Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хаканиеми (; Hagnäs) – Финляндия астанасы Хельсинкидің ресми емес ауданы. Ол Каллио ауданындағы Сильтасаари маңындағы ауданның көп бөлігін қамтиды. Хаканиеми теңіз жағалауында орналасқан және қала орталығынан Сильтавуоренсальми бұғазымен, ал Линжат ауданынан Хамеенте көшесімен бөлінеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, Хаканиеми көбінесе жұмысшы табы және жұмысшылар бірлестіктерімен байланысты болған. Дегенмен, соңғы жылдары өмір сүру құны едәуір өсті және қазір Хельсинки орталығының қалған бөлігімен шайқасқан. Финляндия кәсіподақтарының орталық ұйымының (САК) бас кеңсесі, Финляндияның Социал-демократиялық партиясының (СДП) және Солшыл Альянс партиясының кеңселері, сондай-ақ Хельсинки жұмысшылар үйі – Пааситорни Хаканиемиде орналасқан. Хельсинкидегі жұмысшы класының 1 мамыр шеруі әдетте Хаканиеми базар алаңынан басталады. Хаканиемидің ең танымал ерекшеліктері – ірі және көтеріңкі базар, Азиядан әкелінген өнімдердің алуан түрлі таңдауын ұсынатын шығыс тағамдары дүкендері, бірнеше кәсіподақтың бас кеңселері, Финляндияның Социал-демократиялық партиясы мен Солшыл Альянс партиясының бас кеңселері және Хельсинки Хилтон қонақ үйі. Танымал ғимараттардың қатарында дөңгелек Ympyrätalo ғимараты (архитекторлары Хейкки және Кайя Сирен, 1968 жыл) және Хаканиеми базар залы (архитекторы Карл Хард аф Сегерстад, 1914 жыл) бар. Хаканиеми базар алаңы құрғатылған жерге салынған. Бұл жерде 1897 жылдан бері шаруалар базары өткізіліп келеді.
Hakaniemi (; Hagnäs) is an unofficial district of Helsinki, the Finnish capital. It covers most of the neighbourhood of Siltasaari in the district of Kallio. Hakaniemi is located at the sea shore and is separated from the city centre by the Siltavuorensalmi strait and from the district of Linjat by the street Hämeentie. Historically, Hakaniemi was often associated with the working class and workers' associations. However, the cost of living has risen considerably in recent years and is now on par with that of the rest of central Helsinki. The main office of the Central Organisation of Finnish Trade Unions (SAK), the party offices of the Social Democratic Party of Finland (SDP) and the Left Alliance, as well as the Helsinki workers' house Paasitorni are located in Hakaniemi. The May Day march of the working class in Helsinki usually starts at the Hakaniemi market square. The best known features of Hakaniemi include a large and lively marketplace, Oriental food stores with a good variety of Asian imported products the headquarters of several trade unions, the headquarters of the Social Democratic Party of Finland and the Left Alliance Party and the Helsinki Hilton hotel. Famous buildings include the round Ympyrätalo building (architects Heikki and Kaija Sirén, 1968) and the Hakaniemi market hall (architect Karl Hård af Segerstad, 1914). The Hakaniemi market square was built on reclaimed land. It has been the site of a farmers' market since 1897.
Орналасқан жері
Хаканиеми Каллио ауданының оңтүстік жиегінде орналасқан. Ол Круунунхакадан Сильтавуоренсальми бұғазымен бөлінген, оның үстінен Питкасильта және Хаканиеми көпірлері салынған. Хельсинкидің ресми әкімшілік бөліністер тізімінде Хаканиеми деген атаулы бөлімше жоқ, сондықтан Хаканиеми қандай аумақты қамтитыны нақты белгісіз. Хаканиеми аумағында құрғатылған жерлер болғандықтан, оны бастапқы түрінде, яғни жарты арал ретінде тану қиын. Көбінесе Хаканиеми дегенде Хаканиеми базар алаңы және оның төңірегіндегі аймақтар түсініледі. Бұл Сильтасаари маңындағы ауданның шығыс бөлігін және Линьят маңындағы ауданның оңтүстік бөлігін қамтиды; көбінесе оған Сёрняйнен ауданына қарасты Мерихака да жатады деп есептеледі. Хаканиеми метро станциясының бір бөлігі Сильтасаариде, екінші бөлігі Линьятта орналасқан. Хаканиеменранта көшесі Сильтааренкатудан басталып, теңіз жағалауымен айналып, шығыс бөлігінде жаяу жүргіншілерге арналған көше ретінде Мерихакаға дейін созылады. Осы жағалық көше бойында, жазда Валлисаари сияқты Хельсинки аралдарына қайық қатынасы бар пирс жанында «Әлемдік бейбітшілік» мүсіні орналасқан. Алғашқыда Хаканиеми – қазіргі базар алаңы мен Мерихака арасында орналасқан, теңізге қарай сүйірленген жарты арал болған. Ол Сильтасаариден қазіргі базар алаңы аумағымен диагональ бойынша өтетін тар бұғазбен бөлінген. 18 ғасырдың соңында бұл жарты аралда мал жайылымы болған, ол Генералшаген деп аталған, ал бүкіл жарты арал сол кезде Hagnäs (швед тілінде «жайлау төбесі» деген мағынада) деп аталған. Фин тілінде 1880 жылдары Хагнайси, ал 1909 жылдан бастап Хаканиеми деп аталады. Бұл жарты арал Хаканиеми базар залына, Хаканиеменкату және Хаканиеменкужа көшелеріне, Хаканиеми метро стансасына, Хаканиеми саябағына, Хаканиеменранта көшесіне, Хаканиеми көпіріне, Хаканиеми базар алаңына және Хаканиемен торикату көшесіне атын берген.
Hakaniemi is located at the southern edge of the district of Kallio. It is separated from Kruununhaka by the Siltavuorensalmi strait, with the bridges Pitkäsilta and the Hakaniemi bridge crossing over it. The official subdivision list of Helsinki does not contain any subdivision named Hakaniemi, and what exact area Hakaniemi encompasses is ambiguous. As the Hakaniemi area contains reclaimed land, it is no longer recognisable in its original peninsular form. Mostly Hakaniemi is thought of the area of the Hakaniemi market square with its immediate surroundings. This would make it include the eastern part of the neighbourhood of Siltasaari and the southernmost part of the neighbourhood of Linjat; often it is also thought of including the neighbourhood of Merihaka, which belongs to the district of Sörnäinen. The Hakaniemi metro station is located partly in Siltasaari, partly in Linjat. The street Hakaniemenranta starts at Siltaarenkatu and continues to Merihaka, going around it along the sea shore, as a pedestrian street at its easternmost part. The sculpture World peace is located along this coastal street, near a pier offering boat connections to various Helsinki islands such as Vallisaari in the summertime. Originally Hakaniemi was a peninsula clearly sticking out into the sea, located at the area between the present locations of the market square and Merihaka. It was separated from Siltasaari by a narrow strait running diagonally across the area of the present market square. In the late 18th century there was a pasture for farm animals at the peninsula, called Generalshagen, and the entire peninsula was named Hagnäs (Swedish for "pasture cape") already at the time. The corresponding Finnish name was Hagnääsi in the 1880s and Hakaniemi since 1909. The peninsula has given its name to the Hakaniemi market hall, the streets of Hakaniemenkatu and Hakaniemenkuja, the Hakaniemi metro station, the Hakaniemi park, the street Hakaniemenranta, the Hakaniemi bridge, the Hakaniemi market square and the street Hakaniemen torikatu.
Жерді қалпына келтіру
Тоелонлахти шығанағындағы алғашқы көпірлер 1651 жылы Виронниемиден (Круунунхака) Ванхакапункиге баратын жол үшін салынған. 1832 жылы көпірлер қайта салынғанда, шығанақтағы аралдар Изо Сильтасари және Пикку Сильтасари деп аталды. Сильтавуориден Изо Сильтасаариға дейінгі көпір Питкасильта, ал Пикку Сильтасаари арқылы өтетін көпір Пиккусильта деп аталды. Сол кездегі Хаканиеми аймағын қамтитын, Сильтасаариді солтүстік және шығыс жақтарынан құрлықтан бөліп тұрған, қазіргі базар алаңы орналасқан жерді мелиорациялау жұмыстары 1886 жылы басталды. Бұл мелиорация үшін Sörnäinen портынан алынған шөбінді топырақ пайдаланылды. Мелиорацияланған жерді теңізге ағызып кетпеу үшін топырақтан, тас пен қарағайдан бөгет салынды. Бөгет салынғаннан кейін көп ұзамай құлдырап кетті. Шөбінді топырақ жеткілікті болғандықтан, шығанақтың ішінде жаңа бөгет салынды. 1891 жылы Пиккусильта көпірі әлі де тұрды, бірақ ол құрғақ жерде қалды. Базар алаңының жері бірте-бірте құрғап, оны ағаш төсемелермен кесіп өтуге тура келді. Жерді мелиорациялау жұмыстары барлығы он бір жылға созылды, ал базар сатушылары 1897 жылғы Рождествода осы аумақта сауда жасауды бастады.
The first bridges over the Töölönlahti bay were built in 1651 for the road leading from Vironniemi (Kruununhaka) to Vanhakaupunki. When the bridges were rebuilt in 1832, the islands in the bay were named Iso Siltasaari and Pikku Siltasaari. The bridge from Siltavuori to Iso Siltasaari was called Pitkäsilta and the bridge over Pikku Siltasaari was called Pikkusilta. Land reclamation in the strait separating Siltasaari from the mainland on its northern and eastern sides, containing the Hakaniemi area at the time, at the present location of the market square, started in 1886. This land reclamation used dredging soil from the Sörnäinen harbour. To stop reclaimed land from flowing into the sea, a dam was built from soil, rocks and spruce trunks. Soon after the reclamation was completed, the dam gave in. As there was plenty of dredging soil available, a new dam was built further away in the bay. In 1891 the Pikkusilta bridge still remained, but it had been left on dry land. The market square area dried up slowly and had to be crossed on duckboards. The land reclamation took a total of eleven years, and market vendors started sales in the area on Christmas 1897.
Жұмысшы класының үйі
Хаканиеми 19 ғасырға дейін тыныш жайылым болды. Хельсинки қаласы 1820 жылдан бастап Питкесильтаның солтүстігіндегі құрылысты реттеуге кірісті. 1846 жылы аудан виллалар мен өнеркәсіптік учаскелерге бөлінді, оларды қала ұзақ мерзімді шарттармен жалға берді. Ал қашықтағы жерлер егістік және жайылым ретінде пайдаланылды. 19 ғасырдың соңында Хельсинки қаласы қарқынды индустриялануға көшті және Сорнайнен ауданында зауыттар салынды. Сонымен қатар, қала орталығындағы жалдау бағасының өсуі жұмысшы табын одан әрі ығыстырды, ал Питкесильта көпірінің қарсы жағында орналасқан Хаканиеми тез арада тұруға танымал орынға айналды. Питкесильта көпірі бұдан кейін қала орталығындағы буржуазия мен солтүстіктегі пролетариат арасындағы әлеуметтік теңсіздіктің символына айналды. Көптеген кәсіподақтардың үйі ретінде танымал Хаканиеми қызыл түспен боялды және Хаканиеми базар алаңында көптеген митингілер мен шерулер өтті. 1906 жылғы Свеаборг бүлігі кезінде базар алаңында «Хаканиеми бүлігі» болды, ол Финляндиядағы қызыл және ақ гвардия арасындағы алғашқы қақтығыс ретінде қарастырылады. Кейіннен қызылдар «Гранит сарайы» деп аталған Хельсинки жұмысшылар үйінде (Säästöpankinranta) төңкеріс жоспарлады. Финляндия азамат соғысының 1918 жылғы 26 қаңтарда кешке жұмысшылар үйінің мұнарасына қызыл шамды көтеру арқылы төңкеріс белгісі ретінде басталғаны есептеледі.
Up to the 19th century Hakaniemi was just a peaceful pasture. The city of Helsinki started to regulate construction to the north of Pitkäsilta since the 1820s. In 1846 the area was divided into villa and industrial lots, which the city leased with long term contracts. Lands further away were dealt as fields and pastures. In the late 19th century the city of Helsinki started rapidly industrialising and factories were built in the Sörnäinen area. At the same time, increased rents in the city centre drove the working class further away, and Hakaniemi located on the opposite end of the Pitkäsilta bridge soon became a popular place to live in. Pitkäsilta soon became a symbol of the class difference between the bourgeoisie in the city centre and the proletariat in the north. Hakaniemi, known as the home for many trade unions, was coloured red and many demonstrations were held at the Hakaniemi market square. During the 1906 Sveaborg rebellion the so called Hakaniemi riot took place at the market square, which has been seen as the first clash between the red and white guards in Finland. The reds later planned a revolution at the so called "Granite Castle", the Helsinki workers' house at Säästöpankinranta. The Finnish Civil War is thought to have started when a red lantern was hoisted on the top of the tower at the workers' house in the evening of 26 January 1918 as a sign of revolution.
Кейінгі кезеңдер
1920 жылдары аймақтағы өнеркәсіп қалалық бейнеге сай емес деп есептелді, содан кейін Сильтасаари ауданы бизнес орталығының бір бөлігіне айнала бастады. Хаканиеменранта, Мерихака және Сорнайстен Рантатия аймағында көптеген жаңа ғимараттар салу жоспарлануда. Норвегиялық Артур Бурчардт Әлемдік бейбітшілік мүсінінің жанында жаңа қонақ үй салмақшы. Бұзылған Хаканиеми көпірінің жанына жаңа көпір салынады, содан кейін ескі көпір демонтаждалады. Хельсинки қалалық теміржол сақинасының аясында Хаканиеми метро станциясының қасында жаңа теміржол станциясы жоспарлануда. Базар залының астына жаңа сервистік аула салынып жатыр, ал базар алаңының астына жаңа тұрақ салу жоспарлануда.
In the 1920s the industry in the area was seen as unfit to the urban image, and the Siltasaari area started to become an extension of the business centre. Many new buildings are planned in the area around Hakaniemenranta, Merihaka and Sörnäisten rantatie. The Norwegian Arthur Burchardt would like to build a new hotel near the World peace sculpture. A new bridge will be built next to the deteriorated Hakaniemi bridge, after which the old bridge will be dismantled. A new railway station is planned next to the Hakaniemi metro station as part of the Helsinki City Rail Loop. A new service yard is being built underneath the market hall, and a new parking garage is being planned underneath the market square.