Кіріспе

Рим империясының узурпаторы (268 жылы қайтыс болды)

Авреол император Галлиеннің билігінде Рим империясын басып алуға тырыспас бұрын римдік әскери қолбасшы болған. Галлиенге қарсы көтерілгеннен кейін, Авреол жоғары шенді офицерлер ұйымдастырған қастандық нәтижесінде император өлтірілген тұрақсыз саяси ортада қаза тапты. Авреол отыз тиранның бірі ретінде белгілі және Historia Augusta, Зонараның хроникасы және Зосимустың «Жаңа тарихы» сияқты ежелгі көздерде еске алынады.

Ерте өмір

Аурелос Дунайдың солтүстігіндегі Рим провинциясы Дакияда дүниеге келді. Әскери қызметке дейін ол малшы болған, сондай-ақ императорлық жылқылардың шебері ("Фронист") қызметін атқарды. Екеуі де Ацилия руында жиі кездесетін есімдер болды. Кейбір тарихшылар, мысалы Джон Платс, Уильям А'Беккет және Анджело Пареди, "М" әрпі екінші номен – Манлий дегенді білдіреді деп санайды. Аурелос император Галлиеннің назарына әскерге қатысқаннан кейін пе, әлде жылқы бағып жүрген кезінде пе түскені белгісіз. Галлиен талантты адамдарды іздеп табумен белгілі болды, ал Ауреол оның билігі тұсында сенаторлардың орнына армиядағы жоғары лауазымдарға тағайындалған "Жаңа Адамдардың" бірі болды.

Мансап

Бұрынғы императорлық ат шебері ретінде Ауреол императордың тікелей бақылауындағы жоғары мобильді дала әскері ретінде комитаттың тиімділігін арттыру үшін дербес ат әскерін құрды. Ауреол императордың қол астындағы осы күштердің алғашқы қолбасшысы болды және Медиолан (Милан) қаласында дислокацияланды. Ауреолдың ат әскері 258 жылы Мурса (Осиек) шайқасында узурпатор Ингенустың жеңілісіне басты жауапкер болды. 261 жылы ол орталық Балқандағы бір шайқаста узурпаторлар Макриан Үлкен және Макриан Кішінің әскерін жеңген күшке басшылық етті. Бұрын узурпатор Ингенусты, кейін Регалианды қолдаған Макриан әскеріне Дунай провинцияларындағы гарнизондардан алынған тұтқындар да кірді, олардың саны кем дегенде 30 000 адам деп есептелді. Кейбір тарихшылар Ауреолдың Макриандарды басып тастауы Галлиеннің жетістіктерін күйретуіне себеп болды деп санайды. Басқа тарихшылар бұл кезде Галлиеннің Галлиялық узурпатор Постумды, оның ұлы Цезарь Салонинді өлтірген Постумды жеңуге және Альпілік Ратия провинциясынан Италия мен Римге тікелей қауіп төндірген Ютунгтерді тазартуға тырысқанын болжайды.

Көтеріліс

Макриандар жеңілгеннен кейін және оларды қолдаған Дунай гарнизоны күштері басылғаннан соң, Ауреол мен император Постум мен оның Галлия империясын жеңу үшін бірікті. Осы жорық нәтижесінде Раетия провинциясы Галлия империясынан қайтарылып алынды және Аугсбург алтарындағы Постумның жазуы өшірілді. Алайда, Постум толық жеңілістен құтылуға үміттенді, кейбір тарихшылар мұны Ауреолдың "салмақтылығына" байланыстырады. Басқа тарихшылар Ауреол Галлияның узурпаторына император Галлиеннің орнын басуына мүмкіндік беру үшін қасақана жойылудан қашып құтылуға рұхсат берді деп санайды. Зосим Ауреол мен тағы екі офицердің Галлиенге қарсы сөз байласқанын, бірақ олардың барлығы мойынсұнған, тек Ауреол ғана императорға деген ашуын сақтап қалғанын хабарлады. Мұның себептері белгісіз, бірақ дакиялық Ауреолдың Дакияға варварлардың шабуылын күшейтіп, Италияны қорғау үшін дала әскерін нығайту үшін дакиялық гарнизонды пайдаланғаны үшін Галлиенге наразы болғандығы туралы болжамдар бар. Постумды Галлияда жоя алмағанына қарамастан, Ауреолға Макриандарға қарсы жорықтың жауапкершілігі жүктелді. Бірақ 268 жылы готтар мен герульдер Дунай провинцияларына зор күшпен шабуыл жасағанда, Ауреол императорға қарсы жорыққа шыққан императорлық комитаттың жоғары лауазымды офицері болмады. Оның орнына ол Раетия гарнизонының қолбасшысы тағайындалды, ал оның кавалериясы императормен бірге Клавдий (кейін император Клавдий Готик) немесе де император болған Аврелианның басшылығымен шығысқа аттанды. Элиталық кавалериядан қолбасшылықты жоғалту Ауреол үшін қорлық саналып, ол Альпілік бекінісінен бас тартып, Италияға басып кірді және бұрынғы Медиолан базасын басып алды. Бұл сатқындық Галлиенді Балқандағы готтарға қарсы жорығын ең қиын сәтте тоқтатып, Ауреолмен күресу үшін Италияға қайта оралуға мәжбүр етті. Тарихшылар Ауреолдың бүлігінің ұзақ мерзімді салдары Раетияны аламандардың одан әрі басып кіруіне мүмкіндік берді, олар кейін Клавдий Готик билігінің алғашқы айларында Италияға шабуыл жасады деп санайды. Осы кезде Риндің жоғарғы ағысындағы Римнің солтүстік-шығысындағы Агри Декуматтар империядан шығып кеткен болуы мүмкін. Медиоланнан Ауреол Постумды Галлиенге қарсы империя үшін күресуге шақырды. Медиолан монетаханасында Ауреол Постумның император ретіндегі бейнесі бар және артында бұрынғы кавалериялық жолдастарының сеніміне үндеген монеталар соғылды. Постум оның шақыруын елемеді, ал Галлиялық узурпатордан қолдау алмаған Ауреолды Галлиен Миландан шығысқа қарай Адда өзеніндегі Понтироло (латынша Pons Aureoli, яғни "Ауреолдың көпірі") деп аталатын жердегі шайқаста жеңді. Содан кейін ол Галлиеннің әскери комитатымен, соның ішінде Ауреол құрған кавалериямен Медиолан қаласында қоршауға алынды.

Өлім

Преториандық префект Аурелий Гераклиан, Клавдий және Аурелианмен бірге Галлиеннің өлтірілуіне себеп болған қастандықтан кейін Ауреол отыз тиранның бірі ретінде өзі билікке таласуға тырысқан деп саналады. Ауреол император Галлиеннің орнын басып алған Клавдий Готикусқа бағынды. Клаудий оның жазасын белгілемес бұрын, Ауреолды Клавдийдің преториандық сақшылары Галлиенге қарсы көтерілісі үшін кек ретінде өлтірді.