Кіріспе
Белгі – басқа бір нәрсенің болуы немесе пайда болу мүмкіндігін көрсететін зат, қасиет, оқиға немесе нысан. Белгі – өзінің нәрсесінің болуын немесе оқиғасын көрсетуге мүмкіндік беретін объект, сапа, оқиға немесе нысан. Табиғи белгі өзінің нысанымен себеп-салдар байланысында болады, мысалы, дауылдың белгісі – нұсқау, немесе медициналық симптомдар – аурудың белгісі. Келісім арқылы білдірілетін белгі – сөйлемнің соңына қойылатын тоқ нүкте сияқты; сондай-ақ тілдің сөздері мен тіркестері, дене қимылдары да белгілі бір мағынаны білдіретін белгілер ретінде қарастырылуы мүмкін. Белгілер деп аталатын физикалық нысандар (хабарламалар, жол белгілері және т.б., жиынтығында белгі жүйесі деп аталады) көбінесе жазбаша мәтін, символдар, суреттер немесе олардың үйлесімін пайдаланып хабарлайды немесе нұсқау береді. Белгілер мен символдарды философиялық зерттеу семиотика деп аталады; бұл семиозисті зерттеуді қамтиды, яғни белгілердің (семиотикалық мағынада) қалай жұмыс істейтінін зерттеу.
A sign is an object, quality, event, or entity whose presence or occurrence indicates the probable presence or occurrence of something else. A natural sign bears a causal relation to its object—for instance, thunder is a sign of storm, or medical symptoms a sign of disease. A conventional sign signifies by agreement, as a full stop signifies the end of a sentence; similarly the words and expressions of a language, as well as bodily gestures, can be regarded as signs, expressing particular meanings. The physical objects most commonly referred to as signs (notices, road signs, etc., collectively known as signage) generally inform or instruct using written text, symbols, pictures or a combination of these. The philosophical study of signs and symbols is called semiotics; this includes the study of semiosis, which is the way in which signs (in the semiotic sense) operate.
Табиғат
Семиотика, эпистемология, логика және тіл философиясы белгілердің табиғаты, олардың қандай екендігі және қалай мағына білдіретінімен айналысады. Белгілер мен символдардың табиғаты, олардың анықтамасы, құрамы және түрлері негізінен Аристотель, Августин және Аквина еңбектерінде қалыптасқан. Осы классикалық көздерге сәйкес, мағына – екі түрлі нәрсе арасындағы қатынас: белгілер және олар көрсететін нәрселер (мақсат, білдіру немесе түсіндіру), мұнда бір ұғым міндетті түрде екіншісін ойға келтіреді. Табиғи белгілер мен конвенциялық белгілерді ажырата отырып, дәстүрлі белгілер теориясы (Августин) заттардың үш тобын бөліп көрсетеді: барлық түрдегі көрсеткіштер, дәлелдер, симптомдар және физикалық сигналдар; әрқашан белгі болып табылатын белгілер (ойдың идеялары мен бейнелері, ойлар мен сезімдер, құрылымдар мен ниеттер); және мағынасын алуға тиіс белгілер (тілдік бірліктер және мәдени символдар). Осылайша, табиғи белгілер мағынаның бастауы болса, адам ақылы – белгілер арқылы заттар, күйлер, қасиеттер, мөлшерлер, оқиғалар, процестер немесе қатынастар сияқты табиғи түрде туындайтын нәрселерді білдіретін құрал болып табылады. Адам тілі мен сөйлеу, коммуникация, философия, ғылым, логика, математика, поэзия, теология және дін – белгілер мен символдардың табиғатын және мағынаның үлгілерін түсіну шешуші маңызға ие болатын адамның зерттеу және қызмет салаларының бір бөлігі ғана. Коммуникация сөздерсіз, бірақ белгілер мен символдар арқылы жүзеге асады; олар бейнеленген түрі арқылы адам ақылына хабар жеткізеді.
all sorts of indications, evidences, symptoms, and physical signals, there are signs which are always signs (the entities of the mind as ideas and images, thoughts and feelings, constructs and intentions); and there are signs that have to get their signification (as linguistic entities and cultural symbols). So, while natural signs serve as the source of signification, the human mind is the agency through which signs signify naturally occurring things, such as objects, states, qualities, quantities, events, processes, or relationships. Human language and discourse, communication, philosophy, science, logic, mathematics, poetry, theology, and religion are only some of fields of human study and activity where grasping the nature of signs and symbols and patterns of signification may have a decisive value. Communication takes place without words but via the mind as a result of signs and symbols; They communicate/pass across/ messages to the human mind through their pictorial representation.
Христиандық
Августин белгілер туралы классикалық және эллиндік теорияларды бірінші рет жинақтаған адам болды. Ол үшін белгі – басқа нәрселерді білдіру және оларды еске түсіру үшін қолданылатын нәрсе (De Doctrina Christiana (әрі қарай DDC) 1.2.2; 2.1.1). Ең көп қолданылатын белгілер – сөйлеу және жазылған сөздер (DDC 1.2.2; 2.3.4 2.4.5). Құдайды толыққанды түсіндіру мүмкін болмаса да, Августин Құдайдың Киелі кітаптағы белгілер арқылы адамдармен байланысқа түсу мүмкіндігіне баса мән берді (DDC 1.6.6). Августин классикалық және эллиндік белгілер теориясын қабылдап, дамытты. Белгілер теориясындағы бағыттардың ішінде, яғни Аристотельдің және стоиктердің теориялары, бұрынғысы Цицеронның (б.з.д. 106-43, De inventione rhetorica 1.30.47-48) және Квинтилианның (шамамен 35-100, Institutio Oratoria 5.9.9-10) еңбектеріне сіңіп, белгіні тұжырымдама құралы ретінде қарастырды. Аристотельдің "Таңдау туралы" еңбегіне түсіндірме жазған Аммоний былай деді: «Философ Теофрастың айтуынша, сөйлеудің қатынасы екі түрлі: біріншісі – сөйлеушінің мағынасын түсінетін тыңдаушыларға, екіншісі – сөйлеуші тыңдаушыларды сендіргісі келетін нәрселерге қатысты». Егер DDC-ді осы бөліммен салыстыратын болсақ, бірінші бөлігі DDC IV кітабына, ал екінші бөлігі DDC I-III кітаптарына жатады. Августин осы теориялардың ықпалында болса да, өзінің теологиялық белгілер теориясын жетілдірді, оның көмегімен Киелі кітаптың оқиғалары мен сөздерінен Құдайдың ниетін білуге болады. DDC-нің II және III кітаптарында барлық түрлі белгілер тізімделген және оларды қалай түсіндіру керектігі түсіндірілген. Белгілер табиғи (naturalia) және уағдаластық (data) болып бөлінеді; соңғысы жануарларға (bestiae) және адамдарға (homines) бөлінеді; соңғысы сөз емес (cetera) және сөздерге (verba) бөлінеді; соңғысы айтылған сөздерге (voces) және жазылған сөздерге (litterae) бөлінеді; соңғысы белгісіз белгілерге (signa ignota) және екіұшты белгілерге (signa ambigua) бөлінеді; бұлардың екеуі де сәйкесінше нақты белгілерге (signa propria) және бейнелі белгілерге (signa translata) бөлінеді, ал белгісіз бейнелі белгілер мүшріктерге жатады. Оқу тәртібіне (lectio), мәтіндік түзетуге (emendatio), түсіндіруге (enarratio) және бағалауға (iudicium) сәйкес келетін түсіндіру білімінен (Квинтилиан, Institutio Oratoria 1.4.1-3 және 1.8.1-21) басқа, түпнұсқа тілдерді (иврит және грек тілдерін) және Киелі кітап туралы кеңінен білу қажет (DDC 2.9.14 2.40.60). Августин белгілерді түсінуде маңызды факторлар ретінде бірнеше герменевтикалық қағидаларды қарастырады. Біріншіден, түсіндіруші кішіпейілділікпен әрекет етуі керек, өйткені тек кішіпейіл адам ғана Киелі кітаптың шындығын ұға алады (DDC 2.41.62). Екіншіден, түсіндіруші белсенді ізденіс рухымен болуы керек және христиандық білімге жетелеу үшін мүшріктердің білімін үйренуден және пайдаланудан тартынбауы керек, өйткені барлық шындық – Құдайдың шындығы (DDC 2.40.60 2.42.63). Үшіншіден, түсіндірушінің жүрегі сүйіспеншілікке негізделуі, тамыр жаюы және қалыптасуы керек, өйткені осы сүйіспеншілік – Киелі кітаптың соңғы мақсаты (DDC 2.42.63). Белгі өзінің мақсаты ретінде емес, білдіретін рөлі арқылы жұмыс істейді (res significans, DDC 3.9.13). Құдай белгілерді өзін ашу үшін берді; христиандар осы құдайлық аянды түсіну үшін герменевтикалық қағидаларды қолдануы керек. Киелі кітаптағы мәтін түсініксіз болса да, оның мағынасы бар. Өйткені, түсініксіз мәтін бізді мақтанға салынудан сақтайды, біздің зиямымызды оятады (DDC 2.6.7), аян тарихына сенімімізді нығайтады (DDC 3.8.12) және киелі құпияларға лайықты болу үшін санамызды жетілдіреді (DDC 4.8.22). Белгілерді түсіндіру кезінде алдымен сөзбе-сөз мағынаны, содан кейін бейнелі мағынаны іздеу керек (DDC 3.10.14 3.23.33). Августин түсініксіз Киелі кітап аятын қарапайым және түсінікті аяттардың көмегімен түсіндіру қағидасын ұсынады, бұл Реформация дәуірінде «Киелі кітап – Киелі кітаптың түсіндірушісі» (scriptura scripturae interpres) доктринасын қалыптастырды. Сонымен қатар, ол Тиконий Донатистің түсініксіз Библияның мағынасын түсіндіру үшін жеті ережен енгізеді, бұл оның барлық шындық Құдайға тиесілі екенін түсінгенін көрсетеді (DDC 3.3.42 3.37.56). Августиннің белгілер герменевтикасын қазіргі заманда дұрыс қолдану үшін теологияның барлық салалары қатысып, пәнаралық тәсілдер қолданылуы керек.