Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Готфрид Мюнценберг (17 наурыз 1940 – 2 қаңтар 2024) – неміс физигі.
German physicist (1940–2024)
Gottfried Münzenberg (17 March 1940 – 2 January 2024) was a German physicist.
Өмір және мансап
Готфрид Мюнценберг 1940 жылы 17 наурызда протестант пасторларының отбасында (әкесі Пастор Хайнц және анасы Хелен Мюнценберг) дүниеге келді. Өмірі бойы физиканың философиялық және теологиялық аспектілері туралы терең ойлармен болды. Ол физиканы Гиссендегі Юстус Либиг Университетінде және Инсбруктегі Леопольд Франценс Университетінде оқып, 1971 жылы Германияның Гиссен университетінде докторлық диссертациясын қорғады. 1976 жылы ол Германияның Дармштадт қаласындағы GSI ядролық химия бөліміне ауысты, оны Питер Армбрустер басқарды. Ол SHIP – "Ауыр иондардың реакция өнімдерін бөлуші" құрылысын салуда жетекші рөл атқарды. Суық ауыр иондардың бірігуін және борий (Z = 107), гассий (Z = 108), мейтнерий (Z = 109), дармштадий (Z = 110), рентгений (Z = 111) және коперниций (Z = 112) элементтерін ашуда басты күш болды. 1984 жылы ол GSI-дың жаңа жобасы – фрагменттерді бөлушінің басшысы болды, бұл жоба релятивистік ауыр иондардың материямен өзара әрекеттесуі, экзотикалық ядролық сәулелерді өндіру және бөлу, сондай-ақ экзотикалық ядролардың құрылымы сияқты жаңа зерттеу тақырыптарын ашты. Ол GSI-дың Ядролық құрылым және ядролық химия бөлімін басқарды және 2005 жылғы наурыз айында зейнетке шыққанға дейін Майнц университетінде физика профессоры болды. Оның алған наградаларының ішінде 1983 жылы Гиссен университетінің Рентген сыйлығы және 1996 жылы Франкфурт-на-Майне қаласының Отто Хан сыйлығы (Сигурд Хофманмен бірге) бар. Мюнценберг 2024 жылғы 2 қаңтарда 83 жасында Грайфсвальд қаласында қайтыс болды.
Gottfried Münzenberg was born on 17 March 1940, into a family of Protestant ministers (father Pastor Heinz and mother Helene Münzenberg). All his life he was deeply concerned about the philosophical and theological implications of physics. He studied physics at Justus Liebig Universität in Giessen and Leopold Franzens Universität Innsbruck and completed his studies with a Ph. D. at the University of Giessen, Germany, in 1971. In 1976, he moved to the department of nuclear chemistry at GSI in Darmstadt, Germany, which was headed by Peter Armbruster. He played a leading role in the construction of SHIP, the 'Separator of Heavy Ion Reaction Products'. He was the driving force in the discovery of the cold heavy ion fusion and the discovery of the elements bohrium (Z = 107), hassium (Z = 108), meitnerium (Z = 109), darmstadtium (Z = 110), roentgenium (Z = 111), and copernicium (Z = 112). In 1984, he became head of the new GSI project, the fragment separator, a project which opened new research topics, such as interactions of relativistic heavy ions with matter, production and separation of exotic nuclear beams and structure of exotic nuclei. He directed the Nuclear Structure and Nuclear Chemistry department of the GSI and was professor of physics at the University of Mainz until he retired in March 2005. Among the rewards he received should be mentioned the Röntgen Prize of the University of Giessen in 1983 and (together with Sigurd Hofmann) the Otto Hahn Prize of the City of Frankfurt am Main in 1996. Münzenberg died in Greifswald on 2 January 2024, at the age of 83.