Кіріспе

Petlyakov Pe 2 (Петляков Пе 2, лақап аты «Пешка» (Pawn); НАТО коды: Buck) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қолданылған советтік екі қозғалтқышты шабуылдық бомбалаушы. Соғыстың ең тиімді тактикалық шабуыл ұшақтарының бірі болған ол, ауыр истребитель, түнгі истребитель (Pe 3 түрі) және барлау ұшағы ретінде де сәтті қолданылды. Пе-2, сандық көрсеткіш бойынша, Екінші дүниежүзілік соғыстағы ең маңызды советтік бомбалаушысы болды, және соғыс жылдарында советтік екі қозғалтқышты бомбалаушы күшінің 75% құрады. Советтер соғыс кезінде 11 430 Пе-2 ұшағын жасады, бұл көрсеткіш неміс Junkers Ju 88 және британдық Vickers Wellington ұшақтарынан басқа екі қозғалтқышты ұшақтардың ішінде ең көп сандық көрсеткішті құрады. Соғыстан кейін бірнеше коммунистік елдердің әуе күштері осы ұшақты пайдаланды, ол НАТО кодымен Buck деп белгілі болды.

Даму

1937 жылы Владимир Петляков Туполев ОКБ-дағы ауыр ұшақтар бригадасының басшысы болды. Ол төрт қозғалтқышпен ұзақ қашықтыққа ұшатын АНТ-42 бомбалаушысын (кейіннен TB-7/Pe-8 ретінде қолданысқа енді) жасауға жауапты болды. Бірақ сол жылы Сталиннің Ұлы тазалауы басталды, ешкім күдіктен қорғалмады. ОКБ басшысы Андрей Туполев 1937 жылдың қазан айында Петляковты да қамтитын антисоветтік топ құрғаны туралы "мойындауға" мәжбүр болды, соның салдарынан екеуі де көптеген басқалармен бірге тұтқындалды. Ұлы тазалау кезінде тұтқындалған көптеген адамдардан айырмашылығы, Петляков сияқты қару-жарақ конструкторлары өте құнды болғандықтан, оларды жазалап өлімге жібермей, NKVD басқаратын шарашкаларға – ерекше түрмелерге жіберді, онда олар тығыз бақылауда жұмыстарын жалғастыра берді. 1938 жылы Петляковқа авиация саласындағы алғашқы Арнайы техникалық бөлімді (СТО – SpetsTekhOd'yel) басқару міндеті тапсырылды, бұл бөлімге Петляковтың Туполев ОКБ-дағы әріптесі Владимир Мясищев сияқты болашақта танымал болатын басқа конструкторлар да кірді.

VI-100

Өйткені орыс тілінде "100" деген сөз "сто" (сто) деп аударылады, кейіннен СТО атауы КБ 100 деп өзгертілді, онда Петляков жоғары биіктіктегі ұзақ қашықтыққа ұшатын бомбалаушыларға қарсы екі қозғалтқышты ұшақтың жобасын ұсынды, әсіресе Германияда жасалып жатқан Юнкерс Ю 86П және Хеншель Хс 130 сияқты бомбалаушыларға. Оның ұсынысы 1938 жылдың наурыз айында қабылданды, ал бірінші прототиптің 1939 жылдың соңына дейін алғашқы ұшуға дайын болуы тиіс болды. Жоба бастапқыда "Самолет 100" ("Ұшақ 100") деп, кейіннен VI 100 (Vysotnyi Istrebitel – "Жоғары биіктіктегі Истребитель") деп аталды. VI 100 жобасы сол кездегідей амбициялы болды, онда қысыммен жабдықталған кабина, толығымен металлдан жасалған конструкция, турбокомпрессорлар және көптеген электрмен басқарылатын жүйелер қарастырылған. Сонымен қатар, өнімділік талаптары да жоғары болды: 630 км/сағ (391 миль/сағ) жылдамдыққа 10 000 м биіктікте, 12 500 м төбелікке және 1400 км қашықтыққа ұшуға қабілетті болу керек еді. Ұшақтың конструкциясы жаудың бомбалаушы топтарына қарсы биік жерден шабуыл жасағандағы Мах қысымына төтеп беру үшін күшейтілуі керек болды. "100" жобасының дамуындағы қиындықтарды жеңілдету үшін Яковлев, Микоян және Гуревич, Сухой сияқты басқа да ОКБ-лар да жұмылдырылды. VI 100 жобасының алғашқы толық көлемді макеті 1939 жылдың мамыр айында аяқталды, ал прототиптің алғашқы ұшуы 1939 жылдың 22 желтоқсанында өтті. VI 100 екі Klimov M 105R қозғалтқышымен жабдықталған, бұл сол кездегі Кеңес Одағындағы ең жетілген Hispano Suiza 12Y қозғалтқыштарының лицензиялық өндірісі болды, және VISh 42 үш лопасты өзгермелі қанатты винттерімен және қозғалтқыш гондолаларына орнатылған екі TK 3 турбокомпрессорларымен жабдықталған. Оның негізгі қаруы – екі 20 мм ШВАК зеңбірегі және екі 7,62 мм ШКАС пулеметі, ал өзін-өзі қорғау үшін құйрық бөлігінде тағы бір ШКАС пулеметі орнатылған. VI 100 прототипінің алғашқы нұсқасы жаудың бомбалаушы топтарына тастау үшін KS 76 (48 модификацияланған 76 мм артиллериялық снаряды, уақыттық сақтандырғыштармен) немесе KS 100 (96 AO 25 кішкентай бомбалар) кассеталарын тасымалдауға арналған. Екінші прототипке алғашқы прототиптегі кассеталардың орнына 1000 кг бомбаға арналған сыртқы бомба тіректері және 600 кг бомбаға арналған ішкі бомба бөлімдері орнатылды. VI 100 прототипінің алғашқы нұсқасы 1940 жылғы Мамыр мерекесінде майор Стефановский ұшырып көрсетілді, ал Петляков және оның командасы өздерінің шарашкаларының шатырынан бақылады. 1940 жылы сынақтар кезінде екінші VI 100 прототипі отын жүйесіндегі дұрыс бекітілмеген гайка салдарынан кабинада өрт шығып, балабақшаға құлап, бірнеше бала мен мұғалім қаза тапты. Екінші прототиптің жоғалуына және бірінші прототипте бірнеше кемшіліктер табылуына қарамастан, VI 100 қанағаттанарлық деп танылды және одан әрі дамытуға жарамды деп шешілді. Оның өнімділігі басқа советтік жоғары биіктіктегі истребительдерінен, мысалы, Микоян-Гуревич I 200 (болашақтағы МиГ-3) жоғары болды, және қазіргі заманғы ұшақтармен, мысалы, Potez 630, Messerschmitt Bf 110 C және Bristol Beaufighter Mk. I ұшақтарымен салыстырғанда жақсы нәтижелер көрсетті. Алайда, жағдайлар VI 100 жобасының бағытын өзгертуге әкелді.

PB-100

Тактикалық сүңгіме бомбалаудың тиімділігі 1939 және 1940 жылдардағы блицкриг науқандары кезінде Люфтваффе-нің Junkers Ju 87 Stuka сүңгіме бомбалаушыларымен дәлелденді, сондай-ақ VVS RKKA (Жұмысшы және шаруалардың Қызыл Армиясы Әуе күштерінде) мұндай ұшақтың қажеттілігі күрт сезілді. Сонымен қатар, Молотов-Риббентроп шабуылға қатыспау шартынан кейін советтік сарапшылар неміс ұшақ зауыттарына барып, Германияда жоғары биіктікте ұзақ қашықтыққа ұшатын бомбалаушыларды ірі көлемде дамыту жүргізілмегенін анықтады. Қолдағы ұшақтар да I-200 сияқты бір қозғалтқышты ұшақтардың мүмкіндіктеріне сай деп бағаланды. Нәтижесінде, 1940 жылдың мамыр айында VI-100-дің жақсы аэродинамикалық қасиеттерін пайдаланатын сүңгіме бомбалаушыны жобалау және өндіріске енгізу туралы шешім қабылданды. Жаңа ұшақ, енді PB-100 (Pikiruyushchiy Bombardirovshchik – «Сүңгіме бомбалаушы») деп аталатын, 4800–4900 м биіктікте 535 км/сағ максималды жылдамдыққа, 5000 м биіктікте 1600 км қашықтыққа және 8000 м төбелікке жетуі керек болды. Петляков пен оның командасына екі орындық жоғары биіктіктегі истребительді 45 күн ішінде үш орындық сүңгіме бомбалаушыға қайта жабдықтау тапсырылды. Бұл мерзімді сақтау үшін Петляковтың командасына басқа ОКБ-лардан 300-ге жуық маман көмектесті. VI-100 фюзеляжы сүңгіме бомбалау міндетіне сәйкес қайта жабдықталуы керек болды. Бастапқыда PB-100 үш адамдық экипажға арналған үш герметикалық кабинаға ие болды, бірақ VVS герметикалық қорғауды сүңгіме бомбалау үшін қажетсіз жарақ деп сап, одан бас тартты. Сонымен қатар, турбокомпрессорлардың жоғары биіктіктегі өнімділігі де қажетсіз деп танылды, сондықтан олар да алынып тасталды. Ұшқыштың көру бұрышын арттыру үшін ұшақтың алдыңғы бөлігіне кең шыны орнатылды. Әрбір қозғалтқыш бөліміне 100 кг салмақты бір бомбаға арналған бомба бөлімі қосылды, ал қозғалтқыштар өзгеріссіз қалды. Қанат модификацияланды, сонымен қатар сүңгіме тежегіштері қосылды. Кабина қайта жобаланды, навигатор мен ұшқыш жақын отырды, кең шыны орнатылды, ал төменгі бөлігіне пулеметші басқаратын қорғаныс пулеметі орнатылды. Жайдақтау жұмысы уақытылы аяқталды, ал PB-100 прототипсіз өндіріске жіберілді (жаңа компоненттер, мысалы, фюзеляж үшін ғана статикалық сынақтар жүргізілді), алғашқы екі сериялық PB-100 1940 жылдың күзінде Zavod 39 зауытында құрастырылды. Басты машинаның (No. 390101) сынақтары 1940 жылдың 15 желтоқсанында басталды. 1940 жылдың желтоқсан айында қабылданған жаңа ережелерге сәйкес, ұшақ Pe-2 2M 105 деп қайта аталды.

Дизайн ерекшеліктері

Pe-2 ұшағы VI-100 ұшағының негізгі төмен қанатты, екі қозғалтқышты моноплан конфигурациясын мұра етті. Оның конструкциясы толығымен металлдан жасалған, тек қана қанаттың қиығы мен басқару беттерін жабу үшін мата қолданылған. Құйрығында екі кіл және рульдері болды, ал құйрық жазықтығында 8 градус диэдраль бұрыш болды; бұл VI-100 ұшағының сынақ барысында анықталған нашар көлденең тұрақтылықты түзету үшін PB-100 ұшағына қосылған. Pe-2 ұшағының қанат конструкциясы да VI-100 ұшағынан мұра етілді, бірақ ол төмен биіктікте көтеру күшін төмендету есебінен жоғары биіктікте жақсы өнімділік көрсетуге оңтайландырылды, нәтижесінде маневрлеу және ұшу мен қону сипаттамалары нашар болды. Мысалы, Pe-2 ұшағының ұшу қасиеттері әуеде жақсы болғанымен, ұшып көтерілу үшін лифттерді көтеруге едәуір күш қажет болды. Ресейлік түнгі бомбалау миссияларында көбінесе әйел пилоттар жұмыс істеді, ал кейбір әйелдердің күші ұшақты өздігінен көтеруге жеткіліксіз болды. Мұндай жағдай туғанда, навигатор пилоттың орнына отырып, басқару дөңгелегін екі қолымен қысып, пилотқа дөңгелекті кері тартып көмектесетін. Ұшақ ұшып кеткеннен кейін, навигатор өз міндеттеріне оралып, пилот көмексіз ұшақты басқаруын жалғастыратын. Сонымен қатар, Pe-2 ұшағы қатты қонулармен және қону шассисіндегі нашар амортизаторлардың салдарынан қону кезінде "секіруімен" де белгілі болды. Егер пилотқа осыған дайындық керек болмаса, бұл қауіпті болуы мүмкін. Қанаттарына сонымен қатар сүңгу бомбалау үшін "венециялық жалюзи" типті иілмелі тежегіштер орнатылған. Pe-2 ұшақтары өздігінен жабылатын жанар май бактерілері үшін инерт газбен өрт сөндіру жүйесімен жабдықталған, ол жанар май бактерілерін азотпен біртіндеп толтырып, жаудан оқ тиген кезде тұтану қаупін азайтуға көмектесетін.

Қару-жарақ

Pe-2 ұшағында 100 кг салмағындағы алты бомбаға дейін, жалпы салмағы 600 кг дейін сыйымдылық болды. Бұл көрсеткіш ескі Tupolev SB бомбалаушысынан нашар емес. Ішкі сыйымдылығы – фюзеляждағы төрт 100 кг бомбаға немесе қосымша отын бакіне арналған бөлімше, ал қозғалтқыш ұңғымаларының арт жағында әрқайсысы 100 кг бомбаға арналған екі кішкентай ішкі бомба бөлімшесі бар. Бұған қоса, қанат астында төрт сыртқы тіреуіш орнатылған. Олар 100 кг немесе 250 кг салмағындағы төрт бомбаны немесе жоғары жүктеме кезінде 500 кг салмағындағы екі бомбаны тасымалдай алатын, ең жоғары бомбалық жүктеме 1000 кг құрады. Тек сыртқы тіреуіштегі бомбаларды пикелік шабуылда қолдануға болады; ішкі бөлімшедегі бомбаларда пикелік түсіруге арналған құрылғы болмаған және тік пикеде тастау мүмкін емес еді. Шабуылдық қару-жарағы бастапқыда алдыңғы бағытта атуға арналған екі 7,62 мм ШКАС пулеметінен тұрды. 13-ші сериядағы ұшақтардан бастап оң жақ ШКАС пулеметі күштірек 12,7 мм UBK ауыр пулеметімен алмастырылды. 32-ші сериядан бастап, онға дейін RS-132 немесе RS-82 басқармайтын ракеталар үшін қанат астындағы бағыттаушы тіреуіштерге арналған ережелер енгізілді. Қорғаныс қару-жарағы бастапқыда жоғары орналасқан ТСС орнатуындағы бір ШКАС пулеметінен, кейін MV-3 мұнарасынан тұрды, оны ұшқыштан кейін орналасқан кабинадағы навигатор басқарды, сондай-ақ бомба бөлімшесінің артындағы фюзеляжда орналасқан 7,62 мм ШКАС пулеметі, оны перископ арқылы бағытталды. Бұл қорғаныс қару-жарағы жеткіліксіз болды: 13-ші сериядан бастап, алдыңғы ШКАС пулеметі MV-2 орнатуындағы 12,7 мм UBT пулеметімен алмастырылды, ал артқы ШКАС пулеметі әртүрлі орнатулардағы UBT пулеметімен ауыстырылды, кейбіреулері далада, ал басқалары зауытта өзгертілді: MV-7 мұнарасы: 1941 жылдың қыркүйегінде сынақтан өткен мұнара орнатуы. Қанағаттандырмайтын нәтижелер көрсеткендіктен қабылданбады. FT (Frontovoye Trebovaniye – «Алдыңғы шеп талабы») орнатуы: Леонид Селяков 22-ші зауытта Pe-2 экипаждарының сұранысы бойынша Pe-2 ұшағының стандартты конструкциясына минималды өзгерістер енгізіп, дала жағдайында орнатуға болатын құрылғыны жасады. 83-ші сериядан бастап стандартталды. Бұл орнату навигатордың кабинасының люгін алып тастауды талап етті, нәтижесінде пулеметті басқаратын навигатор үшін жайлылық төмендеді. VUB-1 мұнарасы: 110-шы сериядан бастап стандартталған мұнара орнатуы. FZ (Frontovoye Zadaniye – «Алдыңғы шеп міндеті») мұнарасы: 1943 жылы енгізілген эксперименталды мұнара орнатуы. UBT пулеметіне арналған патрондарды белбеулердің орнына журналдарда қолдану арқылы мұнараны басқаруды жеңілдетуге арналған. Сынақтар сәтті аяқталды, өндіріске ұсынылды, бірақ Pe-2 өндірісін бұзбау үшін қабылданбады.

Операциялық қызмет

Pe-2 алғаш рет 1941 жылғы 1 мамыр мерекелік шеруде көпшілік назарына ұсынылды. Pe-2-нің сынақтары аяқталып, 1941 жылғы маусымда, неміс әскерлерінің Кеңес Одағына басып кіруінен аз бұрын, қаруға қабылданды. Басып кірудің алғашқы кезеңдерінде, жақсы дайындықтан өтпеген және жаңа ұшақпен таныс емес Pe-2 экипаждары жиі жаудың алға жылжуына қарсы төмен қабаттағы, дерлік қатерлі бомбалау миссияларына жіберілді. Мұндай миссияларда олар жеңіл зениттік артиллерия мен неміс истребительдеріне өте осал болды, немесе қозғалыстағы әскерлерге тиімсіз және дәлсіз бомбалау үшін биіктіктен бомба тастады. 1941 жылдың соңына дейін, қыс мезгілінде Кеңес Әуе күштері неміс шабуылынан кейін қайта құрылғаннан кейін ғана ұшақ өзінің нағыз мүмкіндіктерін көрсетті. Pe-2 тез арада өте қабілетті ұшақ екенін дәлелдеді, Люфтваффе истребительдерінен қашып шыға алды және экипаждарына бомбалауда жоғары дәлдікке қол жеткізуге мүмкіндік берді. Ол неміс истребительдерін озуға қабілетті болғанда, оларға қиындық тудыратын еді, кейде олардың жылдамдығын арттырып, олардан асып түсетін. Батыс майданның 16-шы және 39-шы BAP-тарының мәліметтері Pe-2 экипаждарының 1941 жылғы маусым және шілде айларында жау истребительдерінің шабуылдарын тойтаруда ең үлкен жетістікке жеткенін көрсетеді. Мысалы, 1 шілдеде алты Pe-2 төрт Messerschmitt Bf 109 истребителінің шабуылын тойтарып, екеуін атып түсірді. Бір аптадан кейін Pe-2 ұшақтарының тобы төрт Bf 109 истребителінен шабуылға ұшырады және тағы екеуін құлатты. Екі жағдайда да Петляков ұшақтары зардап шекпеді. Оңтүстік майданда, Румыниядағы Плоештиге қарсы алты Pe-2 ұшағымен жасалған бомбалау миссиясы, капитаны А. Цурцулин басқаруымен, үлкен жетістікке ие болды: шабуыл кезінде мұнайдың көп бөлігі өртенді. Румын ақпарат агенттігі кем дегенде 100 совет ұшағы Плоештиге бомба тастағанын мәлімдеді. Pe-2 полкінің операциялары әрқашан сәтті аяқталмайтын, ал ұшқыштар жеткілікті қорғаныс қару-жарағы мен тірі қалу мүмкіндігінің жетіспеуіне шағымданатын: отқа қауіптің жоғары деңгейі және навигаторлар мен мергендер үшін броньдық қорғаудың жеткіліксіздігі. Неміс ұшқыштары көп ұзамай төменгі пулеметтік орнатудың шектеулі көру бұрыштарын және оның сенімсіздігін анықтады. UBT пулеметінің оқ-дәрі таспасы экстремалды жағдайларда ату кезінде алғашқы оқтардан кейін жиі тоқтап қалатын. Навигатор мен радист нашар қорғалған. Бір ұшқышқа шаққанда орта есеппен он Pe-2 мергені жараланды, ал бір ұшқыш қаза болғанда екеуі немесе үшеуі қаза тапты. 1942 жыл бойында ұшақтың конструкциясы ұрыста ұшатын ұшқыштармен тікелей консультациялар арқылы үнемі жетілдіріліп, жақсартылды. Қорғаныс бронясы күшейтілді және бесінші ШКАС пулеметі орнатылды, ал жанармай бактерілері өзгертілді. Совет ұшқыштарының айтуынша, Pe-2 күндізгі бомбалаушы болды, соғыстың алғашқы жылдарында салыстырмалы түрде тәжірибесі аз экипаждармен басқарылды және тіпті жақсы қорғалған жағдайда да елеулі шығынға ұшырады. 1942 жылғы желтоқсанда Кеңес Әуе күштерінің генерал-полковнигі Туркель Иван Лукич Pe-2 ұшағының қызмет ету мерзімін 30 жауынгерлік ұшу деп бағалады. Совет әскерлері басымдыққа ие болғаннан кейін шығын деңгейінің мысалы ретінде 1-ші және 2-ші БАК-тың шығындарын қарастыруға болады. Біріншісі шілде айында 179 ұшақпен басталды, сол айда 52 ұшақ жоғалып, келесі айда 59 ұшақ жоғалып, тамыз айында жаңа ұшақтар келгеннен кейін 156 бомбалаушымен аяқтады. 2-ші БАК шілде айында 122 Pe-2 ұшағымен басталды, ай сайын 30 және 20 ұшақ жоғалды, ал 1943 жылғы тамыз айында жаңа ұшақтар келгеннен кейін 114 Pe-2 ұшағымен аяқтады. Бұл шығынның көп бөлігі неміс истребительдерінің тозығы жеткен топтарының есебінен болды, олар күшті болған кезде де соғыстың соңғы айларында да елеулі шығын келтіре берді. Мысалы, Балтық теңізінде, негізгі қарсыласы JG54 Grünherz болған және саны жағынан көп басып озған кеңестік 1-ші Gv BAK 1944 жылғы 23 шілдеден 1945 жылғы 8 ақпанға дейін неміс истребительдерінен 86 Pe-2 ұшағын жоғалтты (басқа 12 ұшақ басқа себептерге байланысты). Батыс деректері 83-тен кейін шығарылған сериялар үшін Pe 2FT белгісін қолданады, онда FT Frontovoe Trebovanie (Frontline Request) дегенді білдіреді, бірақ кеңестік құжаттарда бұл идентификация қолданылмайды. Соңғы Pe 2K (Pe 2I-нің аралық нұсқасы) және Pe 2I нұсқалары өндіріс көлемін азайтуға дайын болмағандықтан, аз мөлшерде өндірілді. 1945 жылғы 14 сәуірден бастап кейбір Pe 2FT ұшақтары 1-ші Чехословакиялық аралас әуе дивизиясымен пайдаланылды, ол КСРО-дағы эмигрант чехословакиялық ұшқыштардан құралған. Соғыстан кейін қайта құрылған Чехословакия Әуе күштері 1946 жылғы мамырдан 1951 жылдың ортасына дейін 32 Pe 2FT және 3 UPe 2 ұшағын пайдаланды. Бірінші ұшақ 1946 жылғы сәуір айында Прага Кбели әуежайына жетіп, Гавличков Бродтағы 25-ші әуе полкінің екі эскадрильясын құрды. Чехословакиялық ұшақтар B 32 (Pe 2FT) және CB 32 (UPe 2) белгілерімен белгілі болды.

Фин әуе күштері

1941 жылы жалғасу соғысы басталғаннан кейін Финляндия Германиядан 6 тұтқынға алынған Пе-2 ұшағын сатып алды. 1942 жылдың қаңтарында олар Тампереге жақын жердегі Härmälä мемлекеттік ұшақ зауытына жеткізілді, онда ұшақтардың фюзеляждары күрделі жөндеуден өтіп, фин сериялық нөмірлері берілді. 1944 жылдың қаңтар айында жетінші Пе-2 немістерден сатып алынып, сол айдың соңында Финляндияға ұшырылды. Бастапқыда бұл ұшақтарды LeLv 48-дің 1-ші эскадрильясында нысананы бомбалау үшін пайдалану жоспарланған, ол 1942 жылдың шілдесінде ұшақтарды ала бастады, бірақ жаттығулар барысында бұл қозғалтқыштарға тым көп жүктеме салғаны анықталды. Сондықтан, Пе-2 ұшақтарының міндеті Армия Бас штабы үшін ұзақ қашықтықтағы фото және визуалды барлау миссияларын орындауға өзгертілді. Бұл миссиялар 1942 жылдың соңында басталды және көбінесе 250 кг (551 фунт) салмақты екі бомбамен жүргізілді, мақсаты – қарсыластың назарын аудару және миссиялардың нақты мақсатын жасыру. 1944 жылдың маусымында Кеңес Одағының төртінші стратегиялық шабуылы басталған кезде қосымша бомбалау міндеті тоқтатылды және аман қалған Пе-2 ұшақтары Карелия тас жолының үстінде тек фотобарлау миссияларын орындау үшін пайдаланыла бастады, көбінесе төрт фин әуе күштерінің Bf 109 G ұшақтарымен бірге, жау әскерлерінің шоғырлануын анықтау үшін. Бұл маңызды миссиялар фин әуе күштері мен Люфтваффе Кульмей отрядының артиллериясы мен бомбалаушыларына шабуылға дайындалып жатқан күштерге соққы беруге мүмкіндік берді, бұл Тали-Ихантала шайқасының нәтижесіне маңызды әсер етті, онда кеңес әскерлерінің ілгерілеуі тоқтатылды. Жалғасу соғысы кезінде үш Пе-2 апатқа ұшырап немесе техникалық бұзылуларға байланысты жойылды, біреуі Лаппеенранта әуежайын бомбалау кезінде қирады, біреуі совет истребителімен атып түсірілді, ал біреуі ұрыс кезінде жоғалып кетті. Лапландия соғысында қалған жалғыз машина 1944 жылдың қазан айында бір рет барлау миссиясын орындады. Соғыс кезінде әрбір ұшақ орта есеппен 94 сағат ұшқан. Фин әуе күштері 1943 жылы тұтқындалған бір Петляков Пе-3 (ПЭ 301) ұшағын да пайдаланған. PE 301 және PE 215 ұшақтары 1944 жылдың 2 шілдесінде Лаппеенранта әуежайын бомбалау кезінде жойылды. PE 212 1943 жылы құлап, PE 213 1942 жылы апаттық қону кезінде қирады. PE 214 1942 жылдың 21 мамырында Härmälä әуежайынан ұшып көтерілуге тырысқанда сәтсіз аяқталып, жойылды. Härmälä әуежайы өте қысқа болғандықтан, ұшқыш тым аз жылдамдықпен көтерілуге тырысты, бұл ұшақтың тоқтап қалуына және апатқа ұшырауына себеп болды, нәтижесінде экипаж қаза тапты. 1944 жылы PE 217 совет истребителін атып түсірді. PE 216 1944 жылы мәжбүрлі қону кезінде қирады. PE 211 соғыстан аман қалды және 1946 жылы FAF тізімінен алынып тасталды. 1952 жылы ол Каухава әуежайының жанында тұрды, бірақ оның тағдыры туралы қосымша ақпарат белгісіз.