Кіріспе

Колумбия департаменті Рисаральда (risaˈɾalda) – Колумбияның департаменті. Ол елдің батыс-орталық бөлігінде, Анд таулы аймағында орналасқан. Кальдас және Киндио департаменттерімен бірге Кофе белдеуінің құрамына кіреді. Астанасы – Перейра қаласы. Рисаральда жоғары сапалы кофесімен және қарқынды дамып келе жатқан өнеркәсіптерімен танымал: автомобиль, киім, азық-түлік, тауарлар мен қызметтер саудасы. 1966 жылы Кальдас департаментінен бөлініп шықты. Аймақ өте таулы және шағын аумақта әртүрлі климаттық жағдайлар бақыланады. Тынық мұхитындағы Буэнавентура портына және Колумбияның ірі қалаларына – Богота, Кали, Медельин қалаларына жақын орналасқандығы оны жылдам дамып келе жатқан экономикалық орталыққа айналдырды.

География

Рисаральда департаменті, елдің батысындағы Орталық Анд аймағының орталық секторында орналасқан. Ол экономикалық дамудың екі маңызды полюсінің – солтүстік және оңтүстік Каука алқабындағы Антиокия департаментінің (Орталық және Батыс Кордильера арасында созылып жатыр) арасында орналасқан. Департамент Каука өзеніне қарай еңістеп төмендеп, солтүстік-шығыста Кальдас, шығыста Толима, солтүстікте Киндіо, оңтүстік және батыста Чоко департаменттерімен шекаралас. Департаменттің су желісі екі негізгі бассейннен тұрады: Каука және Сан-Хуан өзендері. Физиографиялық құрылымдар Орталық және Батыс тау тізбектерінің жанартаулық массивтерімен, сондай-ақ Отун, Каука, Рисаральда және Ла-Вьеха өзендерінің табиғи арналарымен қалыптасқан жазық және тар шатқалдармен сипатталады. Оның маңызды нүктелері: Невадо-де-Санта-Исабель (Перейра), Серро-де-Татама (Қасиетті орын), Серро-де-Караманта (Мистрато), Альто-де-лас-Паломас (Пуэбло-Рико), Альто-де-Пелахуэвос (APIA), Бледе-ла-Серна (Мистрато), Сан-Хуан Бледе (APIA), Контент Бледе (APIA), Трибуна Бледе (Перейра), Альто-дель-Нудо және Морро-Азул (Перейра), Альто-де-ла-Кампана (APIA) және Кристаллдық биік жатқан жер (Белен-де-Умбрия). Департамент топырақтарының пайда болуына магмалық және жанартаулық жыныстар, сондай-ақ шөгінді және аллювиалды-колювиалды материалдар ықпал еткен. Осы материалдарға сәйкес округтердегі топырақ бірліктері: Манила, Парназ немесе 200, 10-шы бірлік немесе Чинчина және Малабар, ал ең кең таралғаны – кофе өсірілетін Чинчинаның 10-шы бірлігі. Агрологиялық жіктелу бойынша департамент аумағының 6,4% (Пуэбло-Рико, Белен-де-Умбрия және Мистрато муниципалитеттерін қоспағанда, оларда агрологиялық зерттеулер жүргізілмеген) II, III және IV сыныптарға, 77,2% V, VI, VII сыныптарға, ал 16,4% VIII сыныпқа жатады. Көрінетін агрологиялық жағдайлар бойынша Mj және Fn бірліктері басым, олар әртүрлі дақылдар мен орман шаруашылығына жарамды жалпы аумақтың 58,6% -ын құрайды. Департаментте әртүрлі тіршілік аймақтары бар, олардың таралуы келесідей: BMH PM (40,3%), BMH MB (28,7%), BP pm (9,4%), ал қалғаны (21,5%) bs T bh, bh T, bh PM, bp MB, BH F, bp M және басқалары.

Тарих

Еуропалықтар басып алғанға дейін бұл аумақта Квимбая және Карамта тайпалары қоныстанған. Алғашқы конкистадорлар 1537 жылы Себастьян де Белальказар басқарған экспедициямен келді. Бірнеше испан қалалары негізі салынды, бірақ жергілікті тұрғындардың санының азаюы және еуропалықтардың аз қоныстануы салдарынан Рисаральда 19 ғасырдың ортасына дейін көбінесе тасталып қалды, содан кейін кофе өсіру дами бастады. Отарлық дәуірде және Республиканың алғашқы жылдарында аймақ Попаян провинциясының құрамында болды. 1821 жылы ол Каука департаментіне қосылды. 1857 жылы Каука федералды штатының бөлігіне айналды. 1905 жылы Рисаральда Кальдас департаментіне қарасты болды. 1966 жылы Перейра қаласы орталығы болатын жеке департамент ретінде құрылды.