Америкалық адвокат және жедел жәрдем дәрігері Майкл Ньюдаудың қызметі

Кіріспе

Американдық адвокат және шұғыл медициналық көмек дәрігері Майкл Артур Ньюдоу (24 маусым 1953 жылы туған) – американдық адвокат және шұғыл медициналық көмек дәрігері. Ол АҚШ-тағы мемлекеттік мектептердегі адалдық сертінің қазіргі нұсқасын, "Құдайға адал" деген сөз тіркесі болғандықтан конституцияға қайшы деп жариялауға жасаған тыранымен танымал. Ол сондай-ақ президент Буштың екінші іс-шарасындағы дұғаны тоқтату үшін сотқа шағымданып, жеңіліске ұшырады. 2009 жылы президент Обаманың іс-шарасында Құдай мен дінге сілтеме жасауға жол бермеу үшін тағы да сотқа шағымданып өтті. Ньюдоу – атеист және Универсалды Өмір Шіркеуінің санкцияланған пасторы. 1997 жылы ол FACTS (First Atheist Church of True Science) деп аталатын ұйым құрды, ол мемлекеттік институттарда дін мен мемлекеттің қатаң бөлінуін жақтады. Ол сондай-ақ Американың зайырлы коалициясының кеңесші кеңесінде де қызмет етеді.

Ерте өмір және білім

Ньюдоу Бронксте және Нью-Джерси штатының Тинек қаласында өсті, оның номиналды еврей отбасы 1960 жылы көшіп келді. Ол Тинек орта мектебін бітірді. Орта мектебін бітіргеннен кейін Ньюдоу Браун университетіне түсіп, 1974 жылы биология ғылымдарының бакалавры дәрежесін алды. Brown Alumni Magazine журналына берген сұхбатында ол ешқашан Құдайға сенгенін есіне алмағанын айтып: "Мен атеист болып дүниеге келдім" деді. Содан кейін ол UCLA медицина мектебінде оқып, 1978 жылы медицина докторы ғылыми дәрежесін алды. Ол көптеген ауруханаларда шұғыл жәрдем көрсету бөлімінде дәрігер болып жұмыс істеді және Калифорнияда және басқа бірнеше штаттарда медициналық лицензиялары бар.

Саналылық анты

Ньюдоу ең алдымен, ол өз қызының атынан "Құдайдың астында" деген сөздерді мемлекеттік мектептердің АҚШ-тың адалдық сертінің оқылуына қосуға қарсы сот ісін қозғағандығымен танымал. АҚШ-тың 9-шы округтік апелляциялық соты бұл тіркесті дінді қолдау деп таныды, демек АҚШ Конституциясының бірінші түзетуінің дін бостандығын қамтамасыз ету ережесін бұзады. Алайда, бұл шешім кейіннен АҚШ Жоғарғы Соты процессуалдық негіздермен күшін жойды, Ньюдоудың қызына қамқорлық құқығы болмағандықтан оның атынан сотқа шағымдануға құқығы жоқ екенін, сондай-ақ ол өзінің атынан іс қозғау үшін Жоғарғы Соттың талаптарына сай келмейтінін айтты. Ньюдоу сол мәселеге қатысты Калифорния штатының шығыс округінің АҚШ округтік сотына тағы да шағым түсірді, бірақ бұл жолы үш аты-жөні белгісіз ата-ана мен олардың балалары атынан. Жоғарғы Соттың Ньюдоудың бұрынғы ісі бойынша қабылдаған шешіміне сүйене отырып, судья Лоренс К. Карлтон Ньюдоудың сотқа шағымдануға құқығы жоқ екенін, бірақ басқа талапкерлердің құқығы бар екенін мәлімдеді. Бұрынғы шешімге сәйкес, судья мемлекеттік мектептерде оқылғанда серт конституцияға қайшы келеді деп шешті. 2010 жылдың 11 наурызында АҚШ-тың 9-шы округтік апелляциялық соты Ньюдоу мен Рио Линда Біріккен мектеп округінің арасындағы істе адалдық сертіндегі "Құдайдың астында" деген сөздерді қолдады. Шешімнің 60-бетінде былай делінген: "Біз Калифорния штатының Білім беру кодексінің 52720-бабы және мектеп округінің мұғалімдердің сертті оқуда оқушыларға жетекшілік етуі, ал қатысуға ниеті жоқтардың кедергісіз қатысуы Конституцияның дін бостандығын қамтамасыз ету ережесін бұзбайды деп санаймыз. Сондықтан аудандық соттың мектеп округінің саясаты конституцияға қайшы екені және сертті оқуға ниет білдірген оқушыларға тыйым салу туралы шешімін кері қайтарамыз және күшін жоямыз". Сот Ньюдоуға қарсы шешім шығарды, өйткені оның бастапқыда шағымдануға заңдық негізі болмады. Аға судья Дороти В. Нельсон судья Карлос Т. Биамен бірге шешім шығарды, ал судья Стивен Рейнхардт қарсы дауыс берді.

Newdow is best known for the lawsuit which he states was filed on behalf of his daughter against inclusion of the words "under God" in public schools' recitals of the United States' Pledge of Allegiance. The United States Court of Appeals for the Ninth Circuit found that the phrase constitutes an endorsement of religion, and therefore violates the Establishment Clause of the First Amendment to the United States Constitution. However, the decision was later overruled by the Supreme Court of the United States on procedural grounds, citing that Newdow did not have custody of his daughter and therefore did not have the right to bring suit on her behalf, nor did he meet the Court's prudential standing requirements to bring the suit on behalf of himself. Newdow filed suit again in the United States District Court for the Eastern District of California regarding the same issue, but this time on behalf of three unnamed parents and their children. Citing the precedent set by the Supreme Court in the course of Newdow's previous suit, Judge Lawrence K. Karlton ruled that Newdow did not have standing to bring his lawsuit, but the other plaintiffs did have standing. Based on the previous ruling by the Ninth Circuit, the judge ruled that the pledge is unconstitutional when recited in public schools. On March 11, 2010, the United States Court of Appeals for the Ninth Circuit upheld the words "under God" in the Pledge of Allegiance in the case of Newdow v. Rio Linda Union School District. On page 60 of the ruling the court writes: "We hold that the California Education Code 52720 and the School District's policy having teachers lead students in the recitation of the Pledge, and having those who do not wish to participate do so with impunity, do not violate the Establishment Clause. Therefore we reverse the decision of the district court holding that the School District's policy is unconstitutional and vacate the permanent injunction prohibiting the recitation of the Pledge by willing students." The court also ruled against Newdow in that he had no prudential standing to file a complaint in the first place. Senior Circuit Judge Dorothy W. Nelson joined Judge Carlos T. Bea in the ruling, but Judge Stephen Reinhardt dissented.

Құдайға сенім артамыз

2005 жылдың қарашасында Ньюдоу АҚШ монеталары мен банкноталарынан «In God We Trust» сөзін алып тастауды қалағанын мәлімдеді. 2005 жылдың 14 қарашасында Fox News телеарнасының Нил Кавутомен сұхбаттасқанда Ньюдоу АҚШ валютасындағы «In God We Trust» сөзін нәсілдік сегрегациямен (әсіресе, бөлек су ішу орындары) салыстырып былай деді: «Оларды қалайша салыстырмауға болады? Бұл жерде қандай айырмашылық бар? Екеуіне де (ақтар мен қараларға) теңдей су берілді. Екеуінің де қол жеткізу мүмкіндігі болды. Үкімет осы екі адамды нәсілдік белгісі бойынша бөліп қараудың дұрыс екенін айтты. Ал біз екі адамды діни сенімдерінің негізінде бөлудің дұрыс екенін айтамыз». 2006 жылы АҚШ Өкілдер палатасы Антты қорғау туралы заңды қабылдаған күні берген сұхбатында Ньюдоу WERS FM-нің Дэвид Гудманға: «Бірнеше сағат бұрын Америка Құрама Штаттары Конгресінің Өкілдер палатасы 260 дауысқа 167 қарсы дауыс беріп, АҚШ Конституциясының биліктерді бөлу қағидасын және көптеген басқа да баптарды толыққанды бұзып, «Құдайдың астында» деген сөзді Антта сақтап қалудың маңызды екенін ойлады. Менің ойымша, адамдар мұны саяси мұрамыз үшін немесе басқа да бір нәрсе үшін жасамас еді. Олар мұны өздерінің діни көзқарастарын қолдағандықтан жасады, себебі олар осы діни көзқарасты үкімет тарапынан қолдау көрсетілгенін көргісі келеді, ал бұл – Құрылтайдың бірінші түзетуіне қайшы келеді». 2006 жылдың маусым айында федералды судья Ньюдоудың Establishment Clause бойынша талабын қабылдаудан бас тартты. Ньюдоу шешімге шағымданатынын мәлімдеді, бірақ Ароновқа қарсы АҚШ ісі осыған ұқсас негізде Тоғызыншы апелляциялық округтік сотында шешілді және төменгі сот сол шешімді қайтаруға міндетті болды. Сонымен қатар, Тоғызыншы округ бұрынғы шешімдерін жоққа шығармайды. 2007 жылдың 4 желтоқсанында Ньюдоу Тоғызыншы округтің үш судьядан тұратын алқасының алдында «Анттағы «Құдайдың астында» және АҚШ валютасындағы «In God We Trust» сөздерін алып тастау туралы талап айтты (Рой Рио Линда Біріккен мектеп округіне қарсы іс). Тоғызыншы округ Ньюдоудың талабын қабылдамады. 2010 жылдың 11 наурызында жарияланған шешімінде сот Аронов ісіндегі бұрынғы шешімде «ұлттық ұранның «патриоттық немесе салтанатты сипаты» бар, «теологиялық немесе ритуалдық әсері жоқ» және «үкіметтің діни іс-қимылды қолдауын білдірмейді» делінгенін, бұл Ньюдоудың аргументін жоққа шығаратынын мәлімдеді. Тек үкіммен келісетін пікірде, тіпті өте либералды судья Стивен Рейнхардт Ароновтың бұрынғы шешімі басым екеніне келісті. Ньюдоу сонымен қатар 2001 жылы Джордж Буштың инаугурациясында Франклин Грэм дұға оқығаннан кейін федералды сотқа шағым түсірді. Шағымда инаугурациялық дұға дінге конституциялық емес қолдау көрсеткені айтылды. Бірақ ол да сәтсіз аяқталды.

In November 2005, Newdow announced that he wanted to have "In God We Trust" removed from U. S. coins and banknotes. In a November 14, 2005 interview with Fox News's Neil Cavuto, Newdow compared "In God We Trust" appearing on United States currency with racial segregation (specifically separate drinking fountains), saying, "How can you not compare those? What is the difference there? Both of them [whites and blacks] got equal water. They both had access. It was government saying that it's okay to separate out these two people on the basis of race. Here we're saying it's okay to separate two people on the basis of their religious beliefs." In a 2006 interview on the day that the United States House of Representatives passed the Pledge Protection Act, Newdow told WERS FM's David Goodman, "A few hours ago, the House of Representatives of the Congress of the United States of America voted 260 to 167 to completely gut the U. S. Constitution of its separation of powers and violate numerous other clauses because they thought it was important enough to keep 'under God' in the Pledge of Allegiance. I don't think people would've done that for our political heritage or anything else. They did it because they want God in their government because it stands for a religious view that they adhere to, and they want to see that religious view espoused by government, which is exactly what the Establishment Clause forbids." In June 2006, a federal judge rejected Newdow's Establishment Clause lawsuit on the grounds that the minted words amount to a secular national slogan, and do not dictate anyone's beliefs. Newdow stated that he would appeal the ruling, although Aronow v. United States was decided on the same grounds in the United States Court of Appeals for the Ninth Circuit and the lower court was required to return the same ruling, likewise the Ninth Circuit does not traditionally overrule previous Ninth Circuit rulings. On December 4, 2007, Newdow argued before a three judge panel of the Ninth Circuit to remove both "under God" from the Pledge of Allegiance (Roe v. Rio Linda Union School District), and "In God We Trust" from United States currency. The Ninth Circuit rejected Newdow's challenge. In a decision published March 11, 2010, the court held that its earlier decision in Aronow, which "held the national motto is of a "patriotic or ceremonial character," has no "theological or ritualistic impact," and does not constitute "governmental sponsorship of a religious exercise," foreclosed Newdow's argument. In an opinion concurring only in the judgment, even the extremely liberal Judge Stephen Reinhardt agreed that Aronow was controlling precedent. Newdow also filed a lawsuit in federal court after Franklin Graham gave the invocation at George W. Bush's 2001 inauguration. The lawsuit claimed that inaugural prayer was an unconstitutional endorsement of religion. It also was unsuccessful.

Калифорния оқулық оқиғасы

Ньюдоу сонымен қатар Калифорниядағы білім беру материалдарын теңестіруді қолдайтын ата-аналар тобын (CAPEEM) өкілдік етеді, бұл топ Калифорния білім беру департаментінің және Калифорния штатының білім беру басқармасының лауазымды тұлғаларына қарсы сотқа шағымданыпты. Сотқа шағымданудың себебі – Китаязық оқиғаларды тарихи фактілер ретінде оқыту, және осы шағымды Калифорниядағы индуист ата-аналар құрған CAPEEM ұсынған. Ақырында CAPEEM бұл істі 175 000 долларға реттеді.

Обаманың инаугурациясы

2008 жылдың 31 желтоқсанында Ньюдоу және тағы 17 адам, сондай-ақ атеистерді білдіретін 10 ұйым, Барак Обаманың инаугурациясына қатысы бар Бас судья Джон Г. Робертс және басқаларды Колумбия округінің АҚШ округтік сотына сотқа берді, Бас судьяның «Құдай маған көмектессін» деп айтуына кедергі келтіруді мақсат етті. Конституцияда нақты тек осы 35 сөзден тұратын қана ант көрсетілген, ал осы төрт сөз кірмейді. Associated Press бірнеше хабарлама жариялады, соның ішінде The Washington Post және көптеген басқа да филиалдар тарапынан таратылған хабарламада, соттың атеистердің президенттің «Құдай маған көмектессін» деген сөзін айтуына тыйым салуға бағытталған әрекет екені туралы қате ақпарат берілді. Сотта президентке емес, тек Бас судьяға ғана тыйым салу туралы талап қойылды. Сонымен қатар, басқа соттарда бірінші түзетудің негізінде, инаугурациядағы барлық діни дұғаларды тоқтату талабы қойылды, бұл талап екі алдыңғы инаугурацияда сәтсіз аяқталған болатын. Судья Реджи Уолтон Ньюдоудың алдын ала тыйым салу туралы өтінішін қабылдамады, себебі ол округтік сот судьясы ретінде АҚШ Жоғарғы Сотының Бас судьясына қарсы мұндай бұйрық шығаруға өкілеттігі жоқ деп санайды, және мұндай сөздерді қосу – келер президенттің сөз бостандығы құқығын жүзеге асыруы болып табылады; президенттің жеке дұғасын өзі таңдаған сөздермен білдіру құқығы сотта дауланбаса да, Бас судья Робертске талап хат жіберілді. Нәтижесінде, Обама «Құдай маған көмектессін» деп сөзін аяқтады, бірақ бұл оның жеке таңдауы екенін және конституциялық анттың бөлігі емес екенін көрсететін сұрақ түрінде айтылды. Кейін Ньюдоу алдын ала тыйым салу туралы өтінішін қабылдамауға шағымданудан бас тартатынын, бірақ апелляциялық сот арқылы істі жалғастыратынын хабарлады. Ньюдоу Робертке қарсы істе, округтік апелляциялық сот істі қарастырып, Ньюдоудың 2009 жылғы инаугурацияға қатысты талаптарының мәні жоқ екенін, ал оның 2013 және 2017 жылғы инаугурацияларға қарсы шығуға құқығы жоқ екенін мәлімдеді. 2011 жылдың мамыр айында АҚШ Жоғарғы Соты Ньюдоудың істі қарау туралы өтінішін қабылдамады. Робертс судьясы Ньюдоудың өтінішіне жауап ретінде Обаманың «Құдай маған көмектессін» деген сөзін «Құдай сізге көмектессін бе?» деген сұрақпен бастады, бұл оның конституциялық анттың қалған 36 сөзінен ерекшеленуі тиіс екенін көрсету үшін жасалды.

On December 31, 2008, Newdow and 17 other people, plus 10 groups representing atheists, sued Chief Justice John G. Roberts and others involved in the inauguration of Barack Obama in the United States District Court for the District of Columbia, seeking to prevent the Chief Justice from saying "so help me God." The Constitution specifically defines only this single oath of office of 35 words and does not include these four words. The Associated Press ran several reports including one picked up by The Washington Post and many other affiliates that inaccurately stated that the suit was an attempt by atheists to prevent the President from saying "so help me God." The suits specifically state that an injunction is not sought against the president, but rather only against the Chief Justice. In addition, in other courts the demand was to end all religious prayer at the inauguration based on the establishment clause of the First Amendment, which he had sued to prevent in the two previous inaugurations unsuccessfully. Judge Reggie Walton refused to grant Newdow's motion for a preliminary injunction, saying that as a district court judge, he did not feel he had the authority to issue such an order against the Chief Justice of the United States Supreme Court, and that the inclusion of such words is an exercise of the incoming President's right of free speech; although the president's right to express his private prayer in words of his choosing was specifically not challenged in the lawsuit, Chief Justice Roberts was served with a demand notice. The outcome was that Mr. Obama did conclude with "So Help Me God" but the prompting was in the form of a query, indicating that this was his choice and not part of the constitutionally prescribed oath of office. Newdow later reported that he would not challenge the denial of his preliminary injunction motion, but would appeal the case through the appellate court. In Newdow v. Roberts, the D. C. Circuit Court of Appeals dismissed the case, holding that Newdow's claims with respect to the 2009 inauguration were moot, and that he lacked standing to challenge the 2013 and 2017 inaugurations. In May 2011, the United States Supreme Court denied Newdow's request to hear the case. Justice Roberts' response to Newdow's petition was to prompt Obama's "So Help Me God" with a question, "So Help You God?" to differentiate from the other 36 constitutional words.

Марапаттар

2002 жылдың қарашасында Ньюдоу «Ант» ісінен кейін «Діннен азаттық» қорынан «Жылдың еркін ойлаушысы» сыйлығымен марапатталды. 2004 жылы ол ақшадан «Құдайға сенеміз» деген жазуды алып тастауға ұсынғандығы үшін арнайы «Freethought Hero» сыйлығын алды. 2004 жылдың мамыр айында Америкалық гуманистік қауымдастығы Ньюдоуға «Гуманистік пионер» сыйлығын табыс етті.