Бірінші дүниежүзілік соғыстағы "Town" классы жеңіл крейсерлер

Кіріспе

Британдық жеңіл крейсерлер класы – Бірінші дүниежүзілік соғыстың Town класы.

Town класы 1930 жылдары Корольдік теңіз күштері үшін салынған 10 жеңіл крейсерден тұрады. Бұл кемелер 1930 жылғы Лондондық теңіз келісімінің шектеулеріне сәйкес жобаланған. Кемелер Саутгемптон, Глостер және Эдинбург топтарында салынды, әрбір топтағы кемелерге қару-жарақтардың көлемі арттырылды.

Қару-жарақ

Сол дәуірдегі АҚШ және Жапониядағы әріптестері сияқты, "Таун" класындағы крейсерлер Лондон келісімінің қатаң талаптарына сәйкес "жеңіл крейсерлер" санатына жатты, онда "жеңіл крейсер" негізгі қаруы 6,1 дюйм (155 мм) калибрден аспайтын кеме ретінде анықталды. Үш ірі теңіз державасы ауыр крейсерлер санын шектеуді айналып өту үшін ауыр крейсерлермен шамалас өлшемдегі және тиімді күші бар жеңіл крейсерлер құруға тырысты. Бұл кемелер кішкентай калибрлі зеңбіректердің орнына олардың көбірек санын тасымалдау арқылы бұл кемшілікті өтеді. Кластың барлық кемелерінде BL 6 дюймдік Mk XXIII зеңбіректері үш мұнаралы конструкцияда орналасқан, ал орталық зеңбірек екі сыртқы зеңбіректің артында орнатылған, бұл оқтардың ұшу кезіндегі араласуын болдырмау және зеңбірекшілерге жұмыс істеу үшін көбірек орын беру үшін жасалған. Мұнаралардың шатырлары алдыңғы бөлігінде кеңейтілген кесінділермен жабдықталған, бұл бастапқыда зеңбіректерге қарсы әуе қабілетін беруді көздеген. Бірақ іс жүзінде зеңбіректерді қарсы әуе атысына жеткілікті жылдамдықпен маневрлеу немесе қолмен жүктеу мүмкін болмады, сондықтан Корольдік теңіз күштері автоматты доғару құрылымын (ABU) жасады, ол зеңбіректі уақыттық оқтармен жүктеуге және мақсаттағы ұшақ белгілі бір қашықтыққа жеткенде атуға мүмкіндік берді. Бұл кемелер қосалқы қарулануды басқару үшін HACS AA отты басқару жүйесімен және негізгі қаруланудың беткі отын басқару үшін Адмиралтействоның отты басқару кестесімен жабдықталған. Екінші реттік қарулану төрт Mk XIX 4 дюймдік екі мұнаралы конструкциядан және екі 2 фунттық төрттік "пом-пом" зеңбірегінен тұрды. Осындай электрондық өзгерістер де енгізілді, бірақ оның конструкциялық өзгерістері азырақ болды. 1952 жылы әлеуетті модернизация үшін сақтап қалу мақсатында резервке қойылды, ал 1956 жылғы Суэц дағдарысы кезінде қажет болған жағдайда жылдам жөндеуден өтті. "Бирмингем", "Ньюкасл" және "Шеффилд" кемелеріндегі 20 мм-лік қарулар 40 мм-лік "Бофорс" орнатуларымен ауыстырылды. 1933 жылдың қарашасында таңдалған бастапқы жобаға сәйкес, жаңа кемелердің бағасы әрқайсысы 2,1 млн фунт стерлинг болды, ал крейсердің бағасы 1,6 млн фунт стерлинг шамасында бағаланды. Бастапқыда класс "M" немесе "Минотавр" класы деп аталды, бірақ 1934 жылдың қарашасында "Таун" класы деп қайта аталды. Ерекшелігі, "Саутгемптон" класының соңғы крейсері, HMS "Бирмингем", толықтай кеңейтілген садақпен салынды және оның бауырларындағы айқын түйіннің болмауымен оңай ажыратылады. Бұл Адмиралтействодағы кейбір шенеуніктердің түйін конструкциясының тиімділігіне күмәндануына байланысты болды. Бұл өзгеріс 1935 жылдың наурызында құрылыс кезінде енгізілді, бірақ "Глостер" класының кемелерінде жалғастырылмады.

Like their US and Japanese counterparts of that era, the Town class cruisers were "light cruisers" in the strict terms of the London Treaty, which defined a "light cruiser" as one having a main armament no greater than 6.1 in (155 mm) calibre. All three major naval powers sought to circumvent the limitations on heavy cruiser numbers by building light cruisers that were equal in size and effective power to heavy cruisers. These ships made up for their smaller calibre guns by carrying more of them. All ships of the class carried BL 6 inch Mk XXIII guns in triple turrets, with the centre gun mounted behind the two outer guns to prevent interference between the shells in flight and to give the gunners more room to work in. The turret roofs had cutouts at the front to allow extreme elevation, originally intended to give the guns an anti aircraft capability. In practice the guns could not be trained or manually loaded quickly enough for continuous anti aircraft fire, so the Royal Navy designed the Auto Barrage Unit (ABU) which allowed the guns to be loaded with time fuzed shells and then fired when the target aircraft reached a set range. These ships were equipped with the HACS AA fire control system for the secondary armament and the Admiralty Fire Control Table for surface fire control of the main armament. The secondary armament consisted of four twin Mk XIX 4 inch turrets, and two 2 pdr quad pom poms. Similar electronic alterations were made to but it received less structural alteration. was put into reserve in 1952 to preserve it for potential modernisation and had a less extensive refit to allow her to be sent quickly if needed in the Suez crisis of 1956. Birmingham, Newcastle and Sheffield had the pom pom and 20 mm armament replaced by 40mm Bofors mounts. Based on the initial design chosen in November 1933, the estimated cost of the new ships was £2.1m each compared to an estimated cost of £1.6m each for a cruiser. Initially the class was designated the "M" or "Minotaur" class but was renamed the Town class in November 1934. Uniquely, the final Southampton class cruiser, HMS Birmingham, was built with a fully flared bow and is easily distinguished by the lack of the prominent knuckle found on her sister ships. This was due to some elements in the Admiralty being doubtful of the benefits offered by the knuckle design. This modification was introduced during construction in March 1935 but was not continued in the follow on Gloucester class.

Глостер

Кейінгі "Глостер" кемелері кемелерге немесе жағалаудағы нысаналарға қарсы ұзақ қашықтықтан екі канал бойынша атуды қамтамасыз ету үшін екінші басқару мұнарасын қосты, сондай-ақ қайта жобаланған палуба, оқ-дәрі қоймалары мен машина бөлімінің үстіндегі қосымша бронь қабаты және зеңбірек мұнараларында броньды күшейтті. Қосымша салмақты теңдестіру үшін кеменің ені ұлғайтылды – "Саутгемптон" кемесіндегі 64,02 футтан "Глостер" кемелерінде 64,10 футқа дейін, ал жылдамдықты сақтап, электр қуатын көбейту үшін қозғалтқыштардың қуаты 82 000 а.к. дейін арттырылды.

Эдинбург

Эдинбург классы 614 фут (187 м) ұзындығымен 592 футқа (180 м) қарағанда ұзын болды. Бұл бастапқыда негізгі қарулануды екі алдыңғы кіші кластағыдай, төрт үштік мұнарадағы он екі 6 дюймдік (152 мм) зеңбіректен, төрт төрттік мұнарадағы он алты 6 дюймдік зеңбірекке дейін арттыру үшін жасалған. Алайда, тиімді төрттік 6 дюймдік мұнараны жасаудағы қиындықтарға байланысты бұл идея тез арада тоқтатылды. Сондықтан класс бастапқы негізгі қарулану дизайнына қайта оралды, бірақ "ұзын стволды" Mk XXIII мұнара дизайны арқылы жақсартылды, бұл экипаж қажеттілігін азайтып, оқ-дәрі көтергіштерінің жылдамдығын арттырды. Оның орнына, төрт қосымша 4 дюймдік (102 мм) "Жоғары және Төмен бұрышты" зеңбірек, сегіз қосымша 2 фунттық (40 мм) зеңбірек және қосымша броньдық қорғаныс қосылды. 1940 жылы Адмиралтейство Белфаст дизайзы бойынша қосымша кемелерді қарастырды, бірақ олар кейіннен қабылданбады.

Кейінгі жетілдірулер

Олардың барлығы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және Корея соғысынан кейін көп өзгертілді; сондай-ақ, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде біреуінің артқы мұнарасы екі төрттік 40 мм Bofors зениттік пулеметтерімен ауыстырылды, себебі қажетті қосымша әуе шабуылына қарсы қаруды орнатуға және мұнараны сақтап қалуға жеткіліксіз орын болды. Бұл Эдинбург типтес кемелерінде мәселе болған жоқ, өйткені олар ұзынырақ және көбірек орынға ие болды. Олардың қару-жарақтарына да маңызды өзгерістер енгізілді, оның ішінде 40 мм Bofors зениттік пулеметтері қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде радарлық жабдықтардың орнатылуы кемелердің жауынгерлік қабілетін арттырды.

Қызмет

Town класындағы алғашқы кеме 1936 жылы суға түсіріліп, 1937 жылы, соғыс басталғанға дейін екі жыл бұрын қолдануға берілді. Бұл класс кемелері Екінші дүниежүзілік соғыста көптеген қызметтер атқарды және неміс Scharnhorst крейсерін батыру сияқты көптеген танымал шайқастарға қатысты. Соғыс жылдары төрт кеме – , , , және – батты. Аман қалған кемелер 1950 жылдардың соңына дейін активті қызметте болды, ал кейбіреулері Корея соғысында да қатысты. Town класындағы соңғы кеме 1967 жылы Sheffield болып табылды. Town класының бір кемесі – – қазірге дейін сақталып, Лондонның Темза өзенінде Императорлық соғыс мұражайының мұражай кемесі ретінде орналасқан. Ол 1971 жылдан бері осы қызметті атқарып келеді.

Кемелер

+ Құрылыс деректері Аты Туыстық тобы Құрылысшысы Қаласы салынған Шақырылған Қызметке кірген Тағдыры (бұрынғы Minotaur) C76 Саутгемптон Vickers Armstrongs, Ньюкасл 4 қазан 1934 23 қаңтар 1936 5 наурыз 1937 Фаслайнде бөлшектелген, 1959 (бұрынғы Polyphemus) C83 Джон Браун, Клайдбанк 21 қараша 1934 10 наурыз 1936 6 наурыз 1937 Мальтадан тыс ауа шабуылынан кейін суға батырылды, 11 қаңтар 1941 C24 Vickers Armstrongs, Ньюкасл 31 қаңтар 1935 23 шілде 1936 25 тамыз 1937 Фаслайнде бөлшектелген, 1967 C21 Скоттс, Гринок 16 сәуір 1935 20 маусым 1936 9 қыркүйек 1937 Блайтте бөлшектелген, 1958 C19 HM Dockyard, Девонпорт 18 шілде 1935 1 қыркүйек 1936 18 қараша 1937 Инверкейтинде бөлшектелген, 1960 C11 Глостер Fairfields, Гован 17 ақпан 1936 24 наурыз 1937 2 қараша 1938 Бо'Несте бөлшектелген, 1958 C15 Hawthorn Leslie, Хеббурн 28 наурыз 1936 12 сәуір 1937 4 тамыз 1938 Кап Боннан тыс торпедалық шабуылдан кейін суға батырылды, 13 тамыз 1942 C62 HM Dockyard, Девонпорт 22 қыркүйек 1936 19 қазан 1937 31 қаңтар 1939 Криттен тыс ауа шабуылынан кейін батты, 22 мамыр 1941 C35 Эдинбург Harland and Wolff, Белфаст 10 желтоқсан 1936 17 наурыз 1938 5 тамыз 1939 Лондон мұражайындағы кеме ретінде сақталған C16 Swan Hunter, Ньюкасл 30 желтоқсан 1936 31 наурыз 1938 6 шілде 1939 Торпедалық шабуылдан кейін суға батырылды, 2 мамыр 1942