Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Израильдік эволюциялық биолог (1928–2017 жж.)
Israeli evolutionary biologist (1928–2017)
Амотц Захави (14 тамыз 1928 – 12 мамыр 2017 жж.) – Израильдік эволюциялық биолог, Тель-Авив университетінің зоология кафедрасының профессоры және Израильдегі Табиғатты қорғау қоғамының негізін қалаушылардың бірі. Оның негізгі еңбегі сигналдардың эволюциясына, әсіресе, жарамдылықты көрсететін сигналдарға және олардың "шындыққа сәйкестігі" үшін іріктелуіне арналған.
Amotz Zahavi (August 14, 1928 – May 12, 2017) was an Israeli evolutionary biologist, a Professor in the Department of Zoology at Tel Aviv University, and one of the founders of the Society for the Protection of Nature in Israel. His main work concerned the evolution of signals, particularly those signals that are indicative of fitness, and their selection for "honesty".
Өмірбаян
Амоц Захавиді зоологияны оқуға Тель-Авив зообағының директоры Генрих Мендельсон ықпал етті.
Amotz Zahavi was influenced to study zoology by the director of the zoo at Tel Aviv, Heinrich Mendelssohn.
Ғылыми мансап
Захави ең алдымен мүгедектік принципі бойынша жұмысымен танымал, ол Дарвиннің эволюция теориясының қағидаларына қайшы келетін белгілердің, мінез-құлықтардың немесе құрылымдардың эволюциясын түсіндіреді, себебі олар жеке организмдердің тіршілікке бейімділігін төмендетіп, қауіпке тікелей ұшыратады. Жыныстық таңдау арқылы қалыптасқан бұл белгілер организмнің статусын көрсететін сигналдар ретінде қызмет етеді, мысалы, жұптасу үшін серкелерді тартуға мүмкіндік береді. Ол оны адал сигнал беру туралы теориялармен және таңдаудың жоғары құнға ие, алдауға қиын сигналдарды бағалайтын идеясымен кеңейтті. Ол әсіресе Арабия бабблеріндегі жұмыстармен айналысты, бұл ұзақ өмір сүретін және әлеуметтік құс, туыстық таңдау арқылы түсіндірілмейтін, туыс емес жеке тұлғалар арасындағы игілікті мінез-құлықтарымен ерекшеленеді. Захави осы мінез-құлықтарды өзінің сигналдық теориясы және оның байланысты, мүгедектік принципі тұрғысынан қайта қарастырды. Игілікті әрекет донор үшін қымбатқа түсуі мүмкін, бірақ бәсекелестік игіліктіліктің бір түрі ретінде әлеуетті серкестерге тартымдылықты арттыруы мүмкін. Захави 1973 жылы Питер Уордпен бірлесіп ақпараттық орталық гипотезасын жасады. Ақпараттық орталық гипотезасы бойынша, құстар негізінен басқа құстардан тамақ ресурстарының орналасқан жері туралы ақпарат алу үшін бірлескен ұяларда өмір сүреді.
Zahavi is best known for his work on the handicap principle, which explains the evolution of characteristics, behaviors or structures that appear contrary to the principles of Darwinian evolution in that they appear to reduce fitness and endanger individual organisms. Evolved by sexual selection, these act as signals of the status of the organism, functioning to e. g. attract mates. He expanded it with theories on honest signalling and the idea that selection would favour signals that impose a higher cost, those that are not easily cheated on. He worked in particular on the Arabian babbler, a long lived and social bird with altruistic behaviour among unrelated individuals, not explainable by kin selection. Zahavi reinterpreted these behaviours according to his signal theory and its correlative, the handicap principle. The altruistic act is costly to the donor, but may improve attractiveness to potential mates, a form of competitive altruism. Zahavi is credited with co developing the information centre hypothesis in 1973 with Peter Ward. The information centre hypothesis states that birds live in communal roosts primarily to gain information on food resource locations from other roost individuals.
Марапаттар
1980 жылы Израильдегі Табиғатты қорғау қоғамы, Захави және оның екі әріптесі SPNI-нің қоғам мен мемлекетке, сондай-ақ қоршаған ортаға ерекше үлесі үшін Израиль мемлекеттік сыйлығымен марапатталды. 2011 жылы Захави әлеуметтік коммуникацияның эволюциясы саласындағы Фиссен қорының Халықаралық сыйлығын алды. 2016 жылы Захави Израиль экология және қоршаған орта ғылымдары қоғамынан өмірінің бойындағы еңбектері үшін сыйлық алды.
In 1980, The Society for the Protection of Nature in Israel, Zahavi and two other colleagues, were awarded the Israel Prize for SPNI's special contribution to society and the State, for the environment. In 2011, Zahavi received the Fyssen Foundation's International Prize for the evolution of social communication. In 2016, Zahavi received a prize for lifetime achievement from the Israel Society of Ecology and Environmental Sciences.
Жарияланған еңбектер
Захави, А. және Захави, А. (1997). Мүгедектер принципі: Дарвиннің пазлындағы жоғалған бөлік. Оксфорд университетінің баспасы. Оксфорд.
Zahavi, A. and Zahavi, A. (1997). The handicap principle: a missing piece of Darwin's puzzle. Oxford University Press. Oxford.