Кіріспе

Солтүстік-батыс Ирандағы тау шыңы.

Теңіз деңгейінен жоғары орналасқан, ол Иранның үшінші ең биік тауы. Оның шыңында тұрақты кратер көлі қалыптасқан. Оның бір беткейінде, шамамен маңында, жануарларға, құстарға және жәндіктерге ұқсайтын, эрозияға ұшыраған жанартау шығуының үлкен тас формациялары бар.

Савалан тауы

Иранның солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Савалан – Дамаванд және Алам-Кух тауларынан кейін елдің үшінші ең биік шыңы. Ол Альп тауларындағы Монбланнан да сәл биік. Тау жыл бойына көптеген қызығушылық тудыратын орындарға ие. Таудың етегіндегі бұлақтардан ағатын минералды су жыл сайын көптеген туристерді тартады, олардың көптегені бұл бұлақтардың емдік қасиеттеріне сенімді. Аймақтың көшпелі халқы шағын ауылдарда тұрады, олардың дөңгелек "қиызы" шатырлары туристерге тартымды. Саваланда Альварес шаңғы курорты және Сарейн шипажайы сияқты әртүрлі туристік аймақтар бар. Тау әдемі көріністерімен, соның ішінде Ширван шатқалымен танымал, онда аз ғана альпинистер баруға батылады.

Геология

Сабалан – Иранның Ардабил провинциясындағы Мешгин-Шаһр қаласындағы ірі андезиттік стратовулкан. Бұл Дамаванд тауынан кейін екінші ең биік жанартау. Бұл жанартау өте көне. Оның алғашқы атқылаулары эоцен дәуірінде, кейіннен миоцен дәуірінде болды. Бірақ негізгі вулканизм плиоцен және плейстоцен дәуірлерінде болды, өйткені оның кейбір тау жыныстары 5–1,4 миллион жыл бұрын пайда болған. Кейбір деректерге сәйкес, жанартау әрекеті 10 000 жыл бұрын, голоцен дәуірінде де жалғасқан. Жота аймағында негізінен оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа қарай созылған бірнеше шыңдар бар. Ең биік нүктесі жотаның солтүстік-шығыс шетінде орналасқан және оңтүстік-батыс шыңдарының тобынан жотамен бөлінген. Тау континенттік климатқа ие, жазда ыстық және құрғақ, ал қыста өте суық және қарлы болады. Жауын-шашын негізінен күздің аяғында, қыста және көктемде қар түрінде жауады, бұл саммит маңындағы жеті мұздықты сақтауға жеткілікті. 1970 жылдардағы мәліметтер бойынша, ең ірілерінің ұзындығы шамамен болған. Сонымен қатар, кең тау мұздықтары да бар, олардың бірнешеуінің ұзындығы 100 метрден асады.

Үстірту

Көтерілу беті әртүрлі өлшемдегі тастардан тұрады (2-сынып қиындық деңгейі), және оны бағындыру үшін орташа деңгейде дене шынықтыру қажет. Базалық лагерден басталатын көтерілу оңай басталып, ортасында қиындыққа толы болады, содан кейін жоғары қарай бағанда еңісі жеңілдейді. Жоғарғы жақтағы көл шілде айының соңынан тамыз айының басына дейін шамамен төрт апта бойы мұздап жатады. Кейбір альпинистер Мешгин Шаһрдың ыстық суларына дейін көлікпен барып, содан көтерілуді бастайды. Бұл көтеріліс екі күнге созылады, алғашқы күні базалық лагерьге жетеді. Ал басқалары таңертең таксимен базалық лагерьге жетіп, бір күнде тауға көтеріледі. 2006 жылы базалық лагерьге дейінгі жолды жақсарту туралы әңгіме болған. Егер жол жақсартылса, көтерілу маусымында қарапайым көлік те базалық лагерьге жете алады. Жол бойында көшпелі малшылардың бірнеше жайлаулары орналасқан. Тегеран немесе Ардабиль қалаларында бір-екі күн бейімделу ұсынылады. Иран жастары арасында тау альпинизмі кең таралған. Көтерілу маусымында (маусымның соңынан тамыздың ортасына дейін) жұма күндері тауда жүздеген адамды кездестіруге болады. Ардабильде де тәжірибелі нұсқаушылар бар. Қажетті альпинизм құралдарын Ардабиль мен Тегеран қалаларында сатып алуға болады.

Қоршаған аумақ

Сабалан айналасындағы аймақ, әсіресе Мешкин, Сараб қаласы және Ардабил қаласының жанында, бидайды қоса алғанда, көп мөлшерде астық өндіріледі. Таудың құратын микроклиматтың арқасында Ардабил жазда ләззатты салқын күйін сақтайды. Сабаланның етегінде көптеген ыстық су бұлақтары бар, олардың көп бөлігі Сарейн ауданында шоғырланған. Мұнда қар жазда да болатын шаңғы тебуге қолайлы жерлер бар. Сарейннен Сабаланның оңтүстік беткейіне бір сағаттық жерде "Альварес" атты шаңғы курорты орналасқан.