Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік "Акула" классының Vepr (К 157) (Вепрь, сөзбе-сөз "жабайы шошқа" дегенді білдіреді) – 971 жобасының "Щука-Б" (НАТО классификациясы бойынша "Акула II") классындағы ядролық энергиямен жұмыс істейтін шабуылдық суасты қайығы. Оның корпусы 1990 жылғы 16 маусымда "Севмаш" кемешілігінде салынды. 1994 жылғы 10 желтоқсанда суға түсіріліп, 1995 жылғы 25 қарашада қолданысқа берілді және Гаджиево портында орналасқан. Vepr төрт 533 мм торпедалық түтікпен қаруланған, олар 53 типті торпедаларды, RPK-6 немесе RPK-2 зымырандарын (ескі үлгідегі) және "Калибр" типті қару-жарақтарды, сондай-ақ теңіз миналарын қолдана алады. Сонымен қатар, төрт 650 мм торпедалық түтігі бар, олар 65 типті торпедаларды немесе RPK-7 зымыранын қолдануға мүмкіндік береді.
Russian Akula class submarine
Vepr (K 157) (Вепрь, literally means "wild boar") is a Project 971 Shchuka B (also known by the NATO reporting name Akula II) class nuclear powered attack submarine of the Russian Navy. Her keel was laid down on 16 June 1990 by Sevmash. She was launched on 10 December 1994, commissioned on 25 November 1995, and homeported in Gadzhievo. Vepr is armed with four 533 mm torpedo tubes which can use Type 53 torpedoes, RPK 6 or the RPK 2 missiles older type and Kalibr type armament, naval mines, and four 650 mm torpedo tubes which can use Type 65 torpedoes, or the RPK 7 missile.
1998 жылғы оқиға
1998 жылдың 10 қыркүйегінде түн ортасынан сәл бұрын «Вепр» кемесі Североморск портында өзінің бауырластығы «K 461 Волк» экипажымен бірге болды. 19 жастағы Александр Кузьминых (Ланг ру), жазалау үшін ұсталған теңізші, жатағынан қашып шығып, күзетшіні кескішпен шауып өлтірді, содан кейін AKS 74U автомат мылтығын тартып алып, тағы бес теңізшіні атқылап өлтірді. Ол екі адамды кепілге алып, кейін оларды да өлтірді. Кузьминых торпедалық бөлімшеге барикадаланып, 20 сағат бойы торпедаларды жарыту үшін өрт шығарумен қорқытты. «Вепр» кемесінде ядролық қару болмағанмен және реакторы тоқтатылған болса да, кеме докқа байлаулы тұрғанда торпедаларының жарылуы реакторды бұзып, Федералдық қауіпсіздік қызметінің (ФСБ) аймақтық директоры Владимир Приходько сипаттағандай, «екінші Чернобыль – ядролық апатқа» әкелуі мүмкін еді. Оны берілуге көндіруге жасалған барлық әрекеттер сәтсіз аяқталды. Кузьминыхтің анасы теңіз базасына жеткізілді, бірақ ұлын өзін ұстап беруге көндіре алмады. 12 қыркүйек күні таңғы сағаттарда Ресей Федералдық қауіпсіздік қызметінің (ФСБ) арнайы терроризмге қарсы жасағы торпедалық бөлімшеге шабуыл жасағанға дейін жағдай өзгеріссіз қалды. Кузьминых Санкт-Петербургтегі әскерге шақыру бюросында тіркелген кезде психикалық ауруға шалдыққан және нашақорлықпен айналысқан болса да, денсаулығы жарамды деп табылған. Кузьминых су асты кемесіне қызмет етуге ерікті түрде келгенде, қосымша медициналық және психиатриялық тексерулерден жоғары бағамен өтті. Кейіннен оның әскерге шақырылған кезде анықталмаған психикалық ауруға шалдыққандығы белгілі болды. Оқиғадан кейін Ресей ядролық қуатпен жұмыс істейтін кемелерге тағайындалған әскери қызметшілерді іріктеу және бақылау жүйесін жақсартуға күш салды. Ондай кемелерде тек кәсіби теңізшілер ғана қызмет ете алатын болды.
Shortly before midnight, 10 September 1998, Vepr was in port at Severomorsk with crew of its sistership K 461 Volk aboard. Alexander Kuzminykh (Lang ru), a 19 year old seaman who was being detained on punishment charges, broke out from his quarters, killed his guard by stabbing him with a chisel, then seized his AKS 74U assault rifle and shot dead five more sailors. He then took two hostages, whom he later killed. He barricaded himself in the torpedo room, and for 20 hours repeatedly threatened to set a fire to detonate the torpedoes. While Vepr had no nuclear weapons and her reactor was shut down, the detonation of her torpedoes while she was tied up at the dock would have ruptured her reactor, creating what the regional director of the Federal Security Service (FSB), Vladimir Prikhodko described as "a nuclear catastrophe a second Chernobyl." Attempts to persuade him to surrender failed. Kuzminykh's mother was flown to the naval base but was unable to persuade her son to give himself up. The situation remained a standoff until early on the morning of 12 September, when a special anti terrorist commando unit of the Russian Federal Security Service (FSB) stormed the torpedo room. Kuzminykh was found fit when he was conscripted at a St. Petersburg enlistment office, even though he had suffered from a mental disorder and had been inhaling intoxicants. When Kuzminykh volunteered for the submarine service, he passed additional medical and psychiatric tests with high marks. It was later declared that he suffered from a mental illness that was not detected in the draft. In the aftermath of the incident Russia made efforts to improve recruitment and monitoring of military personnel deployed on nuclear powered vessels. Only professional, not conscript sailors, could serve on them.
Қайта жаңарту
Акула класының (971 және 971U жобалары) алғашқы су асты кемесі жаңартылды. Олардың барлығы "Калибр" типті зымырандарды тасымалдауға жабдықталмақ. "Vepr" 2020 жылдың наурызында Солтүстік флотқа қайта қосылды. Оның тағы 25-30 жыл қызметте қалуы күтілуде. 2022 жылдың шілдесінде НАТО теңіз күштері "Vepr" су асты кемесін, Ясен класындағы "Северодвинск" су асты кемесімен бірге Солтүстік флоттан Балтық теңізіне бағытталғанда, жер бетінде бақылады.
The submarine was the first of the Akula classes (Project 971 and 971U) to be refurbished. All of them will be equipped to carry the Kalibr type missiles. Vepr rejoined the Northern Fleet in March 2020. It is expected to remain in service for another 25–30 years. In July 2022, the submarine was monitored on the surface by NATO naval forces as she transited from the Northern Fleet to the Baltic in company with the Yasen class submarine Severodvinsk.