Кіріспе
1971 жылы Питер Сингердің эссесі "Аштық, байлық және мораль" – Питер Сингердің 1971 жылы жазған және 1972 жылы "Философия және қоғамдық істер" журналында жарияланған эссесі. Онда бай адамдардың гуманитарлық мақсаттарға Батыс мәдениетінде қалыпты саналатыннан әлдеқайда көп көмек көрсетуге моральдық жауапкершілігі бар екені айтылады. Эссе Бангладеш азаттық соғысының босқындарының аштық жағдайынан шабыттанды, олардың жағдайын мысал ретінде келтіреді, бірақ Сингердің аргументі жалпы сипатта және Бангладеш мысалымен ғана шектелмейді. Бұл эссе Батыс этикалық ойлауының үлгісі ретінде жинақтарға кеңінен енгізілген.
"Famine, Affluence, and Morality" is an essay written by Peter Singer in 1971 and published in Philosophy & Public Affairs in 1972. It argues that affluent persons are morally obligated to donate far more resources to humanitarian causes than is considered normal in Western cultures. The essay was inspired by the starvation of Bangladesh Liberation War refugees, and uses their situation as an example, although Singer's argument is general in scope and not limited to the example of Bangladesh. The essay is anthologized widely as an example of Western ethical thinking.
Қабылдау және сын
Философ Гилберт Харман «Аштық, байлық және адамгершілік» атты мақаланы этикадағы ең белгілі мақалалардың бірі деп есептейді. 1981 жылы философ Джеймс Рашельс мақала туралы былай деді: «біреулер бұл пікірге зихи қызығушылық танытты, бірақ аштықты басу үшін көбірек қаржы жұмсамағаны үшін өзін кінәлі санады». Сингердің эссесіне жиі айтылатын сын – оның жоғары талаптар қоюы. Мысалы, Сингердің эссесіндегі «көпшілікке жүктелген міндет» 1982 жылы Джон Артур, 2002 жылы Джон Кекес және 2006 жылы Кваме Энтони Аппиа тарапынан сынға алынды. Сингердің жалпыға ортақ моральдық принциптерден үлкен көмекке дейінгі тікелей жол туралы пікірі де күмәндану тудырды. Сингердің мақаласы Питер Унгердің 1996 жылы жарық көрген «Жоғары өмір сүру және өлмеуге рұқсат беру» кітабын жазуға түрткі болды. 2015 жылы «The New Republic» басылымы Сингердің эссесінің тиімді қайырымдылыққа тигізген әсерін атап өтті. «Суға батып бара жатқан бала» тұңғышқұрлы аналогиясы Лариса МакФаркхардың 2015 жылы жарық көрген «Бейтаныс адамдардың батып кетуі» кітабының атауына негіз болды, онда түрлі экстремалды қайырымды адамдардың өмірі суреттеледі, олардың кейбіреулері Сингердің эссесінен әсер алды. 2016 жылы Сингердің эссесінің кітап түрі жарық көргеннен кейін «Financial Times» газетіне жариялаған рецензиясында Дэниел Бен Ами кедейлікті жеңудің кілті тек қайырымдылық емес, сонымен қатар кедей адамдардың өзіне сенімділік сезімін қалыптастыру екенін айтты. Ол Қытайдың экономикасын өзгерту арқылы миллиондаған адамды кедейліктен шығарғанын, батыстың көмегіне және ықыласына тәуелді болмай, мысалға келтірді. Аштықпен күресуге немесе кедейлікті азайтуға көмектесуді қалайтын адамдардың мұндай іске еркін кіруі керек екенін ол мәлімдеді. Дегенмен, кедей адамдарды тек батыстың қайырымдылығының пассивті иегерлері деп қараудан сақтану қажет. Мұндай көзқарасқа қарсы тұру керек, өйткені ол олардың өздерін жақсартуға белсенді үлес қосу мүмкіндіктерін және әлеуетін елемейді.
Цитаталар
Біздің алдын алуға болатын жамандықтан алыстауымыз немесе сол жамандыққа қатысты бізбен бірдей жағдайдағы адамдардың саны біздің міндетімізді – сол жамандықты азайту немесе болдырмау міндетін – кемітпейді. Егер біздің қолымызда нәрсе нашарлап кетпеуіне жол бермеу мүмкіндігі болса, және осы үшін моральдық жағынан маңызды нәрсені құрбан етудің қажеті болмаса, онда біз моральдық тұрғыдан оны істеуге тиіміз. Сингердің айтуынша, бұл оның аргументін басқаратын принциптің толықтырылған қайта растауы. Адамдар ақшаларын аштықтан зардап шегушілерге көмектесуге емес, жаңа киім немесе жаңа машина алуға жұмсағанда ұялмайды, тіпті оларға мұндай мүмкіндік еске түспейді. Мұндай көзқарас дұрыс емес. Егер біз жаңа киімді жылыну үшін емес, "әдемі киіну" үшін алсақ, онда біз ешқандай маңызды қажеттілікті қанағаттандырмаймыз.