Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Родмонд Пэйлен Роблин (15 ақпан 1853 – 16 ақпан 1937) – Канаданың Манитоба провинциясындағы кәсіпкер және саясаткер.
Sir Rodmond Palen Roblin (February 15, 1853 – February 16, 1937) was a businessman and politician in Manitoba, Canada.
Ерте өмір және мансап
Роблин Канаданың батысындағы Принс-Эдвард округіне (кейін Онтарио) қарасты Софиасбург қаласында дүниеге келген. Роблиндер отбасын Софиасбургте Нью-Йорк штатының Ориндж округіне қарасты Смитс Кловтан (қазір Монро деп аталады) лоялист фермерлер Филипп және Элизабет Роблиндер құрды. Ол Беллвиллдегі Альберт колледжінде білім алып, 1877 жылы Виннипегке келіп, астық саудагері болып жұмыс істеді. Роблин Дуффериннің жетекшісі ретінде бес жыл, ал екі жыл округ бастығы қызметін атқарды. Ол провинциялық саясатқа 1886 жылғы Манитоба сайлауында Либералдық партияның кандидат ретінде Консервативтік кабинет министрі Дэвид Х. Уилсонға қарсы Дуфферин Солтүстік сайлау округінде қатысты. Ол жарыста бес дауыспен жеңіліп, бірақ 1888 жылдың 12 мамырында өткен қайта сайлауда жеңіске жетті. Бұл сайлау Томас Гринвей Манитобаның алғашқы либералдық премьері болып тағайындалғаннан кейін көп ұзамай өтті. Роблин Гринвейді қолдады және жаңа премьер 1888 жылдың шілдесіне тағы бір провинциялық сайлау шақырғанда, ол қайтадан сайланды. Гринвейдің либералдары сайлауда үлкен басымдықпен жеңіске жетсе де, жаңа премьер жергілікті теміржолдарды дамыту туралы сайлауалды уәдесін орындай алмады. Канадалық Тынық мұхиты теміржолы аймақтағы ресми монополиясын жоғалтты, бірақ ол басым желі болып қалды және тасымалдау құны жоғары болды. Гринвейдің сәтсіздігіне тап болған Роблин 1889 жылы үкіметтен кетіп, шағын консервативтік оппозициямен бірікті. Сол жылы Джон Норкуэйдің қайтыс болуымен Роблин партияның жетекші өкілі болып қалыптасты және 1890 мен 1892 жылдар аралығында консервативтік партияның заң шығарушы органындағы іс жүзіндегі басшысы болды. Оппозицияда Роблин Гринвейдің білім беру реформасына қарсы сөйледі. Провинциялық теміржол жүйесін реформалауға сәтсіздікке ұшырағаннан кейін Гринвей бұрынғы уәдесінен бас тартып, Манитобаның католик және франкофондық білім беру жүйесіне мемлекеттік қолдауды тоқтатты. Оның реформалары Манитоба мектептері мәселесі деп белгілі ұлттық саяси дағдарысты тудырды. Көптеген канадтық франкофондар Гринвейдің саясатын кемсітушілік деп есептеді, бірақ ол Манитобаның ағылшын тілінде сөйлейтін және протестанттық көпшілігі арасында өте танымал болды. Гринвей үкіметі 1892 жылғы сайлауда қайта сайланды, ал Роблин ауылдық сайлау округінде, Морден қаласын қоса, жеңіліске ұшырады. Гринвей 1896 жылғы сайлауда тағы да үлкен жеңіске жетті, бірақ Роблин бұл жолы Вудлендс сайлау округінен заң шығарушы органға қайта оралды. Ол консерваторлардың парламенттік көшбасшысы болып екінші рет тағайындалды, бірақ 1897 жылы Хью Джон Макдональдқа партияның ресми көшбасшысы болуға мүмкіндік беру үшін шетке шықты. 1899 жылғы провинциялық сайлау алдыңғы екі науқаннан мүлдем өзгеше болды. Мектеп мәселесі 1896 жылы шешілді, ал Гринвей ұйымдасқан оппозицияға қарсы басқа мәселелер бойынша қарапайым нәтижелерді қорғауға мәжбүр болды. Нәтижесінде Макдональдтың консервативтері 40 орынның 22-сін жеңіп, тар жеңіске жетті. Макдональд 1900 жылдың басында премьер-министр болып тағайындалды. Роблин Вудлендс округінде қайта сайланды, бірақ консервативтік партияның жеңісінің басты архитекторы болғанына қарамастан, ол кабинетке енбеді.
Roblin was born in Sophiasburgh, in Prince Edward County, Canada West (later Ontario). The Roblin family was established in Sophiasburgh by the Loyalist farmers Philip and Elizabeth Roblin from Smith's Clove (now known as Monroe) in Orange County, New York. He was educated at Albert College in Belleville, arrived in Winnipeg in 1877, and worked as a grain merchant. Roblin served as reeve of Dufferin for five years and as warden for two and was also a school trustee in the community. He entered provincial politics in the 1886 Manitoba election, running as a Liberal Party candidate against the Conservative cabinet minister David H. Wilson in the constituency of Dufferin North. He lost the race by five votes but won a subsequent by election held on May 12, 1888. The by election took place shortly after Thomas Greenway had been inaugurated as Manitoba's first Liberal premier. Roblin was then a supporter of Greenway and was re elected by acclamation when the new premier called another provincial election for July 1888. Although Greenway's Liberals won the election with a landslide majority, the new premier was unable to fulfill a campaign promise for the development of local railways. The Canadian Pacific Railway had lost its formal monopoly in the region, but it remained the dominant line, and transportation costs remained high. Confronted with Greenway's failure, Roblin abandoned the government in 1889 and caucused with the small Conservative opposition. With the death of John Norquay in the same year, Roblin emerged as the party's leading spokesman and was the Conservative Party's de facto leader in the legislature between 1890 and 1892. In opposition, Roblin spoke against Greenway's proposed education reforms. After his failure to reform the provincial railway system, Greenway repudiated an earlier pledge and withdrew state support for Manitoba's Catholic and francophone education system. His reforms triggered a national political crisis known as the Manitoba Schools Question. Many Canadian francophones regarded Greenway's policy as discriminatory, but it was extremely popular with Manitoba's anglophone and Protestant majority. Greenway's government was re elected in the 1892 election, and Roblin was personally defeated in the rural constituency, including the town of Morden. Greenway won another landslide victory in the 1896 election, but Roblin was this time returned to the legislature for the constituency of Woodlands. He became the parliamentary leader of the Conservatives for a second time but stood aside to allow Hugh John Macdonald to become the official leader of the party in 1897. The 1899 provincial election was very different from the previous two campaigns. The schools question had been resolved in 1896, and Greenway was forced to defend a fairly mediocre record on other issues against a more organized opposition. The result was a narrow victory for Macdonald's Conservatives, who won 22 of 40 seats. Macdonald was inaugurated as premier early in 1900. Roblin, who was re elected in Woodlands, but despite being was the main architect of the Conservative victory, he was left out of cabinet.
Премьер-министр қызметі
Макдональд 1900 жылдың 29 қазанында Канаданың консервативтік партиясынан Брэндон федералды округінде Клиффорд Сифтонға қарсы сайлауға түсу үшін премьер-министр лауазымынан кетті. Роблин оның орнына премьер-министр болды және теміржол комиссарының ықпалды кабинеттік лауазымын да алды. Желтоқсан айында ол өзін Ауыл шаруашылығы министрі етіп тағайындады. Биліктің осылай шоғырлануы Роблиннің үкімет пен провинциялық консервативтік партияға деген жеке билігін көрсетті: оның екеуіне де 14 жыл бойы бақылауы ешқандай күмән тудырмады. Гринвей бір мәселелі популизмге сүйене отырып сайлауда жеңіске жеткен болса, Роблин сайлауда сәттілікке жету үшін партиялық машинаны пайдаланды. Кейбір мәжбүрлеулерге қарамастан (немесе олардың нәтижесінде) ол қамқорлықты тиімді түрде бөліп, қоғамдық деңгейде көптеген адал жақтастарының қолдауына сене алды. Роблиннің консерваторлары 1903 жылғы сайлауда Гринвейдің либералдарынан 31 орынды жеңіп алды, либералдар 9 орынға ие болды. Бұл жеңістің ауқымы Гринвейдің Либералдық партияны басқарғандығымен байланысты болуы мүмкін, өйткені ол провинциялық саясатқа қызығушылық танытпады және көп уақытын федералдық қамқорлық тағайындау іздеуге жұмсады. Роблиннің партиялық машинасы 1907 және 1910 жылдары да жеңіске жетіп, екі жағдайда да 41 орынның 28-ін жеңіп алды. Роблин 1911 жылғы федералдық сайлауда өзінің сайлау машинасының күштерін федералдық консервативтік партияға беру арқылы маңызды рөл атқарды. Осылайша Роблин сэр Уилфрид Лориеді жеңіп, Роберт Борденді билікке келтірді. Борден өз кезегінде Манитобаның шекарасын қазіргі деңгейге дейін кеңейту туралы заң қабылдады. Онтариодағы әріптесі Джеймс Уитни сияқты Роблин Манитобадағы үкіметтің рөлін кеңейтті және бүгінде прогрессивті деп есептелетін көптеген бастамаларды іске қосты. Теміржол комиссары ретінде ол Канаданың Солтүстік теміржолымен көлге балама маршрут салу туралы келісімге келді және тарифтерді бақылауды провинцияның қолына берді. Оның үкіметі сонымен қатар Манитобаның қарқынды өсіп келе жатқан халқына қызмет көрсету үшін денсаулық сақтау, білім беру және жолдар саласындағы маңызды кеңейтулерді жүзеге асырды. Роблин Манитобаның алғашқы мемлекеттік корпорацияларын құрды, Bell телефон компаниясын мемлекеттік меншікке көшіріп, Канададағы алғашқы тиімді коммуналдық жүйені құрды. Сондай-ақ, үкімет фермерлерге көмек көрсету үшін мемлекеттік астық көтеру жүйесін іске қосты, бірақ бұл жоба аса сәтті болмады. Астық көтеру станцияларына қатысты жанжал 1910 жылдардың басында оның үкіметінің билігін әлсіретті. Роблин әлеуметтік мәселелерде консервативті көзқарас ұстанды. Ол бүгінде әйелдердің сайлау құқығына қарсылығымен және бұл мәселеде Нелли МакКлунгпен болған қақтығысымен еске алынады. МакКлунг өзінің әйгілі "әйелдердің парламенті" пародиясЫнда Роблинді ақымақ көрсетті, премьер-министрдің дәстүрлі гендерлік рөлдерге қатысты жоғарыдан қараушылық пікірлерін пародиялады. Роблин жұмысшыларды қорғау үшін еңбек кодексін қабылдау талаптарына қарсылық көрсетті және кейде провинцияның қолданыстағы заңнамасын орындауға тартынды. Роблин Виннипегтің бизнес қауымдастығының қысымына бойысқандығы үшін де еске алынады. 1904 жылы ол балалар еңбегіне жарамдылық жасын төмендетіп, әйелдер мен балалар үшін жұмыс уақытын ұзартты. Роблиннің тыйым салу мәселесіне қатысты ұстанымы да даулы болды. Макдональдтың үкіметі 1900 жылы екі референдумда халықтың бастаманы қолдауын растағаннан кейін тыйым салу туралы заң қабылдады. Алайда Роблин бұл заңды жүзеге асыруға асықпады, өйткені оның үкіметі алкоголь сатудан елеулі кіріс түсірді. Ол 1902 жылы үшінші референдум шақырды. Ашықтық жақтастары сайлауға қатыспаған кезде, тыйым салу аз айырмамен жеңілді. 1914 жылғы провинциялық сайлау Манитоба саясатындағы маңызды кезеңнің басталуын білдірді. Роблиннің үкіметі жаңа заң шығару ғимаратының құрылысына қатысты жанжалдан әлсіреп сайлауға келді. Оның қарсыластары үкіметті сыбайлас жемқорлыққа айыптады және қаражатты бұрыс пайдалану мен шамадан тыс жұмсауды мәлімдеді. Консерваторлар кеңейтілген заң шығарушы органда либералдардан 28 орынға қарсы 20 орын алып, аздап жеңіске жетті. Роблин заң шығару ғимараттарына қатысты жанжалды ресми тергеуге салудан бас тартқан кезде, либералды оппозиция вице-губернаторға тікелей әрекет етуді өтінді. Лейтенант-губернатор өзінің тергеу комиссиясын құрды, ол халық арасында Мэтерс комиссиясы деп аталды, өйткені оны басқарған бас судья Т.А. Мэтерс еді. Комиссия екі апта ішінде үкіметтің отставкаға келуіне жеткілікті дәлелдерді тапты. Роблин 1915 жылдың 12 мамырында премьер-министр лауазымынан ресми түрде кетті, ал либералдық партияның жетекшісі Тобиас Норрис жаңа үкімет құруға шақырылды. Жаңа жалпы сайлау тағайындалды, оның нәтижесінде либералдар үлкен жеңіске жетті.
Macdonald resigned as premier on October 29, 1900, to run for the Conservative Party of Canada against Clifford Sifton in the federal riding of Brandon. Roblin became premier in his place and also took the powerful cabinet position of Railway Commissioner. In December, he also appointed himself as Minister of Agriculture. That consolidation of power reflected Roblin's personal authority over both the government and the provincial Conservative Party: his control over both would be unquestioned for 14 years. While Greenway had won elections on single issue populism, Roblin relied on machine politics for his electoral success. Despite (or because of) some coercion, he was able to effectively dispense patronage and could rely on the support of many loyal followers at the community level. Roblin's Conservatives won 31 seats in the 1903 election against 9 for Greenway's Liberals. The extent of that victory may be credited to Greenway's leadership of the Liberal Party since he was increasingly uninterested in provincial politics and was spending much of his time looking for a federal patronage appointment. Roblin's machine also coasted to easy victories in 1907 and 1910 by winning 28 of 41 seats on both occasions. Roblin played a crucial role in the 1911 federal election on reciprocity by putting his electoral machine at the disposal of the federal Conservative Party. Roblin thus helped to defeat Sir Wilfrid Laurier and put Robert Borden in power. Borden in turn enacted legislation to expand Manitoba's boundaries to their current limit. Like his counterpart James Whitney, in Ontario, Roblin expanded the role of government in Manitoba and promoted many initiatives that would be regarded today as progressive. As railway commissioner, he reached an agreement with Canadian Northern Railways to build an alternate route to the lakehead, and he put control of the rates into the hands of the province. His government also promoted significant, expansions in health, education, and road services, all of which were required to service Manitoba's rapidly increasing population. Roblin created Manitoba's first crown corporations by expropriating Bell's telephone services to create a state owned system, the first effective public utilities system in Canada. The government also started a state owned system of grain elevators to assist farmers, but that was less successful. A scandal involving the elevators weakened his government's hold on power in the early 1910s. Roblin was more conservative on social issues. He is often remembered today for his opposition to women's suffrage and for clashing with Nellie McClung on the issue. McClung made Roblin appear foolish in her famous "parliament of women" parodying the premier's patronizing comments on traditional gender roles. Roblin also resisted demands to enact a labour code to protect workers and was sometimes reluctant to enforce the province's existing legislation. Roblin is also remembered for folding to pressure from Winnipeg's business community. In 1904, he took the step of reducing the ages for child labour and increasing the maximum hours of work for women and children. Roblin's handling of the prohibition issue was also controversial. Macdonald's government had passed prohibition legislation in 1900, after two separate referendums had confirmed public support for the initiative. Roblin was reluctant to enforce the legislation, however, because his government received significant revenues from the sale of alcohol. He called a third referendum in 1902. When temperance supporters boycotted the poll, prohibition was defeated by a narrow margin. The 1914 provincial election was the start of a watershed period in Manitoba politics. Roblin's government went into the election weakened by a scandal involving the construction of new legislative buildings. His opponents accused the government of corruption and claimed misappropriation of funds and overspending. The Conservatives were re elected by a reduced margin by winning 28 seats against 20 for the Liberals in an expanded legislature. When Roblin rejected calls for a formal investigation into the legislative buildings scandal, the Liberal opposition petitioned the Lieutenant Governor to take direct action. The Lieutenant Governor convened his own commission of enquiry, popularly known as the Mathers Commission, as it was led by Chief Justice T. A. Mathers. After only two weeks, the commission had uncovered enough evidence to force the government's resignation. Roblin formally resigned as premier on May 12, 1915, and the Liberal leader, Tobias Norris, was called to form a new administration. A new general election was called, which the Liberals won a landslide.
Кейінгі өмірі
Комиссияның есебі Роблиннің, Бас прокурор Джеймс Х. Хоуденнің және құрылысшы Томас Келлидің келісімшарттарды жасауда алаяқтыққа бағытталған құлық жасағанын көрсетті. Роблинге айыптама тағылды, бірақ ол ақырында қылмыстық жауапкершіліктен босатылды. Ол 1937 жылы Арканзас штатының Хот-Спрингс қаласында қайтыс болды. Ол тағы бір Манитоба премьері Дюфферен Роблиннің әкесі.
The commission's report concluded that Roblin, Attorney General James H. Howden, and the developer Thomas Kelly had conspired to commit fraud in the contract arrangements. Roblin was indicted but was eventually discharged of criminal responsibility. He died in Hot Springs, Arkansas, in 1937. He is the grandfather of another Manitoba premier, Dufferin Roblin.