Кіріспе
Биология – белгілер жүйесі ретінде қарастырылғанда
the journal
Biosemiotics (from the Greek βίος bios, "life" and σημειωτικός sēmeiōtikos, "observant of signs") is a field of semiotics and biology that studies the prelinguistic meaning making, biological interpretation processes, production of signs and codes and communication processes in the biological realm. Biosemiotics integrates the findings of biology and semiotics and proposes a paradigmatic shift in the scientific view of life, in which semiosis (sign process, including meaning and interpretation) is one of its immanent and intrinsic features. The term biosemiotic was first used by Friedrich S. Rothschild in 1962, but Thomas Sebeok, Thure von Uexküll, Jesper Hoffmeyer and many others have implemented the term and field. The field is generally divided between theoretical and applied biosemiotics. Insights from biosemiotics have also been adopted in the humanities and social sciences, including human animal studies, human plant studies and cybersemiotics.
Журнал
the journal
Biosemiotics (from the Greek βίος bios, "life" and σημειωτικός sēmeiōtikos, "observant of signs") is a field of semiotics and biology that studies the prelinguistic meaning making, biological interpretation processes, production of signs and codes and communication processes in the biological realm. Biosemiotics integrates the findings of biology and semiotics and proposes a paradigmatic shift in the scientific view of life, in which semiosis (sign process, including meaning and interpretation) is one of its immanent and intrinsic features. The term biosemiotic was first used by Friedrich S. Rothschild in 1962, but Thomas Sebeok, Thure von Uexküll, Jesper Hoffmeyer and many others have implemented the term and field. The field is generally divided between theoretical and applied biosemiotics. Insights from biosemiotics have also been adopted in the humanities and social sciences, including human animal studies, human plant studies and cybersemiotics.
Биосемиотика (грекше βίος bios, "өмір" және σημειωτικός sēmeiōtikos, "белгілерді байқау") – семиотика мен биологияның саласы, ол тілге дейінгі мағына жасауды, биологиялық түсіндіру процестерін, белгілер мен кодтарды жасауды және биологиялық сала бойынша коммуникация процестерін зерттейді. Биосемиотика биология мен семиотиканың нәтижелерін біріктіреді және өмірге ғылыми көзқарастың парадигмалық өзгерісін ұсынады, онда семиозис (белгі процесі, мағына мен түсіндіруді қамтиды) оның ішкі және мәңгілік қасиеттерінің бірі болып табылады. Биосемиотика терминін алғаш рет 1962 жылы Фридрих С. Ротшильд қолданған, бірақ Томас Себеок, Тюре фон Уэкскюль, Йеспер Хоффмейер және тағы басқалар бұл термин мен саланың дамуына үлкен үлес қосты. Бұл сала негізінен теориялық және қолданбалы биосемиотикаға бөлінеді. Биосемиотикадан алынған түсініктер гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдарда, оның ішінде адам-жануар және адам-өсімдік қарым-қатынастарын зерттеуде, сондай-ақ киберсемиотикада қолданылады.
the journal
Biosemiotics (from the Greek βίος bios, "life" and σημειωτικός sēmeiōtikos, "observant of signs") is a field of semiotics and biology that studies the prelinguistic meaning making, biological interpretation processes, production of signs and codes and communication processes in the biological realm. Biosemiotics integrates the findings of biology and semiotics and proposes a paradigmatic shift in the scientific view of life, in which semiosis (sign process, including meaning and interpretation) is one of its immanent and intrinsic features. The term biosemiotic was first used by Friedrich S. Rothschild in 1962, but Thomas Sebeok, Thure von Uexküll, Jesper Hoffmeyer and many others have implemented the term and field. The field is generally divided between theoretical and applied biosemiotics. Insights from biosemiotics have also been adopted in the humanities and social sciences, including human animal studies, human plant studies and cybersemiotics.
Тарих
Чарльз Сандерс Пирс (1839–1914) және Чарльз В. Моррис (1903–1979) қатар биосемиотиканың алғашқы пионерлері Якоб фон Уэкскюль (1864–1944), Хайни Хедигер (1908–1992), Джорджио Проди (1928–1987), Марсель Флоркин (1900–1979) және Фридрих С. Ротшильд (1899–1995) болды; ал қазіргі заманғы пәнаралық ғылымның негізін қалаушылар Томас Себеок (1920–2001) және Тюре фон Уэкскюль (1908–2004) еді. 1980-ші жылдары Теориялық биология саласында белсенді математиктер тобы – Рене Том (Institut des Hautes Etudes Scientifiques), Янник Кергозиен (Dalhousie University and Institut des Hautes Etudes Scientifiques) және Роберт Розен (Dalhousie University, сонымен қатар Говард Х. Паттимен бірге Буффало тобының бұрынғы мүшесі) Семиотика мен Биология арасындағы байланыстарды «Табиғат Семиотикасы», «Семиофизика» немесе «Күте білу жүйелері» сияқты тақырыптар аясында зерттеді, модельдеу әдісін қолдана отырып. Қазіргі кезең (Копенгаген-Тарту мектебінің бастамасымен) биологтар Джеспер Хоффмейер, Калеви Куль, Клаус Эммехе, Терренс Дикон, семиотиктер Мартин Крампен, Пол Кобли, философтар Дональд Фаваро, Джон Дили, Джон Коллиер және күрделі жүйелер ғалымдары Говард Х. Патти, Майкл Конрад, Луис М. Роча, Клифф Джослин және Леон Кройзатты қамтиды. 2001 жылы биосемиотикалық зерттеулерге арналған жылдық халықаралық конференция – «Биосемиотикадағы кездесулер» ашылды және содан бері әр жыл сайын өткізіліп келеді. 2004 жылы биосемиотиктер тобы – Марчелло Барбиери, Клаус Эммехе, Джеспер Хоффмейер, Калеви Куль, және Антон Маркош биосемиотиканың халықаралық журналын құруға шешім қабылдады. Олардың редакторылығымен 2005 жылы Nova Science Publishers баспасында «Journal of Biosemiotics» журналы (екі саны жарық көрді), ал 2008 жылы Springer баспасында «Biosemiotics» журналы жарық көрді. Клаус Эммехе, Дональд Фаваро, Калеви Куль және Алексей Шаров редакциялаған «Биосемиотика» (Springer) кітаптар сериясы 2007 жылы басталды және содан бері 23 том жарық көрді. Халықаралық Биосемиотикалық зерттеулер қоғамы 2005 жылы Дональд Фаваро және жоғарыда аталған бес редактор тарапынан құрылды. Биосемиотиканың негізгі тезистеріне арналған ұжымдық бағдарламалық мақала 2009 жылы жарияланды, ал 2010 жылы 800 беттік оқулық және антология – «Биосемиотикадағы қажетті оқулар» Дональд Фавароның библиографиялық көрсеткіштері мен түсіндірмелерімен бірге жарық көрді.
Гуманитарлық ғылымдар
Якоб фон Уэкскюль мен Мартин Хайдеггердің еңбектерінен бері, гуманитарлық ғылымдардағы бірнеше ғалымдар өз жобаларында биосимиотикадан идеяларды пайдаланды немесе қабылдады; керісінше, биосимиотиктер биосимиотика мен күрделілік теориясының идеяларын қолдана отырып, гуманистік теорияларды сынға алды немесе қайта қарастырды. Мысалы, Андреас Вебер Ханс Йонастың кейбір идеяларын биосимиотика тұжырымдамаларын пайдаланып қайта қарастырды, ал биосимиотика Джон Бернсайдтың поэзиясын түсіндіру үшін қолданылды. 2021 жылдан бастап американдық философ Джейсон Джозефсон Сторм биосемиотика мен жануарлардың қарым-қатынасы туралы эмпирикалық зерттеулерге сүйене отырып, гилосемиотиканы ұсынды – бұл Стормның гуманитарлық ғылымдарға тілдік бұрылыстан асып түсуге мүмкіндік беретін онтология мен қарым-қатынас теориясы деп санайды. Джон Дилидің еңбегі де гуманистік және биосимиотикалық тәсілдердің арасындағы байланысты көрсетеді. Дили биолог емес, тарихшы ретінде білім алған, бірақ биосемиотика және зоосемиотика туралы кіріспе жұмыстарында кеңінен талқылап, биосимиотика үшін маңызды терминдерді түсіндірді. Оның физиосемиотика идеясы практикалық биосимиотиктер тарапынан сынға ұшыраса да, Пол Кобли, Дональд Фаваро және Калеви Кулл: «Дили мен биосимиотика қауымдастығы арасындағы осы тұжырымдамалық мәселе бойынша пікірталастар әрқашан өте әдепті және бір-бірінің белгілер туралы түсінігімізді дамытуға қосқан үлесіне құрметпен қарастырылды» деп жазды.