тарихи материалдар фотограф Льюис Хайнның жұмысына арналған электрондық көрмеде осы алаңдаушылықтардың себептерін көрсетеді: Хайн балалардың күндіз де, түнде де, көбінесе қауіпті жағдайларда аптасына алпыс-жетпіс сағат жұмыс істейтінін қайта-қайта көрді. Ол кедейлікке бейім балаларды көрді, ата-аналарының жалақысы өте төмен болғандықтан, отбасын өз табысымен ғана асырай алмады және отбасының күнкөрісіне балаларының табысына сүйенуге мәжбүр болды. Ол балалардың психикалық (оқу-жазу білмейтін немесе жартылай білетін, себебі жұмыстары мектепке баруға кедері келтірді) және физикалық (таза ауаның, жаттығулардың және демалысқа, ойынға уақыттың жетіспеуінен) дамуының тоқтап қалғанын көрді. Ол жұмыс орындарында жарақат алып, мүгедек болған көптеген балаларды көрді; мысалы, мақта фабрикаларында балалардың жазатайым оқиғаға ұшу көрсеткіші ересектерге қарағанда үш есе жоғары екенін білді. Халықтың алаңдаушылығы артып келе жатқандықтан, көптеген штаттар балалар еңбегіне жергілікті шектеулер енгізуге тырысты. Алайда, көптеген штаттарда реттеу әрекеттері тиімсіз болды. Сонымен қатар, өндірушілер шектеулер тек таңдалған штаттарда ғана енгізілген жағдайда, бәсекелестікке қатысты оларды шектеулер енгізілмеген штаттардың өндірушілерінен кемтар ететінін мәлімдеді. Жеке штаттарда балалар еңбегінің жұмыс уақытын және жағдайларын реттеуге қабілетсіздік танытқан Конгресс, осы еңбектің өнімдерін мемлекетаралық саудадан тыйым салу арқылы балалар еңбегін реттеуге тырысты. 1916 жылғы Китинг-Оуэн заңы он төрт жасқа толмаған балалар жасаған кез келген тауардың мемлекетаралық саудасына тыйым салды, сондай-ақ 14 пен 16 жас аралығындағы балалар күніне сегіз сағаттан астам, түнде немесе аптасына алпыстан астам сағат жұмыс істейтін фабрикаларда жасалған тауарларға тыйым салды. Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласындағы мақта фабрикасында екі ұлымен бірге жұмыс істейтін Роланд Дагенхарт бұл заңның конституцияға қайшы екенін айтып, сотқа шағымданды. Аудандық сот заңды конституциялық емес деп тапты, бұл АҚШ прокуроры Уильям С. Хаммердің Жоғарғы Сотқа шағымдануына себеп болды. Сот "сауда туралы ереже Конгреске мұндай жағдайларды теңестіруге жалпы өкілеттік беруді көздемеген" деп түсіндірді. Сот федералды үкіметтің "белгіленген өкілеттіктерге ие" екенін және 10-шы түзетуде белгіленген шектен асып кетуге құқығы жоқ екенін қосты, оны Сот "айқын түрде" деген сөзді қосып бұрмалады.

Келіспеушілік

Сот төрешісі Холмс көпшіліктің логикасымен және шешімімен күшті дауласты. Ол Конгресс мемлекетаралық сауданы реттеуге толық құқылы екенін, ал бір штатта өндірілген және басқа штаттарда сатылатын тауарлар, анықтама бойынша, мемлекетаралық сауда болып есептелетінін айтты. Бұл бүкіл өндіріс процесін Конгресс қарамағына қойды, ал конституциялық билік "кез келген штаттың ішкі саясатын іске асыруға араласу мүмкіндігімен шектелмейді немесе кемітілмейді". Холмс сондай-ақ көпшіліктің логикасын сынады: Конгресске моральдық емес деп есептелетін тауарларды реттеуге рұқсат берілгенімен, олардың қолданылуы тікелей емес, бірақ соған қарамастан моральдық емес деп саналатын тауарларды реттеуге рұқсат берілмеді: "Қазір жаман деп есептелетін нәрселерге қолданылған тыйым, тыйымның өзін азайтады деп түсінбеймін. Керісінше, бұзылған өмірдің өніміне емес, күшті ішімдікке қарсы рұқсат ету дұрыс емес". Ол кезде Конгресс алкогольді ішімдіктерді сатуға, өндіруге және тасымалдауға тыйым салатын Он сегізінші түзетуді бекіткен және штаттар ратификациялап жатқан болатын. Холмс сонымен қатар соттың бала еңбегіне қатысты федералды шектеулерді қабылдамауына да сын айтты: "Бірақ егер өркениетті елдер келіскен бір мәселе болса, ол – балаларды ерте және артық еңбекке тартудың зұлымдығы".

Кейінгі дамуы

1922 жылы тағы бір шешім, «Бейли против Дрексел жиһазы» ісі, Конгресске бала еңбегімен өндірілген және штараралық саудаға қатысқан тауарларға салық салуға тыйым салды. Екі шешім де Балалар еңбегін реттеу туралы түзетуді енгізуге себеп болды. Соттың бұл шешімі кейіннен 1930 жылдардың соңы мен 1940 жылдардың басындағы бірнеше шешімдермен күштен шығарылып, жойылды. Атап айтқанда, «Дагенхартқа қарсы» ісі бойынша шешім 1941 жылы «АҚШ против Дарби ағаш өңдеу компаниясы» ісінде қайта қарастырылды. «Дарби» ісіндегі сот Холмстың қарсылығын, оны «классикалық» деп атап, толық қолдады. Сонымен қатар, Оныншы түзетуді Конституцияда бұрыннан баяндалғанды қайталайтын, яғни «тривиалды факт» ретінде қарастырды, бұл штаттарға мазмұндық қорғаныс ұсынуға қарағанда Конституцияның негізгі қағидасын қайталайды, «Дагенхартқа қарсы» шешімімен дәлелденгендей.