Кіріспе
Колумбия департаменті Ваупес (bawˈpes) – Колумбияның оңтүстік-шығысындағы, жаңғақты Amazonía аймағында орналасқан департамент. Ол елдің оңтүстік-шығыс бөлігінде жатыр, шығысында Бразилиямен, оңтүстігінде Амазонас департаментімен, батысында Какетамен, ал солтүстігінде Гуавиар және Гуаиниямен шектеседі; жалпы ауданы 54 135 км² құрайды. Оның орталығы Миту қаласы. 2018 жылғы мәліметтер бойынша, халқы 40 797 адамды құрады, бұл Колумбиядағы ең сирек қоныстанған департамент.
Vaupés (bawˈpes) is a department of Southeastern Colombia in the jungle covered Amazonía Region. It is located in the southeast part of the country, bordering Brazil to the east, the department of Amazonas to the south, Caquetá to the west, and Guaviare, and Guainía to the north; covering a total area of 54,135 km2. Its capital is the town of Mitú. As of 2018, the population was 40,797, making it the least populous department in Colombia.
Тарих
Испандықтардың отарлау кезінде және алғашқы республиканың алғашқы күндері Ваупес аумағы Үлкен Колумбия кезінде Попайан провинциясының құрамына кірді. Испаниядан тәуелсіздік алғаннан кейін, 1821 және 1830 жылдар аралығында Бояка департаментінің алғашқы нұсқасының бөлігі болды. 1831 және 1857 жылдар аралығында аумақ Какета ұлттық аумағының бөлігіне айналды, кейін Каука тәуелсіз штатының құрамына кірді. 1886 жылы жаңадан құрылған Каука департаментіне қосылды. Резеңке өнеркәсібінің өркендеуі мен өнеркәсіптік революция кезінде резеңке іздеу аумаққа отарлаушыларды әкелді, олар жергілікті халықтың көп бөлігін өзгертіп, кейбір тайпаларды жоқ етті. Аумақ алғаш рет 1910 жылы аумақтық бөлініс ретінде құрылды және Каламар қаласын (қазіргі Гуавиарде орналасқан) астана етіп комиссариаттар (Comisarias) ретінде жұмыс істеді, бірақ кейін Бразилия шекарасына жақын болу үшін Миту қаласына көшті. 1963 жылы Гуания Ваупестен бөлініп, комиссариатқа айналды. 1977 жылы Гуавиар да сондай жолмен өтті. Департамент 1991 жылғы Колумбия Конституциясынан кейін, 1991 жылдың 4 шілдесінде Колумбия департаменті ретінде құрылды.
Экономика
Департаменттің басты экономикалық қызметтері – ағаш өңдеу және балық аулау, оның көп бөлігі көрші Бразилияға экспортталады.
Демография
Халықтың көп бөлігі жергілікті тұрғындардан құралған. Бұл елдегі ең сирек қоныстанған облыс.
Көлік
Амазония орманының ішінде орналасқандықтан, елдің басқа аймақтарымен немесе елді мекендер арасында байланыс жолдары жоқ. Сауда және сыртқы әлеммен байланыс негізгі өзендер арқылы және әуе көлігі арқылы жүзеге асырылады. Шағын елді мекендердің бірнешеуінде департамент орталығы Миту қаласына және одан елдің басқа аймақтарына рейстер жасайтын әуе жолақтары бар.
Әкімшілік бөлімшелер
Халық санының аздығы және аумақтың үлкендігіне байланысты, Вопес департаментінде бар болғаны үш муниципалитет бар. Департаменттің қалған бөліктері муниципалитет және коррехиментоның белгілі бір функцияларын біріктіретін ерекше коррехименто түрі ретінде жіктелді.