Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропадағы жолдарды нөмірлеу жүйесі
Numbering system for roads in Europe
Халықаралық E жол желісі – Біріккен Ұлттар Ұйымының Еуропа экономикалық комиссиясы (БҰҰЕЕК) әзірлеген Еуропадағы жолдарды нөмірлеу жүйесі. Желі E1 нөмірінен басталып жоғары қарай нөмірленеді және оның жолдары ұлттық шекараларды кесіп өтеді. Бұл желі Қырғызстан сияқты Орталық Азия елдеріне де жетеді, себебі олар БҰҰЕЕК мүшелері болып табылады. Еуропадағы маңызды халықаралық бағыттар ECE/TRANS/SC.1/2016/3/Rev.1 құжатымен анықталады, ол үш түрлі жолға бөлінеді: автокөлік жолдары, кіруі шектеулі жолдар және қарапайым жолдар. Көптеген елдерде жолдар ұлттық белгілеулермен қатар еуропалық бағыт белгілеулерін де алып жүреді. Бельгия, Норвегия және Швецияда тек еуропалық бағыт белгілеулері бар жолдар кездеседі (мысалы: E18 және E6). Ұлыбритания, Албания және Ресейдің Азия бөлігі тек ұлттық жол белгілеулерін ғана пайдаланады және еуропалық белгілеулерді көрсетпейді. Андоррадағы барлық бағыт нөмірлері белгіленбеген. Дания жол көрсеткіштерінде тек еуропалық белгілеулерді қолданады, бірақ сонымен қатар әрбір автокөлік жолының (немесе оның бөлігінің) ресми атаулары бар, олар жаңалықтар мен ауа райы болжамында қолданылады. Азияда Түркия мен Ресей жол көрсеткіштерінде еуропалық белгілеулерді көрсетеді, бірақ көптеген басқа Азия елдерінде олай емес. Басқа континенттерде де ұқсас халықаралық жол желілері бар, мысалы, Америкадағы Панамерикандық тас жолы, Африкалық тас жол желісі және Азия тас жол желісі.
The international E road network is a numbering system for roads in Europe developed by the United Nations Economic Commission for Europe (UNECE). The network is numbered from E1 up and its roads cross national borders. It also reaches Central Asian countries like Kyrgyzstan, since they are members of the UNECE. Main international traffic arteries in Europe are defined by ECE/TRANS/SC.1/2016/3/Rev.1 which consider three types of roads: motorways, limited access roads, and ordinary roads. In most countries, the roads carry the European route designation alongside national designations. Belgium, Norway and Sweden have roads which only have the European route designations (examples: E18 and E6). The United Kingdom, Albania and the Asian part of Russia only use national road designations and do not show the European designations at all. All route numbers in Andorra are unsigned. Denmark only uses the European designations on signage, but also has formal names for every motorway (or part of such), by which the motorways are referred to, for instance in news and weather forecasts. In Asia, Turkey and Russia show the European designations on signage; this is not the case in many other Asian countries. Other continents have similar international road networks, e. g., the Pan American Highway in the Americas, the Trans African Highway network, and the Asian Highway Network.
Тарих
UNECE 1947 жылы құрылды, ал көлікті жақсартуға бағытталған олардың алғашқы маңызды қадамы – БҰҰ-ның №1264, 1950 жылғы 16 қыркүйекте Женевада қол қойылған Халықаралық маңызды көлік артерияларын салу туралы декларациясы болды. Осы декларация алғашқы E жол желісін анықтады. Бастапқыда E жол желісі АҚШ-тың мемлекетаралық тас жол жүйесімен салыстыруға болатын автокөлік жолдарының жүйесі болады деп жоспарланған. Декларация 1975 жылғы 15 қарашаға дейін бірнеше рет өзгертілді, содан кейін ол Халықаралық маңызды көлік артериялары туралы Еуропалық келісім ("AGR") деп аталатын құжатпен алмастырылды. Бұл келісім жолдарға нөмір беру жүйесін белгілеп, тізімдегі жолдардың стандарттарын жақсартты. AGR соңғы рет 1992 жылы үлкен өзгерістерге ұшырады, ал 2001 жылы Кавказ елдерін қоса, Орталық Азияға дейін кеңейтілді. Алғашқы E жол нөмірлері 2007 жылғы шілдеде Горейдегі N11 айналма жолында орнатылды. Содан бері олар Ирландиядағы E жол желісі бойына біртіндеп тарады. Біріккен Корольдік, Албания және Өзбекстан сияқты көптеген Азия елдерінде E жолдары мүлдем белгіленбеген.
UNECE was formed in 1947, and their first major act to improve transport was a joint UN declaration no. 1264, the Declaration on the Construction of Main International Traffic Arteries, signed in Geneva on 16 September 1950, which defined the first E road network. Originally it was envisaged that the E road network would be a motorway system comparable to the US Interstate Highway System. The declaration was amended several times until 15 November 1975, when it was replaced by the European Agreement on Main International Traffic Arteries or "AGR", which set up a route numbering system and improved standards for roads in the list. The AGR last went through a major change in 1992 and in 2001 was extended into Central Asia to include the Caucasus nations. The first E road numbers were signed in July 2007 on the N11 bypass in Gorey. Since then they have gradually spread across the E road network in Ireland. In a few European countries such as the United Kingdom, Albania, and many Asian countries such as Uzbekistan, the E roads are not signposted at all.
Жол құрылысының стандарттары
Төмендегі жобалау стандарттары ерекше жағдайлар болмаған жағдайда (мысалы, тау жолдары сияқты) Euroroutes-қа қолданылуы тиіс. Қалалар арасында шамамен 130 км қашықтық бар, және олар әртүрлі провинциялар мен аудандарда орналасқан, сондықтан "дерби" деген атау тым қиялдау, және көбінесе HV71 командасының Стокгольм немесе тіпті солтүстіктегі Луледен келген командалармен ойындары да "E4 дербиі" деп әзілде айтылады.
The following design standards should be applied to Euroroutes unless there are exceptional circumstances (such as mountain passes etc. ): It's about 130 km between the cities, and they are situated in different provinces and counties, so the "derby" denomination is really far fetched, and it's often joked about that HV71's meetings with the teams from Stockholm or even as far north as Luleå would be an "E4 derby" just as much.