Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колумбия департаменті
Department of Colombia
Гуавиар (Guaviare) – Колумбияның департаменті. Ол елдің оңтүстік-орталық аймағында орналасқан. Оның астанасы – Сан-Хосе-дель-Гуавиар. Гуавиар 1991 жылғы 4 шілдеде Колумбияның жаңа Саяси Конституциясымен құрылды. Осыған дейін ол 1977 жылғы 23 желтоқсанда Вопес комиссариатының аумағынан бөлініп, комиссариат ретінде басқарылатын ұлттық аумақ болған.
Guaviare (ɡwaˈβjaɾe) is a department of Colombia. It is in the southern central region of the country. Its capital is San José del Guaviare. Guaviare was created on July 4, 1991, by the new Political Constitution of Colombia. Up until that point, it was a national territory that operated as a commissariat, segregated from territory of the then Commissariat of Vaupés on December 23, 1977.
Тарих
Бастапқыда Нукак халқы мекендеген Гуавиар 1910-1940 жылдары Амазонка резеңке қызуы кезінде отарланған аймақтардың бірі болды. Көптеген отбасылар елдің ортасынан көшіп келді, тез табыс табуға және Колумбияның басқа аймақтарындағы екіпартиялық зорлық-зомбылықтан қашуға тырысты. Дегенмен, «резеңке қызуы» тез өтті, Гуавиардың жаңа тұрғындарын билеуге қиын жаңбырлы орманда жалғыз қалдырды. 20 ғасырдың екінші жартысында кокаиннің өркендеуі кокаиннен түсетін табысқа қызығушылық танытқан басқа кедей аймақтардан жаңа отарлаушыларды тартты. Осы жаңа толқыннан кейін аумақта жыл сайын кока өсіру көбейді. Гуавиардың бірнеше бөлігін есірткі сатушылар мен Колумбияның Революциялық Қарулы Күштері (FARC) партизандық тобы осы кезеңде бақылап отырды, бұл кезеңде зорлық-зомбылық кең таралған және Колумбия қарулы қақтығысының тараптары арасындағы қақтығыстар үнемі болды. Колумбияның құрбандар жөніндегі басқармасының мәліметінше, 1985 жылдан бері Гуавиардағы қақтығыста 93 мыңнан астам адам зардап шекті, 83 мыңнан астам адам қоныс аударды және 6612 адам қаза тапты. Колумбия үкіметінің кока өсірумен күресу әрекеттері бірнеше қиындықтарға тап болды. Кока егістеріне глифосатты әуеден шашу сот шешімімен тоқтатылды, себебі ол тұрғындардың денсаулығына қауіпті болуы мүмкін еді. Сонымен қатар, коканың орнына басқа дақылдар егу жоспарлары олардың тиімділігін шектейтін құқықтық, экологиялық және экономикалық кедергілерге тап болды. Бұл дақылдардың ешқайсысы коканың қамтамасыз еткен пайда деңгейіне жете алмады. Аймаққа мал шаруашылығын енгізу фермерлердің кокаға тәуелділігін азайтып, балама кіріс көзін құрды. Алайда, мал шаруашылығынан туындаған орманды жою құрғақшылыққа, өрттерге және биологиялық әртүрліліктің жоғалуына әкелді. 2016 жылы FARC-тың демобилизациясы Гуавиардың ауылдық аймақтарындағы тұрғын жағдайларын жақсартты, бірақ демобилизацияланбаған FARC диссиденттері әлі де департаменттің кейбір аймақтарында аумақтық бақылауды жүзеге асыруда.
Originally inhabited by the indigenous Nukak people, Guaviare was one of the regions colonized during the Amazon rubber boom of the 1910s and 1940s. Many families migrated from the centre of the country, seeking fast revenue and escaping from the bi partisan violence taking place in other regions of Colombia. Nevertheless, the 'rubber fever' ended quickly, leaving the new inhabitants of Guaviare alone in an immense rainforest difficult to conquer. The boom of cocaine in the second half of the 20th century attracted new colonizers who migrated from other impoverished regions attracted by the coca revenues. Following this new wave of colonization, the territory started growing almost of coca per year. Several segments of Guaviare's territory were controlled by drug traffickers and the Revolutionary Armed Forces of Columbia (FARC) guerrilla group during this period in which violence was widespread and clashes between the factions of the Colombian armed conflict were constant. According to Colombia's Victims Unit, the conflict in Guaviare has had more than 93,000 victims since 1985, with more than 83,000 displaced and 6,612 dead. The Colombian government's efforts to fight against coca cultivation have faced several difficulties. Aerial aspersion of glyphosate over the coca crops was suspended by a judicial order as it was potentially risky for the health of the inhabitants. Additionally, plans to replace coca with other crops have encountered legal, environmental, and economic restrains that limit their viability. None of these crops could match the level of profit that coca provided. The introduction of cattle to the region has reduced the farmers' dependence on coca by generating alternative sources of income. However, deforestation caused by cattle ranching has led to droughts, fires, and loss of biodiversity. The demobilization of the FARC in 2016 has led to the improvement of the living conditions in rural areas of Guaviare, although FARC dissident groups that did not demobilize still exert territorial control of some zones of the department.
Ұрпақ құрамы
Латындықтар (90,09%)
Афроколумбиялықтар (5,86%)
Американың жергілікті халықтары немесе үндістер (4,05%)
Indigenous Latinos (90.09%)
Afro Colombians (5.86%)
Amerindians or Indigenous (4.05%)
1988 жылға дейін сыртқы әлеммен байланысы болмаған көшпелі Нукак тайпасы Гуавиарде өмір сүреді.
The Nukak, a nomadic tribe that was uncontacted until 1988, live in Guaviare.