Кіріспе

Хуан Морейра (1874 жылғы сәуірдің ? күні) – Аргентина тарихындағы мәшһүр тұлға. Заңнан тыс, гаучо және халық қаһарманы ретінде танылған ол Аргентинаның ең белгілі ауылдық тонаушыларының бірі саналады.

Ерте өмір

Морейра Аргентинаның Буэнос-Айрес провинциясындағы Ла-Матанса әкімшілік аймағында дүниеге келген. Оның өмірінің алғашқы отыз жылы ерекше оқиғаларсыз өтті, ол ауылдық жерлерде жұмыс істеп, өз шаруашылығын, мал және егін егуге жер сатып алуға жиналды. Оны басқалардан ерекшелендірген нәрсе – ол сирек ішетін. Морейра бос уақытын гитарада ойнау өнерін жетілдіруге арнады, бұл жергілікті шаруаның қызы Висентаның назарын аударды. Висента Морейраға ғашық болып, әкесінің толық келісімімен оған үйленді. Морейра Висентаға үйленгеннен кейін көп ұзамай қиындықтары басталды. Аймақтың вице-мэрі, Дон Франциско, Ла Висентаға ғашық болғандықтан, өшпенділік танытып, Морейрадан кез келген себеппен, шын немесе ойдан шығарылған айыппұл талап ете бастады. Бірінші кезекте ол Морейрадан үйлену тойын тиісінше рұқсатсыз өткізгені үшін 500 песо төлеуді талап етті. Сонымен бірге, Морейра азық-түлік дүкенінің иесі Сардетти мырзаға тауар алу үшін 10 000 песо қарыз берген еді. Ақшасын қайтаруды көп рет сұрағаннан кейін, Морейра сол замандағы әдетке сәйкес, ешқандай құжатсыз вице-мэрге барып, оқиғаны баяндады, вице-мэр Сардеттиден ақшасын қайтаруын талап етеді деп үміттенді. Сардетти мен Дон Франциско Морейраға қарсы сөз байласып отырғаны белгісіз, бірақ Сардетти бұл әңгімені жоққа шығарды, ал Морейра 48 сағатқа тонау әрекетіне қатысқан деген айыппен түрмеге қамалды.

Қайта оралу мүмкін емес нүкте

Бұл жағдай Морейраны қатты ашуландырды, ол Сардеттиді жоғалтқан әрбір песосы үшін пышақтап өлтіретініне ант берді. Морейра Сардеттиді дүкеніндегі қылышпен жекпе-жекте өлтірген кезде сөзін орындады. Бір түн саяхаттаған соң үйіне келгенде, Дон Франциско мен оны тұтқындауға күтіп тұрған тағы төрт әскерді тапты. Ол қарсылық көрсетті, және соққанда Дон Франциско мен екі әскер қаза тапты. Морейра пышақпен шайқаста өте шебер болғандықтан, тіпті бірнеше адамға қарсы болса да, барлығында жеңіске жетті. Осылайша ол осыншалық атаққа ие болды, адамдар оны іздеп, оны жеңу үшін оған шақырып, төбелес шығарды, бірақ ол ешқашан жеңілген емес. Ол мүмкіндігінше төбелес-жанжалдан қашып, тек қайта-қайта ашуланып, өзін қорғағанда ғана өлтірді. Соңында, ол Морейраның беделін тазалауға уәде берген, бірақ ешқашан оны тазаламаған ықпалды саясаткерлердің күзетшісі болды. Айтуынша, Морейра жылдам қашуға дайын болу үшін атын тоқтатып, жабдықтарын шешкен емес. Өмірінің осы кезеңін Аргентинаның Буэнос-Айрес провинциясының түрлі қалалары мен елді мекендерін аралап өткізді, оның ішінде Наварро, Лас-Эрас, Лобос, Вентисинко-де-Майо және үнді Кацик Коликеоның жерлері болды.

Өлім

1874 жылдың сәуірінде Боэнос-Айрес провинциясының губернаторы Мариано Акоста Боэнос-Айрес полиция бөлімінен командир Бош бастаған топты Морейраны қамауға жіберуді бұйырды. Олар Морейра тығынған «Ла Эстрелла» аталған дүкен-салонын қоршап алды. Морейра полициямен арыстанша күресті, атына қашарға асыққанда офицерлердің бірі, сержант Чирино, оны сол өкпесінен штыкпен жаралады. Морейра Чириноға оқ атты, сол кезде Чирино бір көзінен айырылды, сондай-ақ, өлімге жетпес бұрын тағы бір офицерді жарақаттады. Одан кейін әйелі мен Хуан есімді баласы қалды. Ол Лобос зиратында жерленді.

Мұра

Хуан Морейра – Аргентина халық тарихындағы ең маңызды тұлғалардың бірі. Оның өмірі зорлық-зомбылық пен әділетсіздікке толы болды, бұл гаучоларға жасалған теңсіздіктің және оның өліміне соққан жағдайды көрсетеді. Оның бас сүйегі мен жеке заттары Хуан Доминго Перон мұражайында сақталған. Оның өмірі романтик-жазушы Эдуардо Гутьеррестің өте танымал романына шабыт берді, ол өз кезегінде кем дегенде төрт тамырлық фильмнің – «Хуан Морейра» – жасалуына себеп болды. Бұл фильмдердің ең маңыздысы, 1973 жылы Леонардо Фавио түсірген «Хуан Морейра» фильмі, онда Родольфо Бебан бас рөлді сомдады. Оның қаза болған түні Хорхе Луис Борхес «La noche de los dones» атты әңгімесінде көркемделіп суреттелген.